मंगळवार, 18 ऑगस्ट 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Free NEET JEE Coaching: NEET आणि JEE सारख्या मोठ्या स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणे प्रत्येक विद्यार्थ्यासाठी सोपे नसते. महागडी कोचिंग फी, चांगल्या शिक्षकांची कमतरता आणि शहरांपर्यंत मर्यादित चांगल्या कोचिंग सुविधांमुळे दरवर्षी अनेक विद्यार्थी मागे पडतात. मात्र, आता केंद्र सरकार अशा विद्यार्थ्यांसाठी मोफत कोचिंगची व्यवस्था तयार करत आहे. या योजनेची सुरुवात NEET आणि JEE सारख्या परीक्षांपासून होण्याची शक्यता असून ती लवकरात लवकर २ ऑक्टोबरपासून सुरू केली जाऊ शकते.
केंद्र सरकाराच्या या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश अशा विद्यार्थ्यांपर्यंत चांगले शिक्षण पोहोचवणे आहे, जे महागड्या कोचिंगचा खर्च उचलू शकत नाहीत. विशेषतः आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबे आणि अशा भागातील विद्यार्थ्यांना प्राधान्य दिले जाईल, जिथे NEET आणि JEE च्या तयारीसाठी चांगले कोचिंग उपलब्ध नाही. या योजनेमुळे अशा विद्यार्थ्यांनाही चांगली तयारी करण्याची संधी मिळू शकते, जे सध्या शालेय शिक्षण, स्वतःची तयारी किंवा स्थानिक स्तरावर उपलब्ध असलेल्या मर्यादित संसाधनांवर अवलंबून असतात.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी स्वातंत्र्यदिनाच्या भाषणात तरुण आणि शिक्षणाशी संबंधित अनेक योजनांचा उल्लेख केला होता. सरकारी सूत्रानुसार, काही योजना २ ऑक्टोबरपासूनच सुरू केल्या जाऊ शकतात. मोफत NEET-JEE कोचिंग देखील याच प्रस्तावित उपक्रमांमध्ये समाविष्ट आहे. मात्र, योजना लागू करण्यापूर्वी तिची संपूर्ण रचना आणि संचालनाची तयारी केली जात आहे.
सरकार या योजनेसाठी एक तंत्रज्ञान आणि AI आधारित लर्निंग प्लॅटफॉर्म तयार करत आहे. इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (MeitY), कौशल्य विकास मंत्रालय आणि शिक्षण मंत्रालय मिळून हा प्लॅटफॉर्म विकसित करतील. MeitY आणि कौशल्य विकास मंत्रालय प्लॅटफॉर्म तयार करण्याचे काम पाहतील, तर शिक्षण मंत्रालय अभ्यासाशी संबंधित कंटेंट आणि शिक्षकांच्या व्यवस्थेमध्ये मदत करेल. यासाठी शाळा, विद्यापीठे आणि इतर शैक्षणिक संस्थांमधील शिक्षक आणि शैक्षणिक संसाधने एकत्र जोडली जातील.
सरकारची योजना केवळ मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरवर ऑनलाइन वर्ग चालवण्यापुरती मर्यादित राहणार नाही. ज्या भागात इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी कमकुवत आहे, अशा क्षेत्रांनाही लक्षात घेतले जात आहे. आगामी टप्प्यांमध्ये ऑफलाइन आणि कॉम्प्युटर आधारित अभ्यासाची सुविधा उपलब्ध करून देण्याची तरतूद देखील ठेवली जाऊ शकते. याचा उद्देश हा आहे की, ग्रामीण आणि दूरगामी भागांत राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांनाही या सुविधेचा लाभ घेता यावा.
सुरुवातीला मोफत कोचिंग नेटवर्कचा फोकस NEET आणि JEE वर राहण्याची शक्यता आहे. नंतर याचा आवाका वाढवून विद्यापीठांमध्ये प्रवेशासाठी होणाऱ्या परीक्षा आणि विविध भरती परीक्षांपर्यंत केला जाऊ शकतो. जिथे स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी विद्यार्थ्यांना केवळ त्यांच्या आर्थिक स्थितीमुळे किंवा शहरात राहण्यावरून मागे राहावे लागणार नाही.
NEET आणि JEE च्या तयारीसाठी देशभरात खाजगी कोचिंग इन्स्टिट्यूट्सची मागणी खूप जास्त आहे. पण त्यांची फी अनेक कुटुंबांच्या बजेटवर भारी पडू शकते. याच समस्येचे भान ठेवून सरकार मोफत कोचिंग नेटवर्क तयार करण्यावर जोर देत आहे.
या योजनेचा मोठा उद्देश अशा विद्यार्थ्यांमधील दरी कमी करणे हा आहे, जे महागडे कोचिंग घेऊ शकतात आणि जे विद्यार्थी आर्थिक कारणांमुळे असे करू शकत नाहीत. जर ही योजना ठरलेल्या वेळेनुसार लागू झाली, तर NEET आणि JEE ची तयारी करणाऱ्या लाखो विद्यार्थ्यांसाठी शिक्षणाचे नवीन पर्याय खुले होऊ शकतात.
