‘लिव्ह इन’ हे विवाहाच्या समकक्ष, पालकसुद्धा त्यात हस्तक्षेप करू शकत नाहीत; दिल्ली हायकोर्टाचा मोठा निर्णय

लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये राहणाऱ्या सज्ञान जोडप्यांच्या अधिकारांबाबत दिल्ली हायकोर्टाने महत्त्वपूर्ण निरीक्षण नोंदवले आहे. परस्पर संमतीने राहणाऱ्या जोडप्याच्या नात्यात पालक, नातेवाईक किंवा मित्रांना हस्तक्षे

• लिव्ह-इन नात्यातील जोडप्याला संरक्षणाचा अधिकार
• पालक किंवा नातेवाईकांना हस्तक्षेप करता येणार नाही
• धमकी देणाऱ्या कुटुंबीयांपासून जोडप्याला पोलिस संरक्षण

लिव्ह-इन सज्ञान रिलेशनशिपमध्ये राहणाऱ्या व्यक्तींमधील परस्पर संमतीने असलेले नाते हे विवाहाच्या समकक्ष आहे. पालक, नातेवाईक किंवा मित्र त्यांच्या निवडींमध्ये हस्तक्षेप करू शकत नाहीत किंवा त्यांच्या जीवाला किंवा स्वातंत्र्याला धोका निर्माण करू शकत नाहीत, असा महत्त्वपूर्ण निकाल दिल्ली उच्च न्यायालयाने दिला आहे. न्यायालयाने कुटुंबाकडून धमक्यांना सामोरे जाणाऱ्या एका लिव्ह-इन जोडप्याला पोलिस संरक्षणही दिले. न्यायमूर्ती सौरभ बॅनर्जी यांनी जोडप्याच्या याचिकेवर हा आदेश दिला. याचिकाकर्ते, जे दोघेही ३० वषपिक्षा जास्त वयाचे आहेत, त्यांनी न्यायालयाला सांगितले की ते काही काळापासून एकत्र राहत आहेत आणि एकमेकांशी लग्न करण्याचा त्यांचा मानस आहे. न्यायालयाला सांगण्यात आले की, मुलीचे वडील आणि भाऊ या नात्यामुळे नाखूश होते आणि त्यांना सतत
हिंसेची धमकी देत होते. याचिकाकर्त्यांनी स्थानिक ठाणेदार यांच्याकडेही तक्रार केली होती, परंतु कोणतीही कारवाई करण्यात आली नाही.

Jalgaon Crime News: महिलेच्या गळ्याला सुरा अन् रोखली पिस्तूल, पोलिसाच्या घरावर दरोड्याचा थरार,नेमकं काय घडलं?

सर्वोच्च न्यायालयाचीही मान्यता

सर्वोच्च न्यायालयाने हे मान्य केले आहे की, सज्ञान व्यक्तींना लग्न झालेले नसले तरीही, त्यांच्या इच्छेनुसार एकमेकांसोबत राहण्याचा अमर्याद अधिकार आहे. न्यायालयाने म्हटले की, हा अधिकार आता कायद्याच्या दृष्टीने मान्यताप्राप्त आहे आणि विधानमंडळाने देखील कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण कायदा, २००५ सारख्या तरतुदीअंतर्गत त्याला मान्यता दिली आहे, असेही कोर्टाने निदर्शनास आणले.

कोणालाही मधे पडण्याचा अधिकार नाही

न्यायालयाने म्हटले, याचिकाकर्त्यांनी एकमेकांसोबत लिव्ह इन रिलेशनशिपमध्ये राहण्याचा निर्णय त्यांच्या स्वतःच्या इच्छेने, संमतीने आणि संपूर्ण जबाबदारीने घेतला असल्याने, कोणत्याही व्यक्तीला, मग ते त्यांचे पालक, नातेवाईक किंवा मित्र असोत, त्यांच्या आवडीनिवडीमध्ये हस्तक्षेप करण्याचा किंवा हस्तक्षेप करण्याचा अधिकार किंवा अधिकार नाही. त्यांना त्यांचा जीव किंवा स्वातंत्र्य धोक्यात घालण्याचा अजिबात अधिकार नाही. याचिकाकर्त लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये आहेत आणि कायदेशीररित्या एकमेकांशी लग्न केलेले नाही, परंतु दोघेही प्रौढांना संमती देत आहेत, त्यामुळे त्यांचे नाते लग्नासारखे आहे.

Thane Crime : किन्नर बनून घरात शिरला, ‘संतानप्राप्ती’च्या नावाखाली अनुष्ठानाचा बहाणा अन् महिलेवर अत्याचार; पवईतील धक्कादायक घटना

न्यायमूर्ती सौरभ बॅनर्जी यांनी म्हटले की, “सज्ञान व्यक्तींमधील वर्ण, धर्म किवा श्रद्धा या आधारावर मान्यता नाकारता येणार नाही. ‘सामाजिक नैतिकता आणि पूर्वग्रहां’च्या आधारावर संविधानाने हमी दिलेल्या मूलभूत हक्कांवर मर्यादा घालणे हे एखाद्या व्यक्तीला तिच्या स्वतंत्र ओळखीपासून वंचित ठेवण्यासारखे”.

(डिस्क्लेमर: हे नवराष्ट्र वृत्तपत्राचे स्वयंचलित न्यूज फीड आहे. ते navarashtra.com च्या कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेले नाही.)