Passing Marks History: परीक्षेत पास होण्यासाठी ‘३३ टक्के’ गुणच का लागतात? जाणून घ्या यामागचे नेमके कारण..

Passing Marks History: परीक्षेत उत्तीर्ण होण्यासाठी ३३% गुणांचाच नियम का लागू आहे? १८५८ मधील ब्रिटिश राजवट आणि ६५% चा फॉर्म्युला यामागील इतिहास काय सांगतो? वाचा सविस्तर.

Passing Marks History:परीक्षेत उत्तीर्ण होण्यासाठी किती गुणांची आवश्यकता असते, हा प्रश्न जवळपास प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या मनात कधी ना कधी नक्कीच येतो. भारतात शालेय पातळीवरील बहुतांश परीक्षांमध्ये ३३ टक्के गुण मिळाल्यास विद्यार्थ्याला उत्तीर्ण मानले जाते. परंतु, तुम्ही कधी विचार केला आहे का की उत्तीर्ण होण्यासाठी ३३ टक्के गुणच का निश्चित करण्यात आले आहेत? ४० टक्के, ५० टक्के किंवा इतर कोणताही आकडा का निवडला गेला नाही? चला तर मग आज आपण जाणून घेऊया की कोणत्याही परीक्षेत पासिंग मार्क्स ३३ टक्केच का असतात.

कोणत्याही परीक्षेत पासिंग मार्क्स ३३ टक्के असण्यामागील इतिहास काय?

कोणत्याही परीक्षेत उत्तीर्ण होण्यासाठी ३३ टक्के गुण असण्याचा नियम आजचा नसून ब्रिटिश राजवटीच्या काळापासून चालत आलेला आहे. काळाच्या ओघात शिक्षण पद्धतीत अनेक बदल झाले, तरीही उत्तीर्ण होण्याचा हा नियम बऱ्याच अंशी तसाच राहिला आहे.

ब्रिटिश राजवटीत झाली होती या व्यवस्थेची सुरुवात

इतिहासानुसार, ब्रिटिशांनी १८५८ मध्ये भारतात पहिल्यांदा मॅट्रिकची (१० वी) परीक्षा आयोजित केली होती. त्या वेळी भारतावर ब्रिटिश शासन होते आणि शिक्षण व्यवस्थाही त्यांच्याच नियंत्रणाखाली होती. त्या काळात ब्रिटनमध्ये कोणतीही परीक्षा उत्तीर्ण होण्यासाठी किमान ६५ टक्के गुण मिळवणे आवश्यक मानले जात होते.

Rahul Gandhi Education: राहुल गांधी किती शिकलेत? जाणून घ्या त्यांचा शैक्षणिक प्रवास एका क्लिकवर…

परंतु, भारतातील ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी येथे उत्तीर्ण होण्यासाठी केवळ ३३ टक्के गुण निश्चित केले. असे मानले जाते की, त्या वेळी ब्रिटिश अधिकाऱ्यांचे असे मत होते की भारतीय विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक पातळी ब्रिटनमधील विद्यार्थ्यांच्या तुलनेत कमी आहे. याच विचारसरणीच्या आधारे त्यांनी भारतातील उत्तीर्णतेचा स्तर कमी ठेवला. पुढे हीच व्यवस्था प्रदीर्घ काळ सुरू राहिली आणि आजच्या शिक्षण मंडळांवरही त्याचा प्रभाव दिसून येतो.

आज भारतात किती टक्के गुणांवर विद्यार्थी उत्तीर्ण मानले जातात?

आज भारतातील वेगवेगळ्या शिक्षण मंडळांमध्ये उत्तीर्णतेचा नियम साधारणपणे ३३ ते ४० टक्क्यांच्या दरम्यान आहे. महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, पंजाब, गुजरात, राजस्थान आणि छत्तीसगड यांसारख्या राज्यांमध्ये विद्यार्थ्यांना उत्तीर्ण होण्यासाठी किमान ३३ टक्के गुण मिळवावे लागतात. तर केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या (CBSE) परीक्षांमध्येही उत्तीर्णतेसाठी ३३ टक्के गुणांचा नियम लागू आहे.

B.Com Scholarship: बी.कॉम करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी सुवर्णसंधी! ‘या’ सरकारी स्कॉलरशिपबद्दल तुम्हाला माहिती आहे का?

दुसरीकडे, केरळ बोर्डात इयत्ता १० वी आणि १२ वीची परीक्षा उत्तीर्ण होण्यासाठी विद्यार्थ्यांना किमान ३० टक्के गुण मिळवावे लागतात. तर याउलट देशातील अनेक प्रमुख विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांमध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी खूप जास्त गुण मिळवावे लागतात. उदाहरणार्थ, दिल्ली विद्यापीठातील (DU) अनेक नामांकित महाविद्यालयांमध्ये प्रवेशासाठीचा कटऑफ ९५ टक्क्यांपासून थेट १०० टक्क्यांपर्यंत पोहोचतो.