रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Government School Closure : देशातील सरकारी शाळांच्या संख्येसंदर्भातील आकडेवारी लोकसभेत सादर करण्यात आली आहे. ‘युडायस प्लस’ (UDISE+) च्या आकडेवारीनुसार, २०२४-२५ ते २०२५-२६ या कालावधीत देशभरातील सरकारी प्राथमिक स्तरावरील शाळांच्या संख्येत सुमारे १० हजारांची घट नोंदवली गेली आहे. एका वर्षात ही संख्या ८,८९,८०६ वरून घसरून ८,७९,९४० वर आली आहे, म्हणजेच एकूण ९,८६६ शाळा कमी झाल्या आहेत. तथापि, यापैकी किती शाळा विद्यार्थ्यांच्या अपुऱ्या संख्येमुळे प्रत्यक्ष बंद पडल्या आहेत, याबाबत शिक्षण मंत्रालयाने स्पष्ट केलेले नाही. अशा परिस्थितीत, एका वर्षात देशात सरकारी शाळांची संख्या कमी होण्यात कोणते राज्य सर्वात पुढे आहे, हे पाहूया.
लोकसभेत सादर करण्यात आलेल्या आकडेवारीनुसार, २०२४-२५ मध्ये देशात सरकारी प्राथमिक स्तरावर ८,८९,८०६ शाळा होत्या. २०२५-२६ मध्ये त्यांची संख्या कमी होऊन ८,७९,९४० झाली. एका वर्षात ९,८६६ शाळांची घट झाली, जी सुमारे १.१ टक्के आहे. डीएमके (DMK) खासदार टी. आर. बाळू यांच्या प्रश्नाच्या उत्तरात ही आकडेवारी समोर आली. विद्यार्थ्यांच्या कमी संख्येमुळे मोठ्या प्रमाणावर प्राथमिक शाळा बंद केल्या जात आहेत का आणि ड्रॉपआउट रोखण्यासाठी सरकार काय पावले उचलत आहे, असा प्रश्न त्यांनी विचारला होता. उत्तरादाखल शिक्षण मंत्रालयाने दोन्ही शैक्षणिक वर्षांमधील सरकारी शाळांची एकूण संख्या सांगितली, परंतु विद्यार्थ्यांच्या अभावामुळे बंद पडलेल्या शाळांची वेगळी संख्या दिली नाही.
मेघालयातील सरकारी प्राथमिक शाळांच्या संख्येत सर्वात मोठी घट नोंदवली गेली. येथे २०२४-२५ मध्ये ७,६३३ शाळा होत्या, ज्या २०२५-२६ मध्ये घटकर ५,४५९ वर आल्या. एका वर्षात २,१७४ शाळा कमी झाल्या. यानंतर तेलंगणाचा नंबर लागतो, जिथे सरकारी शाळांची संख्या २२,९८३ वरून कमी होऊन २१,०२२ झाली. अशा प्रकारे येथे १,९६१ शाळा कमी झाल्या. आंध्र प्रदेशमध्येही १,४४६ शाळांची घट नोंदवली गेली. येथे ही संख्या ३७,४४९ वरून ३६,००३ वर आली.
मध्य प्रदेशमध्ये सरकारी प्राथमिक शाळांची संख्या १,०४३ ने कमी झाली. कर्नाटकात ६१५, पश्चिम बंगालमध्ये ५८७, राजस्थानमध्ये ४७३ आणि महाराष्ट्रात ३५७ शाळा कमी झाल्या. हिमाचल प्रदेशमध्ये २५९ आणि आसाममध्ये २०९ शाळांची घट नोंदवली गेली. उत्तर प्रदेशमध्येही सरकारी प्राथमिक शाळांच्या संख्येत किंचित घट झाली आहे. देशात सर्वात मोठे सरकारी प्राथमिक शाळांचे जाळे असणाऱ्या उत्तर प्रदेशमध्ये त्यांची संख्या १,३४,११५ वरून घटकर १,३३,९४८ वर आली आहे.
सर्वच राज्यांमध्ये सरकारी शाळांच्या संख्येत घट झालेली नाही. बिहारमध्ये २०२४-२५ मधील ६६,८०३ शाळांची संख्या वाढून २०२५-२६ मध्ये ६६,९१५ झाली. येथे ११२ शाळा वाढल्या. छत्तीसगडमध्येही सरकारी प्राथमिक शाळांची संख्या ४३,८३६ वरून वाढून ४३,८५३ झाली. तर जम्मू-काश्मीर, पुद्दुचेरी आणि अंदमान-निकोबार बेटांवर शाळांच्या संख्येत कोणतीही बदल झालेला नाही.
