मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
NDA Exam: दरवर्षी लाखो तरुण एनडीएची (NDA) तयारी करतात. पण अनेकदा १२ वी पास करताच तरुणांच्या मनात वेगवेगळ्या शंका-कुशंका येऊ लागतात. अनेकांना वाटते की एनडीए ही नोकरी आहे, तर काही जण याला केवळ एक ट्रेनिंग सेंटर मानतात. याशिवाय, इंग्रजी न बोलता यामध्ये निवड होणे अशक्य आहे का, ही सर्वात मोठी भीती अनेकांना सतावते.
एनडीएबद्दलची ही संभ्रमावस्था दूर करणे अगदी सोपे आहे. यामध्ये प्रवेश मिळवण्यापासून ते अधिकारी बनण्यापर्यंतची संपूर्ण प्रक्रिया, शिक्षण, प्रशिक्षण आणि करिअर ग्रोथ योग्य प्रकारे समजून घेतल्यास सर्व संभ्रम दूर होतो. तसेच, हिंदी माध्यमाच्या विद्यार्थ्यांच्या मनात भाषेबाबत निर्माण होणारे प्रत्येक प्रश्न आणि एसएसबी मुलाखतीशी संबंधित तपशील माहिती असणे देखील आवश्यक आहे. १२ वी नंतर सैन्यात अधिकारी कसे बनू शकता आणि यात एनडीएची भूमिका काय असते, ते जाणून घेऊया.
एनडीएचे पूर्ण रूप नॅशनल डिफेन्स अकॅडमी (National Defence Academy) असे आहे. ही देशातील सर्वात प्रतिष्ठित लष्करी संस्था म्हणजेच अकॅडमी आहे. एनडीए महाराष्ट्रातील पुण्यातील खडकवासला येथे स्थित आहे. ही थेट कोणतीही नोकरी नाही आणि केवळ ट्रेनिंग सेंटरही नाही. एनडीए ही अशी जागा आहे, जिथे लष्कर (Army), नौदल (Navy) आणि हवा दल (Air Force)—या तिन्ही दलांच्या कॅडेट्सना एकत्र तयार केले जाते. येथे प्रवेश मिळण्याचा अर्थ असा आहे की, तुमचे सैन्यात अधिकारी बनण्याचे रस्ते मोकळे झाले आहेत. मात्र, खरी नोकरी प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतरच सुरू होते.
यूपीएससीची एनडीए परीक्षा आणि एसएसबी मुलाखत पास करून अकॅडमीत पोहोचल्यानंतर ३ वर्षांचा प्रवास सुरू होतो. या ३ वर्षांत पदवीचे (बीए, बीएससी किंवा बीटेक) शिक्षण दिले जाते, ज्याची डिग्री जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाकडून मिळते. अभ्यासासोबतच कठीण शारीरिक प्रशिक्षण, शिस्त आणि नेतृत्वगुण (Leadership) यांसारखी कौशल्ये शिकवली जातात. एनडीएमध्ये ३ वर्षे घालवल्यानंतर कॅडेट्सना त्यांच्या निवडलेल्या दलात (IMA देहरादून, INA एझिमाला किंवा AFA दुंडीगल) १ वर्षाच्या प्रगत लष्करी प्रशिक्षणासाठी पाठवले जाते.
याव्यतिरिक्त, सैन्यात लेफ्टनंट किंवा समतुल्य पदावर पहिली पोस्टिंग दिली जाते. म्हणजेच, एनडीए हे प्रशिक्षण आणि शिक्षणाचे ते माध्यम आहे, जे थेट सरकारी नोकरीपर्यंत पोहोचवते.
हा सर्वात जास्त विचारला जाणारा प्रश्न आहे. याचे उत्तर आहे— अजिबात नाही. एनडीएचा फॉर्म भरण्यासाठी किंवा परीक्षा देण्यासाठी इंग्रजी माध्यमातून शिकलेले असणे अजिबात गरजेचे नाही. १२ वीचे शिक्षण हिंदी माध्यमातून किंवा कोणत्याही प्रादेशिक भाषेतून घेतलेले विद्यार्थी देखील एनडीएची परीक्षा देऊ शकतात. यूपीएससीची लिखित परीक्षा हिंदी आणि इंग्रजी अशा दोन्ही भाषांमध्ये होते.
एनडीएची लिखित परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर एसएसबी मुलाखत होते. येथे मुलाखतीत बोर्ड पाहतो की तुमची विचार करण्याची पद्धत कशी आहे आणि तुम्ही दबावाखाली कसे निर्णय घेता. मुलाखतीत आपले विचार योग्य प्रकारे मांडण्यासाठी इंग्रजीचे मूलभूत ज्ञान असणे आवश्यक आहे. मात्र, एकदम अचूक किंवा अस्खलित इंग्रजी बोलण्याची गरज नसते. जर ग्रुप डिस्कशन किंवा मुलाखतीदरम्यान इंग्रजीत बोलताना अडखळलात, तर तुम्ही हिंदीत आपली बाजू मांडू शकता. अर्थात, बोलणे पूर्ण झाल्यानंतर पुन्हा इंग्रजीवर परतण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.
जर तुम्हाला सैन्यात अधिकारी बनवायचे असेल, तर भाषेला आपली कमकुवत बाजू बनू देऊ नका. एनडीएमध्ये केवळ क्षमता, देशप्रेम आणि अधिकाऱ्यासारखी विचारसरणी पाहिली जाते. योग्य दिशेने मेहनत घ्या, इंग्रजीचे मूलभूत ज्ञान वाढवा आणि तुमचे स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी कामाला लागा.
