शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Rahul Gandhi Education Qualification: भारतीय राजकारणातील सर्वात चर्चेत असणाऱ्या चेहऱ्यांपैकी एक म्हणजेच राहुल गांधी हे काँग्रेस नेते आणि लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते म्हणून ओळखले जातात. अनेकदा त्यांच्या राजकीय विधानांमुळे, यात्रांमुळे आणि जाहीर सभांमुळे चर्चेत असतात. त्यांनी नुकताच नीट मुद्द्यावर प्रश्न उपस्थित केला आहे. अशा परिस्थितीत अनेकांच्या मनात हा प्रश्न नक्कीच येतो की, राहुल गांधींचे शिक्षण किती झाले आहे? चला तर मग आज आपण जाणून घेऊया की काँग्रेस नेते राहुल गांधींचे शिक्षण किती आहे आणि त्यांच्याकडे कोणत्या पदव्या आहेत.
राहुल गांधींचे बालपण दिल्ली आणि डेहराडूनमध्ये गेले आहे. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण नवी दिल्लीतील सेंट कोलंबस स्कूलमध्ये झाले. यानंतर त्यांनी डेहराडूनमधील प्रसिद्ध ‘द दून स्कूल’मध्ये शिक्षण घेतले. मात्र, १९८४ मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या हत्येनंतर, सुरक्षेच्या कारणास्तव त्यांच्या नियमित शालेय शिक्षणात अडथळा आला. यानंतर त्यांनी अनेक वर्षे घरी राहूनच आपले शिक्षण सुरू ठेवले. शालेय शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर राहुल गांधी यांनी १९८९ मध्ये दिल्ली विद्यापीठाच्या (DU) सेंट स्टीफन्स कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला. त्यांनी येथे काही काळ शिक्षण घेतले, पण पदवी पूर्ण केली नाही. यानंतर ते पुढील शिक्षणासाठी परदेशात गेले.
सेंट स्टीफन्स कॉलेज नंतर राहुल गांधी अमेरिकेच्या प्रतिष्ठित हार्वर्ड विद्यापीठात पोहोचले. त्यांनी तिथे आपले शिक्षण सुरू केले, परंतु १९९१ मध्ये माजी पंतप्रधान राजीव गांधी यांच्या हत्येनंतर सुरक्षेच्या कारणास्तव त्यांना हार्वर्ड सोडावे लागले. यानंतर त्यांनी दुसऱ्या संस्थेत आपले शिक्षण सुरू ठेवले. हार्वर्ड सोडल्यानंतर राहुल गांधी यांनी अमेरिकेतील फ्लोरिडा येथील रोलिन्स कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला. येथून त्यांनी १९९४ मध्ये बॅचलर ऑफ आर्ट्स (B.A.) ची पदवी मिळवली.
अहवालानुसार, सुरक्षेच्या कारणास्तव त्या काळात त्यांनी ‘राऊल विंची’ हे नाव वापरले होते. पदवी पूर्ण केल्यानंतर राहुल गांधी यांनी ब्रिटनच्या केंब्रिज विद्यापीठाच्या ट्रिनिटी कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला. येथे त्यांनी डेव्हलपमेंटल स्टडीज या विषयात शिक्षण घेतले आणि १९९५ मध्ये एम.फिल. (मास्टर ऑफ फिलॉसॉफी) ही पदवी संपादन केली.
राजकारणात सक्रिय होण्यापूर्वी राहुल गांधी लंडनमधील ‘मॉनिटर ग्रुप’ या मॅनेजमेंट कन्सल्टिंग फर्ममध्ये काम करत होते. यानंतर, २००२ मध्ये त्यांची मुंबईतील ‘बॅकॉप्स सर्व्हिसेस प्रायव्हेट लिमिटेड’ या टेक्नॉलॉजी आउटसोर्सिंग कंपनीच्या संचालकांपैकी एक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती.
राहुल गांधी यांनी मार्च २००४ मध्ये सक्रिय राजकारणात पाऊल ठेवले. त्यांनी त्यांचे वडील राजीव गांधी यांचा मतदारसंघ असलेल्या अमेठीतून लोकसभा निवडणूक लढवली आणि एक लाखांहून अधिक मतांच्या फरकाने विजय मिळवला. तेव्हापासून ते काँग्रेसच्या राजकारणात सातत्याने महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. २०१७ मध्ये त्यांच्याकडे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अध्यक्षपदाची धुरा सोपवण्यात आली होती, मात्र २०१९ च्या लोकसभा निवडणुकीतील काँग्रेसच्या पराभवानंतर त्यांनी जबाबदारी स्वीकारत अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला होता.
