Food Poisoning: घरच्या अन्नामुळेही होऊ शकते फूड पॉइझनिंग? स्वयंपाकघरातील ‘या’ छोट्या चुका पडू शकतात महागात

Homemade Food Causes Food Poisoning Reasons: फूड पॉइझनिंगचा धोका केवळ हॉटेल किंवा रस्त्यावरील अन्नामुळेच नसून, स्वच्छतेची काळजी न घेतल्यास घरच्या अन्नातूनही संसर्ग होऊ शकतो. अन्नाची योग्य साठवणूक, स्वच्छ स्वयंपाक आणि सुरक्षित अन्न हाताळणीच्या सवयी अंगीकारल्यास हा धोका मोठ्या प्रमाणात टाळता येतो.

• घरच्या अन्नामुळेही होऊ शकते फूड पॉइझनिंग
• स्वयंपाकघरातील ‘या’ छोट्या चुका पडू शकतात महागात
• फूड पॉइझनिंगपासून बचावासाठी उपाय

अनेकांचा असा समज असतो की फूड पॉइझनिंग फक्त हॉटेलमधील किंवा रस्त्यावरील अन्नामुळेच होते. मात्र, हा गैरसमज आहे. स्वच्छतेची काळजी न घेतल्यास घरच्या स्वयंपाकातूनही फूड पॉइझनिंग होऊ शकते. विशेषतः पावसाळा आणि उन्हाळ्यात उष्ण व दमट वातावरणामुळे जिवाणू, विषाणू आणि इतर सूक्ष्मजीव वेगाने वाढतात. अन्न योग्य तापमानात न ठेवणे, वारंवार गरम करणे किंवा अस्वच्छ पद्धतीने तयार करणे यामुळे संसर्गाचा धोका वाढतो. त्यामुळे घरचे अन्न सुरक्षित आहे असे गृहीत धरण्यापेक्षा ते योग्य प्रकारे बनवणे आणि साठवणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

कॅल्शियमच्या कमतरतेने त्रस्त आहात? सप्लिमेंट्स नकोत! रोज खा ‘हा’ एक सुपरफूड; हाडे होतील मजबूत

फूड पॉइझनिंग म्हणजे काय?

फूड पॉइझनिंग ही अशी अवस्था आहे, ज्यामध्ये जिवाणू, विषाणू किंवा त्यांच्या विषारी घटकांनी दूषित अन्न किंवा पाणी सेवन केल्यामुळे शरीरात संसर्ग होतो. सॅल्मोनेला, ई. कोलाई, कॅम्पिलोबॅक्टर, लिस्टेरिया आणि नोरोव्हायरस यांसारखे रोगकारक यासाठी जबाबदार असतात. दूषित अन्न खाल्ल्यानंतर काही तासांपासून काही दिवसांत लक्षणे दिसू शकतात.

घरच्या अन्नामुळेही फूड पॉइझनिंग का होते?

अन्न योग्य तापमानात न ठेवणे

शिजवलेले अन्न दीर्घकाळ बाहेर ठेवल्यास त्यामध्ये जिवाणूंची वाढ जलद होते.

हात आणि स्वयंपाकघरातील अस्वच्छता

स्वयंपाक करण्यापूर्वी हात न धुणे, अस्वच्छ भांडी किंवा चॉपिंग बोर्ड वापरणे संसर्गाचे कारण ठरू शकते.

उरलेले अन्न चुकीच्या पद्धतीने साठवणे

फ्रिजमध्ये योग्य प्रकारे न ठेवलेले किंवा वारंवार गरम केलेले अन्नही आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकते.

फूड पॉइझनिंगची प्रमुख लक्षणे

• मळमळ आणि उलट्या
• अतिसार
• पोटदुखी
• ताप
• अशक्तपणा आणि शरीरात पाण्याची कमतरता

फूड पॉइझनिंगपासून बचावासाठी उपाय

स्वच्छतेची काळजी घ्या

अन्न बनवण्यापूर्वी आणि खाण्यापूर्वी हात साबणाने स्वच्छ धुवा.

अन्न योग्य प्रकारे शिजवा

कच्चे आणि शिजवलेले अन्न वेगळे ठेवा तसेच पूर्णपणे शिजलेले अन्नच खा.

योग्य साठवणूक करा

उरलेले अन्न शक्य तितक्या लवकर फ्रिजमध्ये ठेवा आणि दीर्घकाळ बाहेर ठेवू नका.

स्वच्छ पाणी वापरा

पिण्यासाठी आणि स्वयंपाकासाठी नेहमी स्वच्छ व सुरक्षित पाण्याचाच वापर करा.

फूड पॉइझनिंगचा धोका केवळ बाहेरील अन्नापुरता मर्यादित नसून घरच्या अन्नातूनही होऊ शकतो. त्यामुळे स्वच्छता, योग्य साठवणूक आणि सुरक्षित स्वयंपाकाच्या सवयी अंगीकारणे आवश्यक आहे. लक्षणे तीव्र असल्यास किंवा सतत उलट्या-अतिसार होत असल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

Fatty Liver: ना वजन जास्त, ना मधुमेह… तरीही फॅटी लिव्हर का होतो? जाणून घ्या खरं कारण