फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
MahaDBT scholarship 2025-26: ॲप्रेंटिसशिप एम्बेडेड पदवी कार्यक्रम (एईडीपी) अंतर्गत पदवी अभ्यासक्रमांना प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी सरकारने निर्णय घेतला असून, या अभ्यासक्रमांचा आता राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज शिक्षण शुल्क शिष्यवृत्ती योजना आणि डॉ. पंजाबराव देशमुख वसतिगृह निर्वाह भत्ता योजनेत समावेश करण्यात आला आहे. त्यामुळे पात्र विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक वर्ष २०२५-२६ पासून या दोन्ही योजनांचा लाभ मिळणार आहे.
यासंदर्भात उच्च व तंत्र शिक्षण विभागाने १७ नोव्हेंबर २०२६ रोजी शासन निर्णय जारी केला आहे. अपर मुख्य सचिवांच्या अध्यक्षतेखाली २४ मार्च २०२६ रोजी झालेल्या सचिवस्तरीय प्रदत्त समितीच्या बैठकीत एईडीपी अभ्यासक्रमांचा या योजनांमध्ये समावेश करण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता. त्यानुसार शासनाने आता अधिकृत मान्यता दिली आहे.
राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० नुसार उच्च शिक्षणात प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव आणि अप्रेंटिसशिपला प्रोत्साहन देण्यासाठी एईडीपी कार्यक्रम राबवण्यात येत आहे. राज्यातील अकृषी विद्यापीठे आणि पात्र संलग्न महाविद्यालयांमध्ये २०२५-२६ पासून हा कार्यक्रम लागू करण्यात आला आहे. या योजनांचा लाभ घेण्यासाठी विद्यार्थ्यांना महा-डीबीटी पोर्टलवर विहित नमुन्यात ऑनलाईन अर्ज करावा लागणार आहे. मात्र, संबंधित योजनांच्या प्रचलित शासन निर्णयांमधील पात्रता अटी, उत्पन्न मर्यादा, जात प्रवर्गनिहाय निकष आणि इतर अटी यापुढेही लागू राहणार आहेत.
दरम्यान, मान्यताप्राप्त एईडीपी अभ्यासक्रमांचे महा-डीबीटी पोर्टलवर मॅपिंग करण्याचे निर्देशही शासनाने संबंधित विभागांना दिले आहेत. त्यामुळे अप्रेंटिसशिपसह पदवी शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना आता शिष्यवृत्तीचा आर्थिक आधार मिळणार आहे.
राज्य शासनाने एईडीपीअंतर्गत अभियांत्रिकी, संगणक विज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, माहिती तंत्रज्ञान, वाणिज्य, व्यवस्थापन, हॉटेल व्यवस्थापन, माध्यमशास्त्र, कला, क्रीडा, जैवतंत्रज्ञान, औषधनिर्माण, वस्त्रनिर्मिती आणि विज्ञान शाखांतील एकूण १२४ अभ्यासक्रमांचा समावेश केला आहे. प्रमुख अभ्यासक्रम
– बी.टेक. – कृत्रिम बुद्धिमत्ता, माहिती तंत्रज्ञान, संगणक अभियांत्रिकी, डेटा सायन्स
– बी.एस्सी. – सायबर सुरक्षा, जैवतंत्रज्ञान, सूक्ष्मजीवशास्त्र, अन्नतंत्रज्ञान
– बी.कॉम. – बँकिंग, वित्तीय सेवा, विमा, ई-कॉमर्स
– बीबीए – कार्यक्रम व्यवस्थापन, लॉजिस्टिक्स
– बी.ए. – मानसशास्त्र, समाजशास्त्र, अर्थशास्त्र, जनसंवाद
– बी.व्होक. – वाहननिर्मिती, औद्योगिक स्वयंचलन, उत्पादन तंत्रज्ञान
– बी.एस्सी. – हॉटेल व्यवस्थापन, माध्यम संप्रेषण, चित्रपट निर्मिती
– एम.ए. – जर्मन भाषा अभ्यास
– एम.एस्सी. – पर्यावरणशास्त्र
– मास्टर ऑफ डिझाइन या अभ्यासक्रमांचा शिष्यवृत्तीमध्ये समावेश करण्यात आला आहे.






