शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
महिलांवरील अत्याचार वाढले आहेत (फोटो सौजन्य - iStock)
२०२२ या वर्षी देशात बलात्कार किंवा सामूहिक बलात्कारानंतर मारल्या गेलेल्या महिलांच्या संख्येपेक्षा हे २५ पट जास्त आहे. त्याच वेळी, देशातील ३ पैकी १ महिलेचा पती तिचे शारीरिक किंवा लैंगिक शोषण करतो असेही या अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. ही आकडेवारी अत्यंत धक्कादायक आहे.
१९६१ च्या हुंडा प्रतिबंधक कायद्याअंतर्गत हुंडा मृत्यूंची कमी नोंद असल्याचे दिसून आले आहे. २०२२ च्या NCRB अहवालानुसार, या कायद्याअंतर्गत नोंदवलेल्या प्रकरणांमध्ये केवळ १३,६४१ महिला बळी पडल्या. जर हुंड्यासाठी छळाचा हा एकूण आकडा असेल, तर याचा अर्थ असा होईल की हुंड्यासाठी छळलेल्या एक तृतीयांश महिलांचा मृत्यू होतो.
आकडेवारीवरून स्पष्ट होते की Nikki Bhati वा Vaishnavi Hagwane सारखे प्रकरण समोर येईपर्यंत बहुतेक महिला हुंडा विरोधी कायद्यांतर्गत मदत घेत नाहीत. २०१९-२१ च्या एनएफएचएस डेटानुसार, १८-४९ वयोगटातील २९ टक्के महिलांना त्यांच्या पतींकडून शारीरिक किंवा लैंगिक हिंसाचाराचा सामना करावा लागला.
NCRB च्या मते, २०२२ च्या अखेरीस, हुंडाबळी मृत्यूची ६०,५७७ प्रकरणे न्यायालयात प्रलंबित होती. त्यापैकी ५४,४१६ प्रकरणे २०२२ पूर्वीची होती. त्याच वेळी, २०२२ मध्ये सुनावणी पूर्ण झालेल्या ३,६८९ प्रकरणांमध्ये फक्त ३३ टक्के महिलांना दोषी ठरवण्यात आले आहे. या वर्षी सुनावणीसाठी पाठवलेल्या ६,१६१ प्रकरणांपैकी फक्त ९९ प्रकरणांमध्ये दोषी ठरवण्यात आले आहे. याचा अर्थ असा की निक्की भाटीच्या प्रकरणात, एका वर्षाच्या आत दोषी ठरवण्याची शक्यता २ टक्क्यांपेक्षा कमी आहे.
२०१० च्या ‘ह्युमन डेव्हलपमेंट इन इंडिया: चॅलेंजेस फॉर अ सोसायटी इन चेंज’ या पुस्तकानुसार, वधूच्या कुटुंबाचा सरासरी लग्नाचा खर्च वराच्या कुटुंबापेक्षा १.५ पट जास्त होता. २४ टक्के कुटुंबांनी सांगितले की त्यांनी टीव्ही, रेफ्रिजरेटर, कार किंवा मोटरसायकल यासारख्या वस्तू हुंडा म्हणून दिल्या. सर्वेक्षणात सहभागी झालेल्या २९ टक्के लोकांनी सांगितले की जर महिलेने किंवा तिच्या कुटुंबाने इच्छित हुंडा दिला नाही तर तिला मारहाण करणे सामान्य आहे. हुंडा किंवा इतर कारणांमुळे महिलांना होणारा हिंसाचार अत्यंत चिंताजनक आहे.
Mumbai Crime News: गुंगीचे औषध देऊन लैंगिक अत्याचार, अश्लील फोटो आणि व्हिडीओ काढून केलं ब्लॅकमेल
१. हुंडाबळी म्हणजे काय?
हुंडा मागणीमुळे एखाद्या महिलेची हत्या होते किंवा तिचा मृत्यू होतो तेव्हा हुंडाबळी म्हटले जाते
२. हुंडाबळीची खरी संख्या किती आहे?
हुंडा प्रतिबंधक कायद्याअंतर्गत नोंदवलेल्या प्रकरणांमध्ये फक्त १३,६४१ महिला बळी पडल्या, परंतु खरी संख्या जास्त असू शकते.
३. हुंडाबळी प्रकरणांमध्ये शिक्षा होण्याचे प्रमाण किती आहे?
२०२२ मध्ये चालवण्यात आलेल्या ३,६८९ प्रकरणांपैकी फक्त ३३% प्रकरणांमध्ये महिलांना शिक्षा झाली.
हुंडाबळीतून मृत्यू प्रकरणांमध्ये कोणती आव्हाने आहेत?
हुंडा मृत्यू प्रकरणांमध्ये आव्हानांमध्ये लांबलचक खटले, कमी शिक्षेचे प्रमाण आणि सामाजिक दबाव यांचा समावेश आहे.
