
खत्तरगल्ली गणपती इतिहास
Ganeshotsav 2026: खत्तरगल्ली गणपती, ज्याला ‘दक्षिण मुंबईचा महागणपती’ आणि ‘दुसऱ्या खत्तरगल्लीचा मोरया’ म्हणूनही ओळखले जाते, हे दक्षिण मुंबईतील गिरगाव परिसरातील एक अतिशय प्रसिद्ध आणि ऐतिहासिक गणेशोत्सव मंडळ आहे.(फोटो सौजन्य – सोशल मीडिया)
Dholya Ganpati History: वाईचा प्रसिद्ध ढोल्या गणपती! कधी झाली स्थापना, जाणून घ्या सविस्तर इतिहास
खत्तरगल्ली गणपती मंडळांचा इतिहास आणि स्थापना नेमकी कधी झाली. दुसऱ्या खत्तरगल्ली सार्वजनिक उत्सव मंडळाची स्थापना १९५४ मध्ये झाली. पहिली खत्तरगल्ली सार्वजनिक मंडळ देखील या भागातील एक खूप जुने आणि प्रमुख मंडळ आहे. पण त्याची स्थापना ही दुसऱ्या खत्तरगल्लीच्या बाप्पाच्या स्थापनेनंतर तब्बल ११ वर्षांनी म्हणजेच १९६५ मध्ये झाली होती. स्थानिक कार्यकर्त्यांनी एकत्र येऊन याची पायाभरणी केली होती.
या मंडळाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आहे. गिरगाव हा तो परिसर आहे जिथे लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळकांच्या प्रेरणेने मुंबईच्या पहिल्या सार्वजनिक गणेशोत्सवाचा पाया घातला गेला. खत्तरगल्लीच्या या मंडळांनी अनेक दशकांपासून हा पारंपरिक आणि सांस्कृतिक वारसा जपला आहे. पहिल्या खत्तरगल्लीच्या गणपतीला भक्तांमध्ये “दक्षिण मुंबईचा महागणपती” ही भव्य उपाधी दिली जाते, तर दुसऱ्या गल्लीच्या गणपतीला “दुसऱ्या खत्तरगल्लीचा मोरया” म्हटले जाते. इथे विराजमान असलेले गणपती बाप्पा त्यांच्या भव्यता, पारंपरिक रूप आणि उत्कृष्ट कलाकृतीसाठी संपूर्ण मुंबईत प्रसिद्ध आहेत. या बाप्पाना प्रेमाने “गिरगावचा गोंडस बाप्पा” म्हटले जाते. या दोन्ही मूर्तींचे डोळे हे त्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.
Parelcha Raja: भव्यदिव्य मूर्ती आणि समाजकल्याणकारी उपक्रम, परेलचा राजा इतिहास
गिरगावच्या इतर प्रमुख गणपतींप्रमाणे इथेही दरवर्षी गणेश चतुर्थीच्या वेळी लाखो भक्तांची गर्दी जमते. आगमन सोहळा आणि विसर्जन मिरवणूक पारंपरिक ढोल आणि झांजांच्या गजरात मोठ्या थाटामाटात साजरी केली जाते.