
FDA ची मोठी कारवाई! राज्यात कृत्रिम दूध भेसळ रॅकेटवर सर्वात मोठा प्रहार; पाच जिल्ह्यांत धाडी, ₹1.48 कोटींचा मुद्देमाल जप्त
सार्वजनिक आरोग्याशी थेट संबंधित असलेल्या कृत्रिम दूध भेसळीच्या संघटित रॅकेटवर अन्न व औषध प्रशासन (एफडीए), महाराष्ट्र राज्य आणि पुणे ग्रामीण पोलिसांनी राज्यातील आतापर्यंतची सर्वात मोठी संयुक्त कारवाई केली आहे. गुप्तवार्तेच्या आधारे राबविण्यात आलेल्या या विशेष मोहिमेत पुणे, अहिल्यानगर, सोलापूर, जालना आणि ठाणे या पाच जिल्ह्यांमध्ये एकाचवेळी धाडी टाकण्यात आल्या.
या कारवाईत सुमारे 1.48 कोटी रुपयांचा मुद्देमाल जप्त, 20 हजार लिटर संशयित दूध जागीच नष्ट, 49 नमुने संकलित, 26 जणांविरुद्ध गुन्हा आणि 13 आरोपींना अटक करण्यात आली आहे. तसेच पाच अन्न व्यवसाय परवाने निलंबित करण्यात आले असून चार आस्थापनांचा व्यवसाय बंद करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
एफडीएला कृत्रिम दूध तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या भेसळयुक्त रसायनांच्या पुरवठ्याबाबत विश्वासार्ह माहिती मिळाली होती. त्यानंतर गुप्त तपास सुरू करण्यात आला. तपासादरम्यान स्किम्ड मिल्क पावडर (SMP), व्हे/डेअरी परमीएट पावडर, इमल्सिफायर, डिटर्जंट, शॅम्पू आणि पामतेल वापरून कृत्रिम दूध तयार केले जात असल्याचे उघड झाले. या रॅकेटचा मुख्य पुरवठा पुणे जिल्ह्यातील मंचर परिसरातून होत असल्याचे तपासात समोर आले.
एफडीएने केवळ भेसळयुक्त दूध जप्त करण्यापुरती कारवाई न करता संपूर्ण पुरवठा साखळीचा शोध घेतला. तपासात मुख्य पुरवठादार, मध्यस्थ, दूध संकलन केंद्रे, चिलिंग सेंटर्स, पॅकिंग केंद्रे आणि वितरक यांचे जाळे उघडकीस आले. सुशांत बाबनराव हिंगे हा या रॅकेटचा मुख्य सूत्रधार असल्याचे निष्पन्न झाले असून संदीप लोढा सल्लागार म्हणून कार्यरत असल्याचेही तपासात स्पष्ट झाले.
४ आणि ५ जुलै २०२६ रोजी एफडीए आणि पुणे ग्रामीण पोलिसांच्या सुमारे ३० अन्न सुरक्षा अधिकारी आणि ४० पोलिस अधिकारी-कर्मचाऱ्यांच्या पथकांनी पुणे, अहिल्यानगर, सोलापूर, जालना आणि ठाणे जिल्ह्यांतील १३ आस्थापनांवर एकाचवेळी छापे टाकले. या कारवाईत दूध संकलन केंद्रे, चिलिंग सेंटर्स, भेसळयुक्त पदार्थांचे साठे, पॅकिंग केंद्रे तसेच कृत्रिम दूध तयार करणाऱ्या ठिकाणांची तपासणी करण्यात आली. अनेक महत्त्वाची कागदपत्रे, व्यवहाराच्या नोंदी, उपकरणे आणि वैज्ञानिक पुरावेही जप्त करण्यात आले.
या प्रकरणी भारतीय न्याय संहिता, 2023 तसेच अन्न सुरक्षा व मानके अधिनियम, 2006 अंतर्गत गंभीर स्वरूपाचे गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत. एकूण 26 आरोपींविरुद्ध गुन्हा नोंदविण्यात आला असून त्यापैकी 13 आरोपींना अटक करण्यात आली आहे. न्यायालयाने सर्व आरोपींना पाच दिवसांची पोलिस कोठडी सुनावली आहे. तपासादरम्यान आर्थिक व्यवहार, बँक व्यवहार, पुरवठा साखळी, इलेक्ट्रॉनिक पुरावे आणि इतर संबंधित व्यक्तींच्या भूमिकेचाही सखोल तपास सुरू आहे.
फौजदारी कारवाईबरोबरच एफडीएने नियामक स्तरावरही कठोर पावले उचलली आहेत. पाच अन्न व्यवसाय परवाने तात्काळ निलंबित करण्यात आले असून चार आस्थापनांचा व्यवसाय बंद करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. प्रयोगशाळेच्या अहवालानुसार पुढील कठोर कारवाई करण्यात येणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
अन्न सुरक्षा आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी दूधासारख्या जीवनावश्यक अन्नपदार्थात भेसळ करणे हा समाजाविरुद्धचा गंभीर गुन्हा असल्याचे सांगत अशा गुन्हेगारांविरुद्ध कोणतीही दयामाया दाखवली जाणार नसल्याचे स्पष्ट केले. तसेच नागरिकांनी दूध किंवा इतर अन्नपदार्थांमध्ये भेसळीबाबत संशयास्पद माहिती मिळाल्यास ती तात्काळ अन्न व औषध प्रशासनाला कळवावी, असे आवाहनही त्यांनी केले. एफडीएने स्पष्ट केले आहे की, भविष्यातही गुप्तवार्तेच्या आधारे राज्यभर अशाच व्यापक आणि समन्वित कारवाया राबवून अन्नभेसळीच्या संपूर्ण रॅकेटचा कायमस्वरूपी बंदोबस्त करण्यावर भर दिला जाणार आहे.
Nashik News: FDAचा मोठा दणका! नाशिकमधील 7 हॉटेल्सचे परवाने निलंबित, 4 हॉटेल्स बंद करण्याचे आदेश