Karanja: तापमानाचा १३ हजार हेक्टर कपाशीला फटका; एकरी एक ते दीड क्विंटल उत्पन्नाचा अंदाज, खर्चही निघणे कठीण

Karanja Cotton Crop Loss: कारंजा तालुक्यात कमी पाऊस, पावसातील दीर्घ खंड आणि वाढत्या तापमानाचा फटका कपाशी पिकाला बसला असून, १३ हजार ३७१ हेक्टर क्षेत्रावरील कपाशीच्या उत्पादनात मोठी घट होण्याची शक्यता आहे.

• कपाशी उत्पादक शेतकरी संकटात
• १३ हजार हेक्टरवरील पिकाला हवामानाचा फटका
• एकरी उत्पादन जेमतेम दीड क्विंटल

कारंजा: यंदाच्या खरीप हंगामात कमी पाऊस, पावसातील दीर्घ खंड आणि त्यानंतरच्या उन्हाच्या तीव्र तडाख्यामुळे शेतकरी आधीच संकटात सापडले असताना, आता कपाशीच्या पिकानेही शेतकऱ्यांची निराशा केली. पावसाच्या अनियमिततेनंतर वाढलेल्या तापमानाचा आणि प्रतिकूल हवामानाचा परिणाम कपाशीच्या वाढीवर व बोंडधारणेवर झाल्याने उत्पादनात मोठी घट होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. कारंजा तालुक्यात कपाशीची सुमारे १३ हजार ३७१ हेक्टर क्षेत्रावर पेरणी झाली असून, यंदा एकरी अवघे एक ते दीड क्विंटल उत्पादन मिळण्याचा अंदाज व्यक्त होत आहे. एवढ्या तुटपुंज्या उत्पादनातून मशागत, खते, कीटकनाशके, फवारणी, मजुरी आणि वेचणीचा खर्च तरी कसा भरून निघणार, असा गंभीर प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर उभा ठाकला आहे.

बुलढाणा जिल्ह्यात मोठ्या प्रकल्पांत ४३ % जलसाठा, खडकपूर्णा प्रकल्पात केवळ मृतसाठा; जलसाठ्यात होतेय घट

खरीप हंगामाच्या सुरुवातीपासूनच पावसाच्या लहरीपणामुळे पिकांच्या वाढीवर परिणाम झाला. काही काळ पावसाने दडी मारल्याने जमिनीतील ओलावा कमी झाला, तर त्यानंतरच्या वाढत्या तापमानाने पिकांवरील ताण आणखी वाढविला. कपाशीच्या पिकाला आवश्यक असलेल्या पोषक वातावरणाचा अभाव जाणवल्याने झाडांची वाढ, फुलधारणा आणि बोंडांच्या विकासावर परिणाम झाल्याचे शेतकायांचे म्हणणे आहे. कपाशीचे पीक चांगले येईल आणि वर्षभराचा आर्थिक भार हलका होईल, या अपेक्षेने शेतकायांनी बियाणे, खते, औषधे आणि मजुरीवर मोठा खर्च केला. मात्र, आता शेतात उभे असलेले पीक अपेक्षित उत्पन्न देईल की नाही, याबाबतच अनिश्चितता निर्माण झाली आहे.

काही भागांत कपाशीची वाढ समाधानकारक नसल्याने आणि अपेक्षेप्रमाणे बोंडे लागली नसल्याने उत्पादन घटण्याची भीती व्यक्त होत आहे. परिणामी, कपाशीची लागवड करूनही शेतकायांच्या पदरी आर्थिक नुकसान पडण्याची भीती आहे. कारंजा तालुक्यातील कपाशी उत्पादक शेतकायांना प्रत्यक्ष उत्पादनाच्या आधारे नुकसानीचे मूल्यमापन, पीक परिस्थितीची पाहणी आणि पात्रतेनुसार शासकीय मदतीची अपेक्षा आहे. कृषी विभागाने प्रत्यक्ष  शेतांमधील परिस्थितीची पाहणी करून उत्पादनाचा अंदाज निश्चित करावा, अशी मागणी शेतकरी वर्गातून होत आहे.

मदतीच्या अपेक्षेने शेतकऱ्यांचे डोळे शासनाकडे

कपाशीच्या उत्पादनात मोठी घट झाल्यास शेतकऱ्यांना आर्थिक दिलासा देण्यासाठी शासनाने पीक परिस्थितीचा गांभीर्याने विचार करणे आवश्यक आहे. नुकसानग्रस्त क्षेत्राची वस्तुनिष्ठ पाहणी, लागू निकषांनुसार मदतीची प्रक्रिया आणि पीकविमा योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांच्या दाव्यांवर कार्यवाही याकडे लक्ष देण्याची गरज आहे.

एकीकडे उत्पादन खर्च वाढत आहे, तर दुसरीकडे हवामानाच्या लहरीपणामुळे उत्पन्नाची खात्री राहिलेली नाही. अशा परिस्थितीत कारंजा तालुक्यातील सुमारे १३ हजार ३७१ हेक्टरवरील कपाशीचे पीक शेतकऱ्यांना किती आधार देणार, हा प्रश्न निर्माण झाला. मेहनत, पैसा आणि वेळ खर्च करूनही अपेक्षित उत्पादन मिळत नसेल, तर शेतीचा आर्थिक ताळेबंद जुळवायचा कसा, अशी हतबलता कपाशी उत्पादक शेतक-यांमध्ये दिसून येत आहे.

Washim: २ लाख ८५ हजार बालकांना जंतनाशक गोळी; पात्र बालक वंचित राहू नये, जिल्हाधिकारी कुंभजकर यांचे निर्देश