
बळीराजाची दिवाळी गोड होणार! शेतकऱ्यांना मिळणार ५ हजारांची मदत; मुख्यमंत्री फडणवीस यांची घोषणा
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मुंबईत पत्रकार परिषदेत राज्य मंत्रिमंडळाच्या निर्णयांची माहिती दिली. दुष्काळामुळे शेतकऱ्यांचे मोठ्या प्रमाणावर पीक नुकसान झाले आहे. शेतीतून अपेक्षित उत्पन्न न मिळाल्याने अनेक शेतकरी आर्थिक अडचणीत सापडले आहेत. अशा परिस्थितीत दिवाळीचा खर्च भागवणेही त्यांच्यासाठी कठीण ठरणार आहे. ही परिस्थिती लक्षात घेऊन सरकारने शेतकऱ्यांना प्रत्येकी ५ हजार रुपयांची आगाऊ मदत देण्याचा निर्णय घेतला आहे. ही रक्कम दिवाळीपूर्वी थेट पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यांमध्ये जमा करण्याचे नियोजन आहे. सरकारकडून देण्यात येणारी ही रक्कम अंतरिम मदत असून, पीक नुकसानीच्या मूल्यांकनानुसार पुढील भरपाईची प्रक्रिया स्वतंत्रपणे केली जाणार आहे.
राज्यात सुरुवातीला २६५ तालुक्यांत दुष्काळ जाहीर करण्यात आला होता. मात्र, इतर तालुक्यांमधूनही दुष्काळी परिस्थितीच्या तक्रारी आणि मदतीच्या मागण्या पुढे आल्या होत्या. त्यानंतर सरकारने उपलब्ध अहवाल आणि दुष्काळाच्या ट्रिगर-१ व ट्रिगर-२ निकषांचा आढावा घेतला. या आढाव्यानंतर आणखी ४० तालुक्यांचा समावेश करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. त्यामुळे राज्यातील दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची संख्या ३०५ झाली आहे. या भागांमध्ये शासनाच्या दुष्काळविषयक सवलती आणि उपाययोजना लागू करण्यात येणार आहेत.
राज्यातील अनेक भागांत पाण्याची गंभीर टंचाई निर्माण झाली आहे. विशेषतः मराठवाड्यात भूजल पातळीत मोठी घट झाल्याने पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. या पार्श्वभूमीवर राज्य सरकारने पिण्याच्या पाण्याच्या टँकरची संख्या वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. टँकरद्वारे होणाऱ्या पाणीपुरवठ्यात पारदर्शकता राहावी आणि पाणी गरजू भागांपर्यंत पोहोचावे, यासाठी टँकरचे जीपीएसद्वारे ट्रॅकिंग केले जाणार आहे. मुख्यमंत्र्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पाणीपुरवठ्याशी संबंधित सुमारे १६ हजार अनधिकृत जोडण्या खंडित करण्यात आल्या आहेत. उपलब्ध पाण्याचा प्राधान्याने पिण्यासाठी वापर व्हावा, यावर सरकारचा भर आहे.
दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी कृषी कर्जाच्या पुनर्गठनासह विविध उपाययोजना राबवण्यात येणार आहेत. बँका आणि सहकारी संस्थांनी कर्जवसुलीसाठी शेतकऱ्यांवर अनावश्यक दबाव आणू नये, याबाबतही सरकारने भूमिका स्पष्ट केली आहे.
तसेच दुष्काळग्रस्त भागातील विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कमाफीसंदर्भातील अटी शिथिल करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. जनावरांसाठी चारा उपलब्ध करून देण्यावरही सरकारचा भर असून, चारा उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी उपाययोजना आखल्या जात आहेत.
राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी यापूर्वी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांची भेट घेऊन १७ हजार ५०० कोटी रुपयांच्या अंतरिम मदतीचा प्रस्ताव सादर केला आहे. यामध्ये पीक नुकसानीची भरपाई आणि जनावरांच्या चाऱ्याच्या व्यवस्थेसाठी निधीची मागणी करण्यात आली आहे. दुष्काळग्रस्त भागांतील नुकसानीचे पंचनामे आणि मूल्यांकनाची प्रक्रिया सुरू असून, त्यानुसार पुढील मदतीचे नियोजन केले जाणार आहे.
दरम्यान, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शासनप्रमुख म्हणून २५ वर्षे पूर्ण केल्याच्या निमित्ताने राज्य मंत्रिमंडळाने त्यांच्या कार्याची दखल घेणारा ठराव मंजूर केला.
मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी या वेळी मेट्रो, अटल सेतू, समृद्धी महामार्ग, नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि राज्यातील सिंचन प्रकल्पांचा उल्लेख केला. तसेच केंद्र आणि राज्य सरकारच्या माध्यमातून सुरू असलेल्या विविध विकासकामांची माहिती दिली.
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना दिवाळीपूर्वी आर्थिक मदत देण्याचा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात असला, तरी प्रत्यक्ष मदतीचे वितरण, लाभार्थ्यांची निश्चिती आणि पाणीटंचाईवरील उपाययोजनांची अंमलबजावणी याकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
पुणे महापालिकेची अतिक्रमणविरोधात मोठी कारवाई; 35 हजार स्केअर फुटांचे बांधकाम जमीनदोस्त
Ans: मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना दिवाळीपूर्वी प्रत्येकी ५ हजार रुपयांची आगाऊ आर्थिक मदत देण्याची घोषणा केली आहे. मात्र, रक्कम जमा होण्याची निश्चित तारीख अद्याप स्पष्ट झालेली नाही.
Ans: दुष्काळामुळे नुकसान झालेल्या पात्र शेतकऱ्यांसाठी ही मदत जाहीर करण्यात आली आहे. राज्यातील ३०५ तालुक्यांत दुष्काळ जाहीर करण्यात आला असून, लाभार्थी निश्चितीचे सविस्तर निकष अधिकृत शासन निर्णयानुसार स्पष्ट होतील.
Ans: महाराष्ट्र सरकारने सुरुवातीला २६५ तालुक्यांत दुष्काळ जाहीर केला होता. त्यानंतर आणखी ४० तालुक्यांचा समावेश केल्याने एकूण ३०५ तालुक्यांत दुष्काळ जाहीर करण्यात आला आहे.