गुरुवार, 6 ऑगस्ट 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
AI in Management Education: एआय, डेटा ॲनालिटिक्स आणि ऑटोमेशन हे आता केवळ व्यवसायाला मदत करणारे साधन राहिलेले नाहीत, तर आजच्या काळात हेच तंत्रज्ञान कंपन्यांच्या काम करण्याच्या पद्धती, अर्थव्यवस्थेची दिशा आणि करिअरच्या गरजा ठरवत आहेत. अशा स्थितीत व्यवस्थापन शिक्षण देखील वेगाने बदलत आहे. बिझनेस स्कूल आता पारंपारिक शिक्षणाच्या पुढे जात एआय, डेटा ॲनालिटिक्स आणि डिजिटल कौशल्यांवर आधारित अभ्यासक्रम तयार करत आहेत, जेणेकरून विद्यार्थी भविष्यातील उद्योगांच्या गरजेनुसार स्वतःला तयार करू शकतील.
भारत हा जगातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या अर्थव्यवस्थांपैकी एक आहे. देशात एआय स्वीकारण्याचा वेग वाढत आहे, स्टार्टअप इकोसिस्टम मजबूत होत आहे आणि फिनटेकपासून ते जवळपास प्रत्येक क्षेत्रात डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर वेगाने होत आहे. याशिवाय, भारतातील ग्लोबल कॅपेबिलिटी सेंटर्सची संख्या देखील वाढली आहे, जिथे अशा व्यावसायिकांची मागणी आहे ज्यांना तांत्रिक आणि व्यवस्थापन या दोन्ही गोष्टींची समज आहे.
याशिवाय, EY GCC Pulse Survey २०२५ नुसार, भारतातील ८३ टक्के GCCs जेनरेटिव्ह एआयमध्ये गुंतवणूक करत आहेत. यामध्ये ग्राहक सेवा, फायनान्स ऑपरेशन्स आणि सायबर सुरक्षितता यांसारख्या प्रमुख क्षेत्रांचा समावेश आहे. तसेच, ५८ टक्के संस्था एजंट्रिक एआयवरही काम करत आहेत. दुसरीकडे, इन्डीड आणि NASSCOM च्या अहवालानुसार, ३२ टक्के कंपन्या भरतीदरम्यान एआय कौशल्ये, प्रमाणपत्रे आणि पदवीला समान महत्त्व देतात, तर ४० टक्के नियोक्ता पदवीपेक्षा व्यावहारिक एआय कौशल्य असलेल्या उमेदवारांना प्राधान्य देतात.
केवळ वर्गखोल्या, व्याख्याने आणि पुस्तकांवर आधारित शिक्षण आता विद्यार्थ्यांना उद्योगांसाठी तयार करू शकत नाही, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. या कारणामुळे अनेक विद्यापीठे आणि बिझनेस स्कूल आपल्या अभ्यासक्रमात डिजिटल मार्केटिंग, डेटा ॲनालिटिक्स आणि जेनरेटिव्ह एआय यांसारख्या विषयांचा समावेश करू लागले आहेत.
यासोबतच विद्यार्थ्यांना लाइव्ह इंटर्नशिप, एआय आधारित सिम्युलेशन, अनुभवात्मक शिक्षण आणि स्टार्टअप लॅब्सच्या माध्यमातून वास्तविक व्यावसायिक आव्हानांची ओळख करून दिली जात आहे, जेणेकरून ते अभ्यासासोबतच व्यावहारिक अनुभव देखील मिळवू शकतील.
अहवालात असेही म्हटले आहे की, एआयचा वाढता वापर हा केवळ तांत्रिक बदल नाही, तर त्याचा परिणाम रोजगार, गोपनीयता आणि निर्णय घेण्याच्या प्रक्रियेवरही होतो. अशा स्थितीत बिझनेस स्कूलसाठी हे आवश्यक आहे की त्यांनी विद्यार्थ्यांना केवळ एआय वापरण्यास शिकवू नये, तर त्यांना तंत्रज्ञानाच्या सामाजिक आणि नैतिक पैलूंची देखील ओळख करून द्यावी.
