मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य-pinterest
हिंदू धर्मात चैत्र महिन्याला विशेष महत्त्व आहे. या महिन्याच्या सुरुवातीबरोबरच हिंदू नववर्षासह अनेक धार्मिक सणांची मालिका सुरू होते. या पवित्र काळातील सर्वात महत्त्वाचा सण म्हणजे चैत्र नवरात्री. हा उत्सव चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या पहिल्या दिवशी सुरू होतो आणि नऊ दिवस भक्तीभावाने व श्रद्धेने साजरा केला जातो. नवरात्री सुरू होताच, घरांमध्ये आणि मंदिरांमध्ये देवी दुर्गेची पूजा, प्रार्थना आणि भक्तीचे एक विशेष वातावरण दिसून येते. या नऊ दिवसांमध्ये भक्त सुख, समृद्धी आणि कल्याणाच्या शोधात देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांची प्रार्थना करतात. या नऊ दिवसांमध्ये, देवी दुर्गाच्या नऊ रूपांची विधीपूर्वक पूजा केली जाते. भक्त उपवास करतात आणि फळे, मिठाई व विविध नैवेद्य अर्पण करून आदिशक्तीची पूजा करतात. असे मानले जाते की नवरात्रीदरम्यान, आदिशक्ती आपल्या भक्तांना आशीर्वाद देण्यासाठी नऊ दिवसांकरिता पृथ्वीवर अवतरते. चैत्र नवरात्रीच्या दुसऱ्या दिवशी कोणत्या देवीची पूजा करावी आणि तिला कसे प्रसन्न करावे.
नवरात्रीच्या दुसऱ्या दिवशी देवी दुर्गेचे दुसरे रूप असलेल्या ब्रह्मचारिणीची पूजा केली जाते. ‘ब्रह्म’ म्हणजे तपश्चर्या आणि ‘चारिणी’ म्हणजे ती करणारी. अशाप्रकारे, ब्रह्मचारिणी ही तपश्चर्या करणारी आद्य शक्ती आहे. देवी ब्रह्मचारिणी नेहमी शांत आणि जगापासून अलिप्त असून तपश्चर्येत लीन असतात. त्यांच्या कठोर तपश्चर्येमुळे त्यांच्या चेहऱ्यावर एक विलक्षण तेज झळकते. देवीच्या हातात जपमाळ आणि कमंडलू असून, तिला ब्रह्मदेवाचे प्रकटीकरण मानले जाते. माता ब्रह्मचारिणीची उपासना केल्याने सहजपणे सिद्धी प्राप्त होते.
धार्मिक श्रद्धेनुसार, देवी दुर्गेचे ब्रह्मचारिणी रूप हे तपश्चर्या आणि ध्यानाचे प्रतीक मानले जाते. असे मानले जाते की, भगवान शिवाला पती म्हणून मिळवण्यासाठी देवीने अनेक वर्षे कठोर तपश्चर्या केली, म्हणूनच तिचे नाव ब्रह्मचारिणी पडले. या रूपाची पूजा चैत्र नवरात्रीच्या दुसऱ्या दिवशी केली जाते. असे मानले जाते की, माता ब्रह्मचारिणीची उपासना केल्याने भक्तांना संयम, सहनशीलता आणि शक्ती प्राप्त होते. तिच्या आशीर्वादाने जीवनातील संकटे दूर होतात आणि इच्छा पूर्ण होतात. तिची उपासना करणे विद्यार्थ्यांसाठी विशेषतः शुभ मानले जाते, ज्यामुळे ज्ञान, एकाग्रता आणि यशाचा मार्ग मोकळा होतो.
चैत्र नवरात्रीच्या दुसऱ्या दिवशी देवी ब्रह्मचारिणीची पूजा करणे विशेष महत्त्वाचे मानले जाते. या दिवशी सर्व विधींचे पालन करून भक्तिभावाने देवीची पूजा करावी. पूजेदरम्यान तिला साखर किंवा गूळ अर्पण करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. धार्मिक श्रद्धेनुसार असे केल्याने जीवनातील मोठी संकटे टळतात आणि अकाली मृत्यूची भीती कमी होते. देवी ब्रह्मचारिणी आपल्या भक्तांना सुख, शांती आणि दीर्घायुष्याचा आशीर्वाद देते, म्हणून या दिवशी खऱ्या मनाने तिचे स्मरण करा.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: या दिवशी मां ब्रह्मचारिणी देवीची पूजा केली जाते. त्या तप, संयम आणि ज्ञानाचे प्रतीक मानल्या जातात.
Ans: हा दिवस विशेषतः विद्यार्थ्यांसाठी लाभदायक मानला जातो. मां ब्रह्मचारिणी देवीची पूजा केल्याने एकाग्रता वाढते आणि अभ्यासात यश मिळण्यास मदत होते.
Ans: विद्यार्थ्यांनी अभ्यास सुरू करण्यापूर्वी देवीचे स्मरण करावे आणि दररोज थोडा वेळ मंत्रजप करावा. यामुळे एकाग्रता आणि स्मरणशक्ती वाढते.
