Construction Tips: मजबूत घराचं गुपित! भिंती आणि स्लॅबला किती दिवस आणि किती पाणी मारावं?

नवीन घर किंवा इमारत बांधताना सिमेंटला योग्य ताकद मिळण्यासाठी आणि भिंतींना भेगा पडण्यापासून वाचवण्यासाठी नियमित पाणी मारणे अत्यंत आवश्यक असते. योग्य कालावधीत स्वच्छ पाण्याने क्युरिंग केल्यास बांधकामाची टिकाऊ क्षमता वाढते आणि इमारत दीर्घकाळ मजबूत राहते.

• मजबुती आणि टिकाऊपणा: क्युरिंगमुळे सिमेंटमधील हायड्रेशन प्रक्रिया पूर्ण होऊन बांधकामाला कमाल मजबुती मिळते आणि तडे जाणे रोखले जाते.
• योग्य पद्धत व कालावधी: काँक्रीट स्लॅब, कॉलम आणि प्लास्टरसाठी ७ ते २१ दिवस नियमितपणे ओलावा टिकवून ठेवणे अत्यंत गरजेचे असते.
• पाण्याचा योग्य दर्जा: क्युरिंगसाठी नेहमी स्वच्छ व पिण्यायोग्य पाणी वापरावे, ज्यामुळे सळयांना गंज न चढता इमारत सुरक्षित राहते.

घर किंवा कोणत्याही इमारतीचे बांधकाम करताना सिमेंट, वाळू आणि खडीचे मिश्रण जितके महत्त्वाचे असते, तितकीच किंबहुना त्याहून अधिक महत्त्वाची प्रक्रिया म्हणजे ‘क्युरिंग’ (पाणी मारणे). बांधकामादरम्यान सिमेंटच्या मजबुतीसाठी पाणी ओतण्याच्या प्रक्रियेला ‘क्युरिंग’ म्हटले जाते. योग्य प्रमाणात पाणी न दिल्यास कोट्यवधी रुपये खर्च करून बांधलेली इमारतही आतून कमकुवत राहू शकते.

नवीन बांधकामादरम्यान पाण्याचे प्रमाण, क्युरिंगची योग्य पद्धत आणि त्यासंबंधित सर्व महत्त्वाच्या घटकांची सविस्तर माहिती आपण खालीलप्रमाणे पाहूयात,

१. पाणी मारणे का आवश्यक आहे?

सिमेंटमध्ये पाणी मिसळल्यानंतर त्यात ‘हायड्रेशन’ नावाची रासायनिक प्रक्रिया सुरू होते. या प्रक्रियेत सिमेंट उष्णता निर्माण करते आणि हळूहळू घट्ट होऊन मजबुती प्राप्त करते.

• क्रॅक्स रोखणे: सिमेंट वाळताना निर्माण होणाऱ्या उष्णतेमुळे काँक्रीट किंवा प्लास्टरला बारीक भेगा पडतात. योग्य प्रमाणात पाणी मारल्याने तापमान नियंत्रित राहते आणि भेगा पडत नाहीत.
• पूर्ण मजबुती: काँक्रीटला त्याची पूर्ण मजबुती मिळण्यासाठी सिमेंटमधील रासायनिक प्रक्रिया पूर्ण होणे गरजेचे असते, जे केवळ पाण्यामुळेच शक्य होते.
• लाईफ वाढवणे: वेळेवर आणि योग्य क्युरिंग केल्यास इमारतीची टिकाऊ क्षमता कैक पटींनी वाढते.

घर बांधतानाच करा वाळवीचा कायमचा बंदोबस्त! बेड काँक्रीट आणि फर्निचरच्या सुरक्षेसाठी सोपे उपाय

२. बांधकामाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर पाण्याचे प्रमाण आणि कालावधी

बांधकामाच्या प्रत्येक भागाला पाणी मारण्याचे प्रमाण आणि त्याचे दिवस वेगवेगळे असतात,

अ. काँक्रीट (RCC Work – स्लॅब, कॉलम आणि बीम)

• कालावधी: स्लॅब (छत), बीम आणि कॉलम भरल्यानंतर किमान १४ ते २१ दिवस क्युरिंग करणे अनिवार्य आहे.
• पाण्याचे प्रमाण व पद्धत:
  • स्लॅबसाठी: स्लॅब ओतल्यानंतर २४ तासांनी त्यावर मातीचे किंवा सिमेंटचे छोटे बांध घालून पाणी साचवून ठेवावे. पाण्याचा थर किमान १ ते २ इंच सतत कायम असावा.
  • कॉलम आणि बीमसाठी: कॉलमला गोणपाटाचे पोते गुंडाळून त्यावर दिवसातून ३ ते ४ वेळा पाणी मारावे, जेणेकरून पोते सतत ओले राहील.

ब. वीट किंवा ब्लॉकचे बांधकाम

• कालावधी: ७ ते १० दिवस.
• पाण्याचे प्रमाण: विटांची भिंत बांधण्यापूर्वी विटा पाण्यात पूर्णपणे भिजवणे गरजेचे असते. भिंत बांधून झाल्यानंतर दिवसातून २ ते ३ वेळा भिंतींवर पाणी मारावे.

क. प्लास्टरचे काम

• कालावधी: ७ ते १० दिवस.
• पाण्याचे प्रमाण: प्लास्टर सुकल्यानंतर दुसऱ्या दिवसापासून सकाळी आणि संध्याकाळी त्यावर पाण्याचा हलका फवारा मारावा. जास्त प्रेशरने पाणी मारल्यास ताजे प्लास्टर निघून जाऊ शकते.

Health: ट्रेडमिल की इलेप्टिकल? Weight Loss करण्यासाठीं कोणता कार्डीओ ठरेल सर्वात बेस्ट? जाणून घ्या

३. दिवसातून किती वेळा आणि कधी पाणी मारावे?

• हवामानानुसार पाण्याचे प्रमाण:
  • उन्हाळ्यात: तीव्र उन्हामुळे पाणी लवकर वाळून जाते. त्यामुळे उन्हाळ्यात दिवसातून ३ ते ४ वेळा पाणी मारणे आवश्यक आहे.
  • पावसाळ्यात / हिवाळ्यात: हवामानात ओलावा असल्याने दिवसातून २ वेळा पाणी मारणे पुरेसे ठरते.
• योग्य वेळ: सकाळी लवकर सूर्य उगवण्यापूर्वी आणि संध्याकाळी उशिरा पाणी मारणे सर्वात उत्तम मानले जाते. कडक उन्हात गरम झालेल्या काँक्रीटवर अचानक थंड पाणी मारल्यास थर्मल शॉक मुळे क्रॅक्स पडू शकतात.

४. क्युरिंगसाठी पाण्याचा दर्जा

बांधकामासाठी वापरले जाणारे पाणी पिण्यायोग्य असावे.पाणी स्वच्छ असावे; त्यात क्षार, तेल, आम्ल किंवा सेंद्रिय कचरा नसावा. खारे पाणी वापरल्यास सिमेंटमधील सळयांना गंज चढतो आणि भिंतींवर पांढरे डाग पडतात.

५. पाणी कमी किंवा जास्त पडल्यास होणारे नुकसान

• पाणी कमी पडल्यास: काँक्रीटची ताकद ४०% पर्यंत कमी होते, भिंतींवर भेगा पडतात आणि सिमेंट भुकटीसारखे निघू लागते.
• पाणी जास्त/अयोग्य पद्धतीने मारल्यास: ताजे प्लास्टर किंवा काँक्रीट वाहून जाऊ शकते. तसेच सतत अतिरिक्त पाणी साचून राहिल्यास ओल येण्याची शक्यता असते.

६. पाण्याचा तुटवडा असल्यास पर्याय

जर पाणी टंचाई असेल किंवा उंच ठिकाणी पाणी मारणे कठीण असेल, तर ‘केमिकल क्युरिंग कंपाउंड्स’ चा वापर केला जातो. हे केमिकल काँक्रीटवर स्प्रे केल्यावर एक संरक्षक थर तयार होतो, जो काँक्रीटमधील ओलावा बाहेर उडून जाण्यापासून रोखतो.

घर बांधताना केवळ चांगल्या दर्जाचे सिमेंट आणि सळया वापरून चालत नाही, तर योग्य वेळेत, योग्य पद्धतीने आणि पुरेसे पाणी देणे हीच इमारतीच्या मजबुतीची खरी गुरुकिल्ली आहे.