रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
DY Chandrachud Latest News: डी. वाय. चंद्रचूड यांची मोठी आंतरराष्ट्रीय नियुक्ती; रशिया-युक्रेन वादात भूषवणार लवादाची भूमिका
या प्रकरणाची सुनावणी तीन सदस्यीय आर्बिट्रल ट्रिब्युनलकडून केली जाणार आहे. विशेष म्हणजे, चंद्रचूड यांनी यापूर्वी रशियाच्या वतीने काही अन्य गुंतवणूक वादांमध्ये आर्बिट्रेटर म्हणून नियुक्त होण्याचे प्रस्ताव नाकारले होते. त्यामुळे यावेळची त्यांची नियुक्ती आंतरराष्ट्रीय कायदा आणि गुंतवणूक मध्यस्थीच्या दृष्टीने महत्त्वाची मानली जात आहे.
‘ग्लोबल आर्बिट्रेशन रिव्ह्यू’च्या वृत्तानुसार, या वादातील नुकसानभरपाईची रक्कम मोठी आहे, ओशादबँकेचा दावा युक्रेनमधील डोनेत्स्क, लुहांस्क, खेरसॉन आणि झापोरिझ्झिया या भागांतील बँकेच्या मालमत्ता आणि व्यवसायाशी संबंधित आहे. २०2२ मध्ये रशियाने युक्रेनवर केलेल्या मोठ्या आक्रमणामुळे आणि त्यानंतर युक्रेनमध्ये झालेल्या लष्करी कारवाईमुळे यु्क्रेनमधील मालमत्ता आणि व्यावसायिक कामकाजाचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाल्याचा दावा ओशादबँकेने केला आहे. बँकेकडून करण्यात आलेला दावा शेकडो दशलक्ष डॉलरचा असल्याचे सांगितले जात आहे.
पण हा वाद फक्त रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील कायदेशीर संघर्षापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. रशिया- युक्रेन युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर युक्रेनमधील मालमत्ता आणि व्यवसायाचे झालेले नुकसान झाले आहे. या नुकसानीची जबाबदारी आणि आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूक करारांतर्गत नुकसानभरपाईचा अधिकार यांसारखे महत्त्वाचे मुद्देही या प्रकरणात उपस्थित होणार आहेत. चंद्रचूड यांच्या नियुक्तीमुळे या प्रकरणाकडे आंतरराष्ट्रीय कायदा आणि गुंतवणूक मध्यस्थी क्षेत्राचे विशेष लक्ष लागले आहे.
युक्रेनची प्रमुख सरकारी बँक, ओशचाडबँक, रशियाकडून मोठ्या नुकसानभरपाईची मागणी करत आहे. बँकेचा आरोप आहे की रशियाच्या लष्करी कारवाईमुळे युक्रेनच्या अनेक प्रमुख प्रदेशांमधील तिच्या मालमत्तेचे आणि व्यवसायाचे गंभीर नुकसान झाले आहे. प्रभावित क्षेत्रांमध्ये डोनेत्स्क, लुहान्स्क, खेरसॉन आणि झापोरिझिया यांचा समावेश आहे.
हे आर्थिक नुकसान भरून काढण्यासाठी बँकेने कायदेशीर मार्गाचा अवलंब केला आहे. बँकेने जुलै २०२५ मध्ये रशियाला या वादाबद्दल औपचारिकपणे माहिती दिली. असा आरोप आहे की रशियाकडून समाधानकारक प्रतिसाद न मिळाल्याने ही कायदेशीर प्रक्रिया सुरू करण्यात आली. या प्रकरणातील एकूण दाव्याची रक्कम कोट्यवधी डॉलर्समध्ये (अब्ज डॉलर्स) असल्याचा अंदाज आहे.
हा गुंतागुंतीचा आंतरराष्ट्रीय वाद सोडवण्यासाठी तीन सदस्यीय लवाद मंडळ स्थापन करण्यात आले असून, रशियाच्या वतीने माजी सरन्यायाधीश डी. वाय. चंद्रचूड यांची मध्यस्थ म्हणून निवड करण्यात आली आहे.
पॅनेलच्या इतर सदस्यांमध्ये कोस्टा रिकाच्या डायला जिमेनेझ यांचा समावेश आहे, ज्यांची नियुक्ती रशियन आणि युक्रेनियन दोन्ही बँकांच्या संमतीने अध्यक्ष म्हणून करण्यात आली आहे. तिसरे सदस्य ग्रीसचे स्टावरोस ब्रेकोलाकिस आहेत, ज्यांची निवड ओशचाडबँकने आपले मध्यस्थ म्हणून केली आहे. हे पॅनेल दोन्ही पक्षांच्या दाव्यांची निष्पक्ष सुनावणी सुनिश्चित करेल.
