दिल्लीत 3 पैकी 1 व्यक्तीचे सडतेय फुफ्फुस, 5 जुगाड फुफ्फुसांमधील काढेल घाणेरडी हवा

जर दिल्लीतील वायू प्रदूषण वेळीच नियंत्रित केले नाही तर संपूर्ण लोकसंख्येला फुफ्फुसांच्या आजारांना सामोरे जावे लागेल. महाजन इमेजिंग अँड लॅब्सच्या अलीकडील अहवालात हे उघड झाले आहे

दिल्लीची हवा किती विषारी झाली आहे हे सर्वांनाच माहिती आहे. एक-दोन महिने वगळता, वर्षभर हवेचा दर्जा निर्देशांक धोक्याच्या चिन्हापेक्षा वर राहतो. याचा फटका दिल्लीकरांना सहन करावा लागत आहे. घाणेरड्या विषारी हवेमुळे त्यांची फुफ्फुसे खराब होत आहेत. त्यांना फुफ्फुसांचे गंभीर आजार होत आहेत.

जर दिल्लीतील वायू प्रदूषणावर वेळीच नियंत्रण ठेवले नाही, तर संपूर्ण जनतेला फुफ्फुसांच्या आजारांना सामोरे जावे लागेल. महाजन इमेजिंग अँड लॅब्सच्या अलीकडील अहवालात हे उघड झाले आहे. अहवालानुसार दिल्ली आणि आसपासच्या भागातील अनेक तरुण आता फुफ्फुसांच्या गंभीर आजारांनी ग्रस्त आहेत.

२०२४ मध्ये केलेल्या ४,००० हून अधिक सीटी छातीच्या स्कॅनच्या तपासणीत असे दिसून आले की सुमारे २९% तरुणांच्या फुफ्फुसांमध्ये काही गंभीर बदल दिसून आले. तपासणीदरम्यान ही माहिती समोर आली आहे. हे स्पष्टपणे सूचित करते की २० आणि ३० वर्षांच्या तरुणांमध्ये फुफ्फुसांच्या समस्या वाढत आहेत. हे का होत आहे आणि तुम्ही तुमचे फुफ्फुस कसे स्वच्छ, निरोगी आणि मजबूत ठेवू शकता आपण जाणून घेऊया (फोटो सौजन्य – iStock) 

फुफ्फुसांचे गंभीर आजार

या अहवालात असे दिसून आले आहे की दिल्ली-NCR मधील लोक ब्रॉन्काइक्टेसिस (फुफ्फुसांच्या नळ्या रुंद होणे), एम्फिसीमा (फुफ्फुसांच्या हवेच्या पिशव्यांचे नुकसान), फायब्रोसिस (फुफ्फुसांवर डाग पडणे) आणि ब्रोन्कियल वॉल जाड होणे (फुफ्फुसांच्या नळ्यांच्या भिंती जाड होणे) यासारख्या गंभीर फुफ्फुसांच्या आजारांनी ग्रस्त आहेत.

फुफ्फुसांना सूज आल्यानंतर शरीरात दिसू लागतात ‘ही’ गंभीर लक्षणे, वेळीच लक्ष देऊन आरोग्याची घ्या काळजी

फुफ्फुसांच्या आजारांची कारणे 

अहवालात म्हटले आहे की फुफ्फुसांच्या वाढत्या आजारांचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे वायू प्रदूषण, जे सतत वाढत आहे. ऑक्टोबर ते जानेवारी या काळात दिल्लीची हवा विषारी बनते, ज्यामुळे श्वास घेणे कठीण होते. याशिवाय, धूम्रपान किंवा व्हेपिंग, दीर्घकालीन फुफ्फुसांचे आजार, घरातील प्रदूषण आणि आजारांचे उशिरा निदान इत्यादी प्रमुख कारणे असल्याचे म्हटले जाते.

योग्य पाऊल उचलण्याची गरज 

या अहवालात स्पष्टपणे इशारा देण्यात आला आहे की दिल्लीतील लोकांनी आता त्यांच्या फुफ्फुसांच्या आरोग्याबद्दल गंभीर व्हावे. यासाठी, वायू प्रदूषण कमी करणे आवश्यक आहे, लोकांनी नियमितपणे त्यांच्या फुफ्फुसांची तपासणी करावी, धुम्रपान सारख्या सवयी टाळाव्यात, हवेच्या गुणवत्तेबद्दल सतर्क राहावे आणि लहान गोष्टी देखील फुफ्फुसांवर कसा परिणाम करू शकतात याबद्दल जागरूकता वाढवावी.

फुफ्फुस कसे स्वच्छ ठेवाल

• जास्त पाणी प्या – शरीराला म्युकस तयार करण्यासाठी पाण्याची आवश्यकता असते
• घरातील हवा स्वच्छ ठेवा – व्हेंटिलेशन, झाडू आणि पुसणे आणि हवा शुद्ध करणारे यंत्र वापरा
• धुम्रपान टाळा – सिगारेट, लाकडाचा धूर आणि प्रदूषणापासून दूर रहा
• नियमित व्यायाम करा – यामुळे फुफ्फुसे मजबूत होतात
• धुम्रपान सोडा – धूम्रपान सोडल्यानंतर २ ते ३ महिन्यांत फुफ्फुसांचे कार्य सुधारू लागते

निरोगी फुफुस्स आणि धूम्रपान करणाऱ्यांचे फुफ्फुस? काय असतो फरक? जाणून घ्या

म्युकस साफ करण्याची पद्धत 

• यासाठी, तुम्ही गरम पाण्याची वाफ श्वासाने घेऊ शकता, ते श्वासनलिका उघडते आणि श्लेष्मा सैल करते. सर्दी, खोकला आणि फुफ्फुसांच्या समस्यांमध्ये आराम देते
• धूम्रपान सोडा – ही सर्वात महत्वाची पायरी आहे. धूम्रपान सोडल्यानंतर काही आठवड्यांत फुफ्फुसांचे कार्य आणि रक्तप्रवाह सुधारू लागतो
• अधिक पाणी प्या – भरपूर पाणी प्यायल्याने श्लेष्मा पातळ होतो, ज्यामुळे तो खोकल्यामुळे किंवा शिंकताना सहजपणे बाहेर पडतो
• व्यायाम – चालणे, पोहणे, सायकलिंग, योगा किंवा एरोबिक व्यायाम फुफ्फुसांची ताकद वाढवतात. यामुळे कार्बन डायऑक्साइड बाहेर पडतो आणि ऑक्सिजन आत जातो

टीप –  हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि त्यांच्या सल्ल्यानुसारच योग्य बदलानुसार वापर करावा.