शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
“जिद्द असेल, तर कोणतीही अडचण तुमचा मार्ग रोखू शकत नाही” हे वाक्य केवळ ऐकायला चांगले नाही, तर प्रत्यक्षातही खरे ठरते, हे अनेक यूपीएससी यशोगाथांनी सिद्ध केले आहे. देशातील सर्वांत कठीण मानल्या जाणाऱ्या यूपीएससी परीक्षेत दरवर्षी लाखो उमेदवार बसतात. मात्र त्यातून यशस्वी होणाऱ्यांची संख्या मोजकीच असते. अशाच काही निवडक यशस्वी उमेदवारांपैकी एक म्हणजे IAS अधिकारी गंधर्व राठोड. कोणतेही कोचिंग न घेता, स्वतःच्या मेहनतीच्या बळावर गंधर्व राठोड यांनी २०१६ साली यूपीएससी परीक्षा उत्तीर्ण करत ९३ वा क्रमांक मिळवला आणि अनेकांसाठी प्रेरणास्थान ठरल्या.
गंधर्व राठोड यांचे मूळ राजस्थानातील जयपूर येथे आहे. त्यांनी शालेय शिक्षण जयपूरमध्येच पूर्ण केले. लहानपणापासूनच अभ्यासात हुशार असलेल्या गंधर्व यांनी पुढील शिक्षणासाठी दिल्ली विद्यापीठातील प्रतिष्ठित श्री राम कॉलेज ऑफ कॉमर्स (SRCC) मध्ये प्रवेश घेतला. २०१३ मध्ये त्यांनी पदवी पूर्ण केली, तर २०१५ मध्ये पदव्युत्तर शिक्षणही यशस्वीरित्या पूर्ण केले. उच्च शिक्षणानंतर त्यांनी प्रशासकीय सेवेत जाण्याचा निर्णय घेतला आणि यूपीएससी परीक्षेची तयारी सुरू केली.
गंधर्व यांचा पहिला यूपीएससी प्रयत्न यशस्वी ठरला नाही. अवघ्या २-३ गुणांनी त्यांची निवड हुकली. मात्र या अपयशाने त्या खचल्या नाहीत. उलट, त्यांनी स्वतःच्या चुका ओळखून अधिक जोमाने तयारी सुरू केली. कठोर परिश्रम, योग्य नियोजन आणि आत्मविश्वासाच्या बळावर त्यांनी दुसऱ्याच प्रयत्नात परीक्षा उत्तीर्ण केली. विशेष म्हणजे, त्यांनी कोणत्याही कोचिंग क्लासला प्रवेश घेतला नव्हता. कोचिंग सेंटर्स, पुस्तकांची दुकाने आणि विश्वासार्ह स्रोतांमधून नोट्स गोळा करून त्यांनी स्वतः अभ्यासाची दिशा ठरवली.
आयएएस गंधर्व राठोड आज यूपीएससी उमेदवारांना केवळ अभ्यासापुरताच नव्हे, तर व्यक्तिमत्त्व विकासावरही भर देण्याचा सल्ला देतात. त्या सांगतात की, संवाद कौशल्य, सादरीकरण कौशल्य आणि आत्मविश्वास हे गुण प्रशासकीय सेवेत फार महत्त्वाचे असतात. तसेच, उमेदवारांनी आपले छंद जपले पाहिजेत, सतत तणावात राहू नये आणि सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवावा, असे त्या आवर्जून सांगतात. मानसिक व शारीरिक आरोग्य चांगले नसेल, तर यश मिळवणे कठीण होते, यावर त्या विशेष भर देतात.
योग्य नियोजन, सातत्यपूर्ण अभ्यास आणि आरोग्याची काळजी या तीन गोष्टींचे संतुलन राखल्यास कोणतीही परीक्षा अशक्य नाही, असा विश्वास गंधर्व राठोड व्यक्त करतात. शरीर आणि मन तंदुरुस्त असेल, तर अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करणे सोपे जाते आणि यश निश्चित मिळते, असेही त्या ठामपणे सांगतात. गंधर्व राठोड यांची ही यशोगाथा आज लाखो यूपीएससी उमेदवारांसाठी आशेचा किरण ठरत आहे. मेहनत, चिकाटी आणि स्वतःवरचा विश्वास असेल, तर कोणतेही स्वप्न साकार होऊ शकते, याचे त्या जिवंत उदाहरण आहेत.
