मंगळवार, 6 ऑक्टोबर 2026
हुतात्म्यांच्या स्मृतीस्तंभावर बुलडोझर! मराठवाडा मुक्तीसंग्रामातील 17 हुतात्म्यांच्या स्मारकाची तोडफोड
शहरातील जुन्या पोलीस ठाण्यासमोर असलेला हा स्मृतीस्तंभ काही वर्षांपूर्वी छत्रपती संभाजी महाराज उद्यानात स्थलांतरित करण्यात आला होता. मराठवाडा मुक्तीसंग्रामात आपल्या प्राणांची आहुती देणाऱ्या १७ हुतात्म्यांची नावे या स्तंभावर कोरण्यात आली होती. स्तंभाच्या मागील बाजूस भारतीय संविधानाची उद्देशिका कोरण्यात आली होती. तसेच राष्ट्रीय प्रतीक असलेले सिंहचिन्ह आणि अशोकचक्रही त्यावर होते. त्यामुळे हा केवळ दगड-मातीचा बांधकामाचा भाग नसून मराठवाडा मुक्तीसंग्रामाच्या इतिहासाची आणि हुतात्म्यांच्या बलिदानाची स्मृती जपणारे प्रतीक म्हणून त्याकडे पाहिले जात होते.
या ऐतिहासिक स्मृतीस्तंभाची देखभाल करण्याची जबाबदारी प्रशासनाची असतानाही त्याकडे सातत्याने दुर्लक्ष झाल्याचा आरोप नागरिकांकडून करण्यात येत आहे. स्तंभाची स्वच्छता, रंगरंगोटी आणि परिसराची निगा राखण्याचे काम प्रशासनाकडून अपेक्षित असताना प्रत्यक्षात स्थानिक नागरिक आणि हुतात्म्यांचे नातेवाईकच पुढाकार घेऊन त्याची देखभाल करीत होते. विविध राष्ट्रीय व ऐतिहासिक दिनांच्या निमित्ताने येथे हुतात्म्यांना अभिवादनही केले जात होते.
प्रशासनाने या स्मृतीस्थळाची नियमित देखभाल करण्याऐवजी अखेर त्याच्यावर बुलडोझर फिरविल्याने नागरिकांच्या संतापात भर पडली आहे. ज्या हुतात्म्यांच्या बलिदानामुळे मराठवाड्याला स्वातंत्र्य मिळाले, त्यांच्या स्मृतीचे जतन करता आले नाही; उलट त्यांचा स्मृतीस्तंभच जमीनदोस्त करण्यात आला, अशी संतप्त प्रतिक्रिया नागरिकांमधून उमटत आहे.
स्मृतीस्तंभ पाडण्याचा निर्णय नेमका कोणी घेतला, त्यासाठी कोणाची परवानगी घेण्यात आली, तो पाडण्यापूर्वी हुतात्म्यांच्या नातेवाईकांना किंवा संबंधित नागरिकांना माहिती देण्यात आली होती का, तसेच स्तंभावरील हुतात्म्यांची नावे, संविधानाची उद्देशिका आणि राष्ट्रीय प्रतीके यांचे पुढे काय करण्यात आले, याबाबत प्रशासनाने स्पष्ट भूमिका मांडण्याची मागणी होत आहे.
या प्रकाराची चौकशी करून स्मृतीस्तंभ पाडण्याचे आदेश देणारे अधिकारी, प्रत्यक्ष कारवाई करणारे संबंधित कर्मचारी तसेच या निर्णयाची जबाबदारी निश्चित करून दोषींवर कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी नागरिकांकडून केली जात आहे.
हुतात्म्यांच्या स्मृतीशी संबंधित स्थळांचे जतन करण्याऐवजी त्यांची अशी अवस्था होणे हा गंभीर प्रशासकीय प्रश्न असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे नगरपालिका प्रशासनाने या प्रकरणात केवळ खुलासा न करता जबाबदारी निश्चित करून स्मृतीस्तंभाचे पुनर्स्थापन आणि योग्य पद्धतीने जतन करण्याबाबत ठोस निर्णय घ्यावा, अशी मागणी जोर धरत आहे.
