बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य सोशल मिडिया
राजनाला सिंचन समूह टाटाचे भिवपूरी जलविद्युत केंद्राचे अवजलावर कार्यान्वित आहे.राजनाला डावा कालव्याचे सिंचन सन 1959 पासुन सुरु आहे. राजनाला उजवा कालवा आणि पालीपोटल कालवा सन 1972-73 साली पूर्ण झालेला असून सिंचनास सन 1973-74 मध्ये सुरुवात झालेली आहे. राजनाला सिंचन समूहा मधून राजानाला डावा कालवा मधील पाणी 21 गावे वापरत असतात.तर राजनाला उजवा कालवा सात गावे तर पाली पोटल कालवा असे एकूण 2542 हेक्टर जमीन ओलिताखाली येत आहे.
जलविद्युत केंद्रातुन उपलब्ध अवजलापैकी 42.330 द.ल.घ.मी. अवजल राजनाला सिंचन समूह मंजुर असुन सदर अवजल बंधाऱ्या द्वारे सोडले जाते.ते पाणी पुढे राजनाला डावा कालवा, राजनाला उजवा कालवा आणि पालीपोटल कालव्यात वळविले जाते.हे पाणी कर्जत तालुक्यातील ४० गावामध्ये दुबार शेती करण्यासाठी महत्त्वाचे ठरत असते.२०२५ मध्ये संपूर्ण मे महिन्यात पाऊस झाल्याने भाताची पिके शेतात भिजून खराब झाली.त्यामुळे शेतकरी आर्थिक संकटात आला होता,तर यावर्षी पावसाळ्यात पाऊस कमी झाल्याने भाताची शेती यावेळी पूर्ण बहरली नाही आणि भाताच्या शेतीचे नुकसान झाले.
त्यामुळे यावर्षी कर्जत तालुका दुष्काळ ग्रस्त म्हणून शासनाने जाहीर केला आहे.परिणामी यावर्षी उन्हाळ्यातील भाताची शेती चांगल्या पद्धतीने करता यावी म्हणून राजनाला कालवा परिसरात शेती साठी लवकर पाणी सोडण्याच्या हालचाली पाटबंधारे विभागाने सुरू केल्या आहेत.त्या दृष्टीने मशिनरी वापरून नालेसफाई सुरू करण्यात आली असून पाटबंधारे विभाग यांच्याकडून कालव्यांची तसेच पोट कालव्यांची आणि नाल्यांची स्वच्छता केली जात आहे.
उर्वरीत सर्व अवजल हे उल्हास नदीत सोडले जात असून हे पाणी नळपाणी योजना यांच्यासाठी पिण्याची पाण्याची तहान भागवण्याचे काम करते.ठाणे जिल्ह्यातील कल्याण, डोंबिवली, उल्हासनगर, ठाणे, मिरा-भाईंदर,भिवंडी- निजामपूर या महानगर तसेच अंबरनाथ आणि बदलापूर या नगरपालिका पिण्यासाठी तसेच औद्योगिक कारणासाठी वापर करतात. राजनाला सिंचन समुहाची प्रकल्पिय सिंचन क्षमता 2542 हे असुन निर्मित सिंचन क्षमता 2362 हेक्टर एवढी आहे.
खरीप हंगाम पावसाच्या अनियमितता यामुळे फुकट गेला आहे, त्यात शेतकरी संकटात असून उन्हाळ्यात शेती होत असलेल्या ठिकाणी डिसेंबर महिन्यात कालव्यांना पाणी सोडल्यास शेती वेळेत करता येईल आणि शेतकऱ्याला दिलासा मिळेल. प्रामुख्याने राजनाला आता कालव्यांच्या दुरुस्तीची कामे नोव्हेंबर महिन्यात पूर्ण करून शेती साठी डिसेंबर महिन्याचे पहिल्या आठवड्यात पाणी सोडावे.असे माजी आमदार सुरेश लाड म्हणाले.
