बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- istock
सनातन संस्कृतीत विवाहात अनेक महत्त्वाचे विधी केले जातात. धर्म आणि जातीनुसार चालीरीती वेगळ्या पद्धतीने बघितल्या जातात. वधू आणि वर एकमेकांना हार घालतात असे मानले जाते की या विधीशिवाय विवाह अपूर्ण राहतो.
हिंदू धर्मात लग्नाच्या काही दिवस आधी विधी सुरू होतात. सर्व विधी पद्धतशीरपणे केले जातात. यामध्ये हळदी, मेहंदी, जयमाला आणि चपला चोरणे आदी धार्मिक विधी केले जातात. जयमाला हा एक विधी आहे ज्यामध्ये वधू आणि वर एकमेकांना हार घालतात. या विधीसाठी एक विशेष कार्यक्रम आयोजित केला जातो. लग्नादरम्यान वधू-वरांनी एकमेकांना हार घालण्याचा विधी कसा सुरू झाला आणि हा विधी का केला जातो, हे जाणून घेऊया.
वरमाळा विधी पौराणिक कथा आणि ग्रंथांमध्ये सांगितले आहे. पौराणिक कथेनुसार, स्वयंवरादरम्यान, भगवान श्रीरामांनी भगवान शिवाचे धनुष्य तोडले, त्यानंतर माता सीतेने रामाला पुष्पहार घातला आणि त्यांना आपला जीवनसाथी म्हणून स्वीकारले. तेव्हापासून जयमाला विधी सुरू झाल्याचे मानले जाते. हा विधी विवाहाचा एक महत्त्वाचा भाग मानला जातो.
चाणक्य नीती संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा
दुसऱ्या एका आख्यायिकेनुसार, एकदा अशी वेळ आली जेव्हा जगाचा निर्माता भगवान विष्णू ब्रह्मांडाचे व्यवस्थापन करण्यात व्यस्त होते, तेव्हा संपत्तीची देवी लक्ष्मी समुद्राच्या खोलीत लीन झाली. या कारणास्तव श्री हरीने देवी लक्ष्मीला परत मिळवण्यासाठी समुद्रमंथन केले. यानंतर देवी लक्ष्मी हातात फुलांची माळ घेऊन समुद्रमंथनातून अवतरली होती. त्यांनी भगवान विष्णूला पुष्पहार घातला होता.
लग्नादरम्यान वधू आणि वर एकमेकांना हार घालतात याचा अर्थ वधू आणि वर एकमेकांना जीवनसाथी म्हणून स्वीकारतात. यावेळी, कुटुंब, घर आणि मित्र वधू आणि वरांना त्यांच्या नवीन आयुष्याच्या सुरुवातीसाठी शुभेच्छा देतात.
वरमाळा अनेक प्रकारच्या फुलांच्या साहाय्याने बनवली जाते, कारण फुलांना उत्साह, सौंदर्य आणि प्रेमाचे प्रतीक मानले जाते. मान्यतेनुसार जयमाला सौभाग्याचे प्रतीक मानले जाते. प्राचीन काळापासून विवाहादरम्यान हा विधी केला जात आहे.
ज्योतिषशास्त्र संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा
एक काळ असा होता की नववधू लाजून वराच्या गळ्यात हार घालायची आणि बाकीचे शांतपणे उभे राहून बघायचे. पण आता वरमाळाची पूर्ण मस्ती करण्यात आली आहे. आता या विधी दरम्यान, दोन संघ विभागले गेले आहेत, मुले आणि मुली. मग दोघेही वधू-वरांसाठी हा विधी कठीण करतात. कधी कधी वराला त्याचे मित्र आणि दासी खांद्यावर उचलतात. अनेक वेळा वधू-वर एकमेकांसोबत मस्ती करतानाही दिसतात.
वरमाळा विधीचा इतिहास भगवान शंकर-पार्वती आणि श्री राम-सीता यांच्या विवाहाच्या काळापासूनचा असल्याचे मानले जाते. हा विधी पूर्ण करून, वधू आणि वर सात आयुष्यांसाठी लग्नाच्या बंधनात पहिले पाऊल टाकतात.
( टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तू, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/ बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navrashtra या तथ्यांची पुष्टी करु शकत नाही)
