तास नाही, मुहूर्तात वेळ! काशीत ‘वैदिक घड्याळ’ची एंट्री! परंपरा आणि तंत्रज्ञानाचा अनोखा संगम

काशी विश्वनाथ मंदिरात बसवलेले ‘विक्रमादित्य वैदिक घड्याळ’ परंपरा आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा सुंदर संगम दर्शवते. हे घड्याळ प्राचीन भारतीय कालमापन पद्धती पुन्हा जिवंत करत आहे.

• काशीत अनोख्या वैदिक घड्याळाची एंट्री.
• हे घड्याळ दिवसाला ३० मुहूर्तात विभागते आणि तिथी, नक्षत्रसह वेळ दाखवते.
• सूर्योदयापासून सुरू होणारी स्थानिक वेळ दाखवून अधिक अचूक कालमापन करते.

उत्तर प्रदेशातील वाराणसी येथील काशी विश्वनाथ मंदिरात ‘विक्रमादित्य वैदिक घड्‌याळ’ आता आकर्षणाचे केंद्र बनले आहे. ७०० किलोग्रॅम वजनाचे हे वैदिक घड्याळ, परंपरा आणि तंत्रज्ञानाच्या संगमाचे एक उल्लेखनीय उदाहरण आहे. मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री मोहन यादव यांनी भेट दिलेले हे अद्वितीय घड्याळ भारताची प्राचीन कालमापन प्रणाली दर्शवते. हे घड्याळ दिवसाला ३० मुहूर्तीमध्ये विभागते आणि स्थानिक वेळ, तिथी, नक्षत्र व बरंच काही दाखवते. या घड्‌याळाच्या स्थापनेमुळे, मंदिरात येणाऱ्या भाविकांना केवळ आध्यात्मिक वातावरणाचा अनुभवच मिळणार नाही, तर भारताच्या प्राचीन आणि वैज्ञानिक कालमापन प्रणालीची माहितीदेखील प्राप्त होईल. विक्रमादित्य वैदिक घड्याळ हे सर्वसामान्य -तासांच्या ग्रेगोरियन कैलेंडरऐवजी, रंपरिक वैदिक कॅलेंडरवर आधारित वेळ दाखवण्यासाठी तयार केलेले जगातील पहिले पड्याळ मानले जाते.

Weather Update : हवामानात होतोय मोठा बदल; येत्या 10 एप्रिलपर्यंत मेघगर्जनेसह पाऊस होणार…

अशी कळते वेळ

वैदिक घड्याळ दिवसाला ३० मुहूर्तीमध्ये (वेलांमध्ये) विभागते. ज्यातील प्रत्येक मुहूर्त अंदाजे ४८ मिनिटांचा असतो. हे घड्याळ सूर्योदयाच्या वेळी ०:०० वाजता सुरू होती आणि सूर्यास्त साधारणपणे १५ व्या मुहूर्ताच्या सुमारास होतो. हे घड्याळ स्थानिक माध्य वेळ दाखवते, जी सूर्याच्या स्थितीनुसार मोजली जाते. स्थानिक वेळ दाखवल्यामुळे, ते एखाद्या विशिष्ट ठिकाणासाठी अधिक अचूक ठरते. हे घड्याळ पंचांगमधील तिथी । चांद्र दिक्स) आणि नक्षत्र (तारामंडळ) यांसारखे महत्वाचे घटकदेखील दाखवते.

विरोधी पक्षांना मोठा धक्का! मुख्य निवडणूक आयुक्त Gyanesh Kumar यांच्याविरुद्धचा महाभियोग प्रस्ताव फेटाळला

अधिक अचूक भाकिते

हे वैदिक घड्याळ माहितीसाठी आयएसटी आणि जीएमटी एकाच वेळी दाखवते, या उपक्रमाचा उद्देश वैदिक ग्रंथांमधून घेतलेल्या ‘कालगणित (वेळेची गणना) या प्राचीन भारतीय पद्धतीचे पुनरुज्जीवन करणे आणि तिला आधुनिक डिजिटल तंत्रज्ञानाशी जोडणे हा आहे. ही स्थापना लोकांना पारंपरिक ज्ञानप्रणालीशी पुन्हा जोडण्याचा एक प्रयत्न आहे. हवामानशास्त्र आणि ज्योतिष विभागांच्या सहकार्याने केलेल्या अभ्यासात असे दिसून आले आहे की, वैदिक वेळेच्या गणनेवर आधारित भाकिते काही बाबतीत आधुनिक पद्धतींपेक्षा २० ते २३ टक्के अधिक अचूक आहेत.

डिस्क्लेमर: हे नवराष्ट्र वृत्तपत्राचे स्वयंचलित न्यूज फीड आहे. ते navarashtra.com च्या कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेले नाही.