रविवार, 25 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू धर्मात कोजागिरी पौर्णिमेला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. अश्विन महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या पौर्णिमेला साजरा होणारा हा सण कोजागरी पौर्णिमा आणि रास पौर्णिमा म्हणूनही ओळखला जातो. कोजागिरी पौर्णिमा रविवार, २५ ऑक्टोबर रोजी साजरी केली जाईल. हा सण भगवान कृष्णाच्या महारस लीलांशी देखील संबंधित आहे. ब्रजच्या परंपरेनुसार, शरद पौर्णिमेची रात्र खूप विशेष मानली जाते. याच कारणामुळे, या दिवशी, भगवान कृष्णाचे बालरूप असलेल्या लाडू गोपालची पूजा करणारे भक्त देखील विशेष भक्तीभावाने त्याची पूजा करतात. कोजागिरी पौर्णिमेला लड्डू गोपाळाची पूजा करणे का विशेष मानले जाते ते जाणून घ्या
शरद पौर्णिमेला रास पौर्णिमा म्हणण्याचे कारण म्हणजे भगवान कृष्णाच्या महारस लीलेशी संबंधित असलेली धार्मिक श्रद्धा…
ब्रज परंपरेनुसार, याच पौर्णिमेच्या रात्री भगवान कृष्णाने वृंदावनमध्ये गोपिकांसोबत महारस लीला केली होती. ही लीला प्रेम, भक्ती आणि भगवान व त्यांच्या भक्तांमधील आध्यात्मिक नात्याचे प्रतीक मानली जाते.
लड्डू गोपाल हे भगवान कृष्णाचे बालरूप आहे. भक्त त्याला आपल्या कुटुंबाचाच एक भाग मानतात आणि लहान मुलाप्रमाणे त्याची सेवा करतात. म्हणूनच, शरद पौर्णिमेसारख्या विशेष प्रसंगी, अनेक भक्त आपल्या घरात शांती, प्रेम आणि समृद्धी नांदावी यासाठी त्याची प्रार्थना करतात. या दिवशी कृष्ण मंदिरांमध्ये भजन आणि कीर्तन यांसारखे धार्मिक विधी, विशेष सजावट आणि नैवेद्य अर्पण केले जातात.
कोजागिरी पौर्णिमेला खीर बनवून ती चांदण्यात ठेवण्याची परंपरा खूप लोकप्रिय आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार, या रात्रीची चंद्रकिरणे अमृतासारखी मानली जातात. दूध आणि तांदळापासून खीर बनवली जाते आणि नंतर प्रसाद म्हणून सेवन केली जाते. भक्त आपल्या श्रद्धेनुसार लाडू गोपाळाला खीर अर्पण देखील करू शकतात.
याव्यतिरिक्त, लोणी आणि खडीसाखर, दूध, फळे आणि इतर सात्विक मिठाईंचा नैवेद्यही अर्पण केला जाऊ शकतो. भगवान कृष्णाला लोणी आवडते असे मानले जाते, त्यामुळे अनेक भक्त विशेष प्रसंगी त्यांना लोणी आणि खडीसाखर अर्पण करतात.
कोजागिरी पौर्णिमेच्या रात्री चंद्र आणि त्याच्या प्रकाशाची पूजा करणे विशेष महत्त्वाचे मानले जाते. धार्मिक श्रद्धेनुसार, या रात्री चंद्र त्याच्या सोळाही कलांनी परिपूर्ण असतो आणि त्याच्या किरणांमध्ये अमृताचे गुणधर्म असतात. याच कारणामुळे, अनेक लोक खीर रात्रभर चंद्रप्रकाशात ठेवतात आणि दुसऱ्या दिवशी प्रसाद म्हणून तिचे सेवन करतात. भगवान कृष्णाच्या महारस लीलांशी संबंधित असलेल्या श्रद्धेमुळेही ही रात्र विशेष मानली जाते. त्यामुळे, काही भक्त चंद्राच्या पूजेसोबत भगवान कृष्ण आणि लड्डू गोपाळ यांचीही पूजा करतात.
कोजागिरी पौर्णिमेला सकाळी स्नान करून आपल्या घरातील देवघर स्वच्छ करा. त्यानंतर, लड्डू गोपाळला स्वच्छ वस्त्रे परिधान करून आपल्या परंपरेनुसार सजवा. देवतेसमोर दिवा लावा, फुले अर्पण करा आणि भक्तिभावाने त्याची पूजा करा. या दिवशी लाडू गोपाळला खीर, माखन-मिश्री, फळे किंवा इतर सात्विक मिठाई अर्पण करता येते. यानंतर, भगवान श्रीकृष्णाच्या मंत्रांचा जप करा, स्तोत्रे गा आणि कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी प्रार्थना करा. पूजा पूर्ण झाल्यानंतर नैवेद्य कुटुंबातील सदस्यांमध्ये प्रसाद म्हणून वाटा.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: कोजागिरी पौर्णिमा म्हणजेच शरद पौर्णिमा श्रीकृष्णाच्या उपासनेसाठी विशेष मानली जाते. त्यामुळे या दिवशी बालस्वरूपातील श्रीकृष्ण म्हणजेच लड्डू गोपाळाची पूजा करण्याची परंपरा काही भक्तांमध्ये आहे.
Ans: सर्वप्रथम पूजेचे स्थान स्वच्छ करून लड्डू गोपाळाला स्नान घालावे. त्यानंतर सुंदर वस्त्रे आणि फुले अर्पण करून चंदन, धूप, दीप दाखवावा. श्रीकृष्णाची आरती करून नैवेद्य अर्पण करावा.
Ans: कोजागिरी पौर्णिमेला दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थ अर्पण करण्याची परंपरा आहे. त्यामुळे श्रीकृष्णाला दूध, खीर किंवा माखन-मिश्री अर्पण केले जाते. ही प्रथा भक्ती आणि श्रद्धेशी जोडलेली आहे.
