Durge Durghat Bhari Aarti Meaning (फोटो सौजन्य- सोशलमीडिया)
ही आरती समर्थ रामदास यांनी तब्बल 17 व्या शतकामध्ये ही आरती रचली होती. अशी कथा सांगितली जाते की, समर्थ रामदास स्वामी ज्यावेळेस तुळजापूरला तुळजाभवानी मातेच्या दर्शनाला गेले होते. त्यावेळेस त्यांना ही आरती सुचली. त्याकाळी अनेक संकटे एकामागोमाग येत होती त्यामुळे सर्व नागरिक घाबरलेले त्यांना थोडी हिम्मत यावी, त्यांच्यात लढण्याचे बळ यावे म्हणून समर्थांनी देवीच्या शक्तीचे वर्णन करत ही आरती रचली. देवी किती शक्तिशाली आहे तसेच ती आपल्या भक्तांच्या हाकेला कशी धावून येते हे त्यांनी या आरतीतून सांगितले.
समर्थ रामदासांनी पहिल्या ओळीचा अर्थ खूप खोलवर विचार करत सांगितला आहे. ‘दुर्गे दुर्घट भारी’ म्हणजे हे दुर्गा माते, हे जीवन खूपच कठीण आहे. ‘तुजविण संसारी अनाथ नाथे’ म्हणजे तुझ्याशिवाय या जगात आम्ही अनाथ आहोत. तूच आमची आई आहेस, तूच आमचा आधार आहेस.जेव्हा आयुष्यात दुःखाचा डोंगर कोसळतो, काहीच मार्ग दिसत नाही, तेव्हा फक्त तूच आम्हाला वाचवू शकतेस, असा त्याचा अर्थ आहे.
या आरतीच्या पुढील ओळीमध्ये रामदास स्वामींनी देवीच्या वेगवेगळ्या रुपाचे वर्णन केले आहे. तिच्या हातात शस्त्र आहेत, गळ्यात मोत्याच्या माळा आहेत, कपाळावर कुंकू आहे. ती दिसायला किती सुंदर आणि त्याचवेळी किती शक्तिशाली आहे हे समर्थांनी सांगितले आहे. तिने महिषासुर नावाच्या मोठ्या राक्षसाला मारले. त्यामुळे सगळ्या देवांना आणि माणसांना तिने सुख दिले. ती संकटातून वाचवणारी आहे.
शेवटच्या कडव्यात समर्थ रामदास स्वामी स्वतःला एक लहान लेकरू समजतात आणि देवीला म्हणतात की मी अज्ञानी आहे, मला काही कळत नाही. मला या संसाराच्या मोहातून, भीतीतून बाहेर काढ. मला फक्त तुझ्या पायाची सेवा करू दे, तुझी भक्ती करू दे.एवढी सोपी मागणी ते देवीकडे करतात.
Navratri 2026: घटस्थापनेच्या वेळी धान्य पेरण्याची परंपरा का? नऊ दिवसांनी काय करावे हे जाणून घ्या…
म्हणूनच ही आरती आज 300-400 वर्ष झाली तरी लोकांच्या तोंडात आहे. ज्यावेळेस आपण ही आरती म्हणतो तेव्हा फक्त शब्द न म्हणता त्या प्रत्येक ओळीचा अर्थ समजून घेत आपली कोणती इच्छा देवीकडे मागायची हे देखील आपल्याला समजते. देवी नक्कीच आपले दुःख दूर करते, अशी सगळ्यांची श्रद्धा आहे. या आरतीवर गाणे सुद्धा तयार झाले.
ही आरती 2005 साली आलेल्या केदार शिंदेंच्या ‘अगं बाई अरेच्चा!’ या चित्रपटामध्ये गाण्यांच्या स्वरुपात आली आहे. या गाण्याला गीत अजय- अतूल यांनी दिले आहे.
.png "Videos"){kind=small}
