Bones: हाडांमध्ये सतत वेदना होत असतील तर दुर्लक्ष करू नका; वेळेत डॉक्टरांचा सल्ला घ्या

हाडांमध्ये वेदना नक्की का होते? वेदनेकडे तुम्ही दुर्लक्ष केले आणि त्या वेदना तशाच राहिल्या तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यंत गरजेचे आहे. यासाठी शरीरात नक्की कोणत्या गोष्टीची कमतरता आहे जाणून घ्या

• हाडं नक्की का दुखतात

• वेदनांमागे काय आहेत कारणं 

• जास्त काळ हाडांमध्ये वेदना असतील तर काय करावे 

हाडांमध्ये होणाऱ्या वेदना कोणत्याही वयात होऊ शकतात आणि त्या केवळ दुखापतीमुळेच होतात असे नाही. अनेकदा या वेदनांमागे व्हिटॅमिन डीची कमतरता, कॅल्शियमयुक्त आहाराचा अभाव, पोषणातील कमतरता, संधिवात, संसर्ग किंवा काही गंभीर आजार कारणीभूत असू शकतात. त्यामुळे आठवड्यापेक्षा जास्त काळ हाडांमध्ये वेदना कायम राहिल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

हाडांमध्ये वेदना होण्यामागील सर्वात सामान्य कारण म्हणजे शरीरातील व्हिटॅमिन डीची कमतरता. व्हिटॅमिन डी आहारातून फार कमी प्रमाणात मिळते. फोर्टिफाइड दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये ते उपलब्ध असले तरी त्याचा मुख्य स्रोत सूर्यप्रकाश आहे. सूर्यप्रकाशाच्या संपर्कात आल्यानंतर त्वचेतील घटकांपासून व्हिटॅमिन डी तयार होते. त्यानंतर यकृत आणि मूत्रपिंडामध्ये त्याचे सक्रिय व्हिटॅमिन डी3 मध्ये रूपांतर होते. हे व्हिटॅमिन डी3 आहारातील कॅल्शियम हाडांपर्यंत पोहोचवून हाडे मजबूत ठेवण्यास मदत करते. डॉ. सचिन भोसले – Chief Joint Replacement Surgeon Hiranandani Hospital यांनी अधिक माहिती दिली आहे. 

Bones Health: फक्त कॅल्शियमची कमतरता नव्हे, ‘या’ रोजच्या सवयीही हाडांना करतात कमकुवत

कधी जाणवतात हाडांमधील वेदना 

• लहान मुलांमध्ये व्हिटॅमिन डीच्या कमतरतेमुळे रिकेट्स, तर प्रौढांमध्ये ऑस्टिओमलेशिया हा आजार होऊ शकतो. या दोन्ही स्थितींमध्ये हाडांमध्ये वेदना जाणवू शकतात.
• याशिवाय व्हिटॅमिन सीची कमतरता असल्यास स्कर्व्ही हा आजार होऊ शकतो. मात्र संत्री, मोसंबी, लिंबू यांसारख्या लिंबूवर्गीय फळांमधून व्हिटॅमिन सी सहज उपलब्ध होते.
• हाडांच्या आरोग्यासाठी संतुलित आणि पोषक आहार अत्यंत महत्त्वाचा आहे. प्रथिनयुक्त आहारासोबतच कॅल्शियम, व्हिटॅमिन्स, मॅग्नेशियम आणि फॉस्फरस यांचेही पुरेसे सेवन आवश्यक आहे.
• काही वेळा संसर्गामुळेही हाडांमध्ये वेदना होऊ शकतात. काही जीवाणू हाडांपर्यंत पोहोचून तीव्र किंवा दीर्घकालीन संसर्ग निर्माण करू शकतात. 

अशा वेदनांसोबत ताप किंवा इतर संसर्गाची लक्षणे असू शकतात किंवा नसूही शकतात. मात्र हाडांच्या संसर्गाचे वेळेत निदान आणि उपचार होणे अत्यंत गरजेचे आहे.

206 हाडं होतील अधिक बळकट, वापरा बाबा रामदेव यांचा रामबाण उपाय 2 चमचे गायीच्या तुपासह शेवग्याच्या शेंगांची कमाल

हाडांच्या वेदनेमुळे काय होते?

• संधिवात (Arthritis), वयानुसार होणारा ऑस्टिओआर्थ्रायटिस तसेच रुमेटॉइड आर्थ्रायटिस यांसारख्या दाहजन्य आजारांमुळेही हाडे आणि सांध्यांमध्ये वेदना होऊ शकतात
• क्वचित प्रसंगी हाडांमधील गाठी किंवा ट्युमरची सुरुवातही सततच्या वेदनांनी होऊ शकते. विशेषतः किशोरवयीन मुलांमध्ये अशा वेदनांकडे अनेकदा खेळताना झालेल्या दुखापती म्हणून पाहिले जाते. मात्र वेदना कमी होत नसल्यास डॉक्टरांनी अशा गंभीर शक्यतांचाही विचार करणे आवश्यक असते. सुदैवाने आज अनेक प्रकारच्या हाडांच्या ट्युमरवर प्रभावी उपचार उपलब्ध आहेत.
• याशिवाय कोणतीही मोठी दुखापत न होता स्ट्रेस फ्रॅक्चर देखील होऊ शकते. विशेषतः लांब पल्ल्याचे धावपटू आणि सहनशक्तीवर आधारित खेळ खेळणाऱ्या खेळाडूंमध्ये हा धोका अधिक असतो
• हाडांमध्ये होणाऱ्या कोणत्याही प्रकारच्या वेदना आठवडाभरापेक्षा जास्त काळ कायम राहिल्यास त्याकडे दुर्लक्ष न करता त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. वेळेत निदान आणि योग्य उपचार केल्यास गंभीर गुंतागुंत टाळता येऊ शकते