कवच ५.०! दोन लोकलमधील अंतर होणार कमी, मुंबईकरांना मोठा मिळणार दिलासा
Mumbai News: मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे प्रवाशांसाठी लवकरच मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. लोकल गाड्यांमधील अंतर कमी करून विद्यमान रेल्वे मार्गावर अधिक गाड्या चालविण्याच्या उद्देशाने भारतीय रेल्वेकडून ‘कवच ५.०’ ही अद्ययावत स्वयंचलित रेल्वे सुरक्षा प्रणाली विकसित करण्यात येत आहे. या प्रणालीमुळे गर्दीच्या वेळेत लोकलच्या फेऱ्या वाढविण्याचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो. मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे मार्गावर सध्या सलग दोन लोकलमध्ये सुरक्षित अंतर राखण्यासाठी ठरावीक वेळ ठेवावा लागतो. त्यामुळे विशेषतः सकाळी आणि संध्याकाळच्या गर्दीच्या वेळेत उपलब्ध पायाभूत सुविधांचा पूर्ण क्षमतेने वापर करणे आव्हानात्मक ठरते.(फोटो सौजन्य – AI)
‘कवच ५.०’मुळे दोन गाड्यांमधील सुरक्षित अंतर आणि त्यासाठी लागणारा वेळ कमी करण्याचे उद्दिष्ट आहे. परिणामी, सध्या अस्तित्वात असलेल्या मार्गावरच अधिक लोकल चालविणे शक्य होऊ शकते. मध्य रेल्वेच्या मुंबई विभागात ‘कवच ५.०’ची अंमलबजावणी डिसेंबर २०२६पर्यंत सुरू करण्याचे नियोजन असल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे. अंतर्गत कागदपत्रांच्या आधारे ही माहिती समोर आली आहे. मात्र, प्रत्यक्षात किती अतिरिक्त फेऱ्या वाढतील, याचा अंतिम निर्णय सिग्नल व्यवस्था, उपलब्ध गाड्या, पायाभूत सुविधा आणि अंतिम परिचालन वेळापत्रकावर अवलंबून असेल.
‘कवच ५.०’ प्रणालीमध्ये चालकाला पुढील सिग्नलची माहिती, पुढील सिग्नलपर्यंतचे अंतर आणि अन्य महत्त्वाची माहिती उपलब्ध होईल. परवानगीपेक्षा अधिक वेगाने गाडी धावल्यास प्रणाली स्वयंचलितपणे ब्रेक लागू करू शकते. तसेच समोरून किंवा बाजूने होणाऱ्या संभाव्य धडकेपासून संरक्षण देण्याची क्षमताही या प्रणालीत आहे. ‘कवच ५.० ‘मुळे सध्याच्या वेळापत्रकात सुमारे ३० टक्के अधिक सेवांची क्षमता निर्माण होऊ शकते.
‘कवच ५.० ‘मुळे दोन लोकलमधील अंतर कमी झाल्यास फलाटांवरील प्रतीक्षा वेळ कमी होऊ शकतो. गर्दीच्या वेळेत अधिक वारंवार लोकल उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे. विद्यमान रेल्वे पायाभूत सुविधांचा अधिक कार्यक्षम वापर होऊन प्रवाशांची वाहतूक क्षमता वाढू शकते. रेल्वेच्या माहितीनुसार, ‘कवच ५.०’ ही विशेषतः उपनगरीय रेल्वे सेवांसाठी तयार केली जात आहे. कमी अंतराने धावणाऱ्या, वारंवार थांबे असलेल्या आणि मोठ्या प्रमाणात प्रवासी चढ-उतार करणाऱ्या लोकल सेवांसाठी या प्रणालीची रचना करण्यात आली आहे.
कवच’च्या प्रवासाला २०१६ मध्ये सुरुवात झाली.
जुलै २०२० मध्ये त्याचा भारताच्या स्वदेशी स्वयंचलित रेल्वे संरक्षण प्रणाली म्हणून स्वीकार झाला.
२०२४मध्ये ‘कवच ४.०’ला अंतिम मान्यता मिळाली.
एप्रिल २०२५मध्ये उपनगरीय सेवांसाठी ‘कवच ५.०’ची घोषणा करण्यात आली.
आता मुंबईच्या लोकल सेवेत त्याच्या अंमलबजावणीची तयारी सुरू आहे.
.png "Videos"){kind=small}
