बुधवार, 16 सप्टेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
मंगळसूत्र हे वैवाहिक जीवनाचे महत्त्वाचे प्रतीक मानले जाते. विशेषतः मंगळसूत्रामध्ये सोन्यासोबत काळ्या मण्यांचा वापर केला जातो. अनेकदा असा प्रश्न विचारला जातो की, शुभ प्रसंगी काळ्या रंगाचा वापर टाळण्याच्या हिंदू परंपरेत, मंगळसूत्रामध्ये काळ्या मण्यांना विशेष महत्त्व का दिले जाते? यामागील धार्मिक आणि ज्योतिषशास्त्रीय कारणांबद्दल जाणून घ्या.
सनातन धर्म परंपरेनुसार, वैवाहिक सुखाचे प्रतीक म्हणून विवाहानंतर मंगळसूत्र धारण केले जाते. मंगळसूत्रावरील काळे मणी नकारात्मक प्रभाव आणि दृष्ट लागण्यापासून संरक्षक कवच म्हणून काम करतात, अशी मान्यता आहे. ज्याप्रमाणे दृष्ट लागण्यापासून बचाव करण्यासाठी काळा टिळा लावला जातो, त्याचप्रमाणे मंगळसूत्रावरील काळे मणी वैवाहिक जीवनाच्या संरक्षणाशी देखील जोडले जातात.
मंगळसूत्र हे भगवान शिव आणि देवी पार्वती यांच्या मिलनाचे प्रतीक मानले जाते. आख्यायिकेनुसार, मंगळसूत्रातील सोने हे शक्ती आणि समृद्धीचे प्रतीक आहे, तर काळे मणी भगवान शिवाशी संबंधित आहेत. अशाप्रकारे, मंगळसूत्रातील या घटकांचे संयोजन पती-पत्नीच्या नात्यातील संतुलन, सामर्थ्य आणि सुरक्षिततेचे प्रतीक आहे.
मंगळसूत्रातील काळे मणी आणि सोने यांनाही ज्योतिषशास्त्रीयदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण मानले जाते. सोने हे गुरू ग्रहाशी संबंधित आहे, जो आनंद, समृद्धी, ज्ञान आणि संततीचा घटक मानला जातो. याउलट, काळा रंग शनि ग्रहाशी संबंधित आहे. त्यामुळे, मंगळसूत्रातील हे दोन घटक वैवाहिक जीवनातील स्थिरता आणि संतुलनाशी जोडले जातात.
मंगळसूत्र सहसा गळ्यात अशा प्रकारे घातले जाते की त्याचे लॉकेट आणि मणी छातीच्या वरच्या भागाजवळ येतात. योगिक मान्यतेनुसार, हा भाग अनाहत चक्राशी संबंधित आहे. असे मानले जाते की मंगळसूत्राच्या या स्थानाचा भावनिक संबंध, प्रेम आणि वैवाहिक जीवनातील सुसंवादावर प्रभाव पडतो.
मंगळसूत्रात काळ्या मण्यांचा वापर हा सामान्य शुभ प्रसंगी काळे कपडे घालण्याच्या परंपरेपासून वेगळा मानला जातो. येथे काळा रंग हा दुर्दैवाचे लक्षण न मानता, संरक्षणाचे प्रतीक म्हणून आणि नकारात्मक प्रभावांना दूर ठेवणारा मानला जातो.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
