Marathi News
X
  • देश
  • महाराष्ट्र
  • निवडणूक
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • व्यापार
  • लाइफ स्टाइल
  • व्हायरल
  • नवराष्ट्र विशेष
  • करिअर
  • फोटो
  • व्हिडिओ गॅलरी
  • वेबस्टोरीज़
  • ऑटोमोबाइल
  • विज्ञान तंत्रज्ञान
  • गुरु, 19 नोव्हेंबर 2026 ई-पेपर
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • महाराष्ट्र
  • राजकारण
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • लाइफ स्टाइल
  • क्रीडा
  • क्राईम
  • अन्य
    • विदेश
    • नवराष्ट्र विशेष
    • मनोरंजन
    • अन्य
      • व्यापार
      • टेक
      • वेब स्टोरीज
      • व्हायरल
      • करिअर
      • धर्म
      • ऑटोमोबाइल
      • फोटो
      • व्हिडिओ
      • सिनेमा
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • राजकारण
  • महाराष्ट्र
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • लाइफ स्टाइल
  • धर्म
  • व्हायरल
  • व्हिडिओ
  • वेब स्टोरीज़
  • फोटो
In Trends:
  • Maharastra Politics |
  • India Vs New Zealand |
  • Under 19 Asia Cup |
  • bigg boss 20
Follow Us
  • वेब स्टोरीज
  • फोटो
  • ई-पेपर
  • विडियो
  • फटाफट खबरें

Higher Education Report: उच्च शिक्षणात मोठी क्रांती! ‘या’ प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांचा वाटा ६२ टक्क्यांवर; अहवालातून खुलासा

Higher Education Report: आयआयएम उदयपूरच्या (CDPM) अहवालानुसार, गेल्या १३ वर्षांत देशातील उच्च शिक्षणात एससी, एसटी आणि ओबीसी विद्यार्थ्यांचा वाटा ४३.२ टक्क्यांवरून वाढून ६१.९८ टक्क्यांवर पोहोचला आहे, तर सामान्य प्रवर्गाचा वाटा ३९ टक्क्यांवर आला आहे.

  • By श्रेया देशमुख
Updated On: Nov 19, 2026 | 10:53 AM
Image

Image

Follow Us
Follow Us:
  • उच्च शिक्षणात मोठी क्रांती!
  • उच्च शिक्षणात राखीव आणि सामान्य प्रवर्गाचा वाटा किती आहे?
  • ‘या’ प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांचा वाटा ६२ टक्क्यांवर
Higher Education Report: देशातील उच्च शिक्षण व्यवस्था आणि शिक्षण संस्थांमध्ये गेल्या एका दशकात मोठा बदल झाला आहे. आयआयएम उदयपूरच्या ‘सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट पॉलिटिक्स अँड मॅनेजमेंट’ तर्फे प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या एका सविस्तर अहवालात हा खुलासा झाला आहे की, आता देशातील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांमध्ये एससी, एसटी आणि ओबीसी विद्यार्थ्यांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली आहे.

केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाच्या अखिल भारतीय उच्च शिक्षण सर्वेक्षणाच्या आकडेवारीवर आधारित या अहवालानुसार, उच्च शिक्षणात राखीव प्रवर्गाचा वाटा वाढून आता ६१.९८ टक्क्यांवर पोहोचला आहे, जो सामान्य प्रवर्गाच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या अधिक आहे.

१३ वर्षांत आकडेवारी पूर्णपणे बदलली

अहवालानुसार, २०१०-११ मध्ये राखीव प्रवर्गाच्या एकूण जागा सुमारे ४३.२ टक्के होत्या आणि सामान्य प्रवर्ग ५६ टक्क्यांहून अधिक सहभागासह बहुमतात होता; मात्र आता चित्र पूर्णपणे बदलले आहे. उच्च शिक्षणात एससी, एसटी आणि ओबीसी विद्यार्थ्यांचा एकत्रित वाटा वाढून सुमारे ६१.९८ टक्के झाला आहे. सरकारी संस्थांमध्ये त्यांचा वाटा ६२.२ टक्के आणि खासगी संस्थांमध्ये ६० टक्के नोंदवला गेला आहे.

दुसरीकडे, आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटक म्हणजेच ईडब्ल्यूएसचा (EWS) समावेश असूनही सामान्य प्रवर्गाचा एकूण वाटा घटून सुमारे ३९ टक्क्यांवर आला आहे. तसेच देशात उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांची एकूण संख्या २०१०-११ मधील २.७५ कोटींवरून २०२३-२४ मध्ये ४.५० कोटींच्या पुढे गेली आहे, तर उच्च शिक्षण संस्थांची संख्या २३,२९० वरून ६४,७५६ झाली आहे.

ZP Teachers Transfer: जिल्हा परिषद शिक्षक बदल्यांबाबत मोठा निर्णय! रुजू न होणाऱ्या शिक्षकांवर होणार…

गुणवत्तेतही (मेरिट) राखीव प्रवर्गातील विद्यार्थी पुढे

या संशोधनातील सर्वात महत्त्वाचा पैलू असा समोर आला आहे की, एससी, एसटी आणि ओबीसी प्रवर्गातील अनेक विद्यार्थी केवळ कोट्याच्या आधारावरच नव्हे, तर आपल्या मेहनतीच्या आणि गुणवत्तेच्या जोरावर खुल्या किंवा सामान्य प्रवर्गाच्या जागांवरही मेरिटनुसार निवड मिळवत आहेत. यावरून हे स्पष्ट होते की या प्रवर्गांमध्ये शिक्षणाचा दर्जा आणि स्पर्धा वेगाने वाढत आहे, ज्यामुळे उच्च शिक्षण प्रणाली पूर्वीपेक्षा अधिक सर्वसमावेशक झाली आहे.

MahaDBT scholarship: विद्यार्थ्यांसाठी आनंदाची बातमी! ‘या’ पदवी अभ्यासक्रमांनाही आता शिष्यवृत्तीचा लाभ; शासनाचा मोठा निर्णय

💡

Frequently Asked Questions

  • Que: उच्च शिक्षणात राखीव आणि सामान्य प्रवर्गाचा वाटा किती आहे?

    Ans: अहवालानुसार, उच्च शिक्षणात एससी, एसटी आणि ओबीसी विद्यार्थ्यांचा एकत्रित वाटा ६१.९८ टक्के (सरकारी ६२.२%, खासगी ६०%) झाला असून, EWS सह सामान्य प्रवर्गाचा वाटा घटून सुमारे ३९ टक्के राहिला आहे.

  • Que: गेल्या १३ वर्षांत विद्यार्थी आणि शिक्षण संस्थांच्या संख्येत किती वाढ झाली?

    Ans: २०१०-११ ते २०२३-२४ दरम्यान उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या २.७५ कोटींवरून ४.५० कोटींच्या पार गेली असून, शिक्षण संस्थांची संख्या २३,२९० वरून ६४,७५६ झाली आहे.

  • Que: या अहवालातील गुणवत्तेबाबतचा सर्वात मोठा निष्कर्ष कोणता?

    Ans: एससी, एसटी आणि ओबीसी प्रवर्गातील विद्यार्थी केवळ कोट्याचा आधार न घेता आपल्या मेहनतीच्या जोरावर खुल्या प्रवर्गाच्या जागांवरही मेरिटनुसार निवड मिळवत आहेत.

Web Title: Higher education report sc st obc enrollment 62 percent iim udaipur sd

Get Latest  Marathi News ,  Maharashtra News and  Marathi News from Politics,  Election News ,  Sports News ,  Entertainment News,  Business News and   Religion News  only on Navarashtra.com

Published On: Nov 19, 2026 | 10:52 AM

Topics:  

  • education
  • Marathi News
  • Navarashatra

संबंधित बातम्या

Chandrakant Patil Update: प्राध्यापक भरती प्रक्रिया गतिमान होणार! विद्यापीठांच्या कुलसचिवांची तातडीने बैठक घेण्याचे आदेश
1

Chandrakant Patil Update: प्राध्यापक भरती प्रक्रिया गतिमान होणार! विद्यापीठांच्या कुलसचिवांची तातडीने बैठक घेण्याचे आदेश

ZP Teachers Transfer: जिल्हा परिषद शिक्षक बदल्यांबाबत मोठा निर्णय! रुजू न होणाऱ्या शिक्षकांवर होणार…
2

ZP Teachers Transfer: जिल्हा परिषद शिक्षक बदल्यांबाबत मोठा निर्णय! रुजू न होणाऱ्या शिक्षकांवर होणार…

Saudi Arabia News : इराण युद्धामुळे सौदीचे क्राउन प्रिन्स संकटात; अर्थव्यवस्थेला मोठा फटका
3

Saudi Arabia News : इराण युद्धामुळे सौदीचे क्राउन प्रिन्स संकटात; अर्थव्यवस्थेला मोठा फटका

Indapur News : तहसीलदारांच्या कारभाराविरोधात सर्वपक्षीय एल्गार; २५ नोव्हेंबरला इंदापुरात भव्य मोर्चा
4

Indapur News : तहसीलदारांच्या कारभाराविरोधात सर्वपक्षीय एल्गार; २५ नोव्हेंबरला इंदापुरात भव्य मोर्चा

Popular Sections

  • देश
  • विदेश
  • लाईफस्टाईल
  • मनोरंजन
  • क्रीडा
  • व्यापार
  • वेब स्टोरीज

Maharashtra Cities

  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • ठाणे
  • नाशिक
  • रत्नागिरी
  • पालघर
  • रायगड

More

  • धर्म
  • ऑटो
  • करिअर
  • व्हायरल
  • फोटो
  • नवराष्ट्र विशेष
  • टेक
  • व्हिडिओ

Follow Us On

Contact Us About Us Privacy Policy
Hindi News Epaper Marathi Epaper Hindi RSS Sitemap Author

© Copyright Navarashtra 2026 All rights reserved.