मातीतून भक्तीचा वारसा घडवणारे संत गोरा कुंभार यांनी घेतली समाधी; जाणून घ्या 10 एप्रिल इतिहास

वारकरी सांप्रदायातील एक प्रमुख संत म्हणजे संत गोरा कुंभार यांनी पंढरपूरजवळील तेर (उस्मानाबाद) येथे समाधी घेतली असल्याचे मानले जाते. त्यांच्या कार्यामुळे समाजात भक्तीची जागृती झाली.

महाराष्ट्राला मोठी संत परंपरा लाभली आहे. संसार करताना परमार्थ साधण्याचा गुरुमंत्र या सर्व संतांनी दिला. वारकरी सांप्रदायातील एक महत्त्वपूर्ण संत म्हणजे संत गोरा कुंभार. व्यवसायाने कुंभार असलेले गोरा कुंभार यांनी आपल्या कार्यातून आणि भक्तीतून समाजाला समानतेचा संदेश दिला. विठ्ठलभक्ती हे त्यांच्या जीवनाचे केंद्र होते.

त्यांच्या अभंगरचनांमध्ये साधेपणा, भक्तीभाव आणि सामाजिक समता यांचा प्रभाव दिसून येतो. त्यांनी आपल्या अभंगातून अहंकार त्याग, ईश्वरभक्ती आणि प्रामाणिक जीवन यांचे महत्त्व अधोरेखित केले. त्यांच्या रचनांनी वारकरी परंपरेला समृद्ध केले आहे. परंपरेनुसार, त्यांनी पंढरपूरजवळील तेर (उस्मानाबाद) येथे समाधी घेतली असल्याचे मानले जाते. त्यांच्या कार्यामुळे समाजात भक्तीची जागृती झाली आणि आजही त्यांच्या अभंगातून प्रेरणा मिळते.

10 एप्रिल रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना 

• 1889: भारतीय कलाकार, जिम्नॅस्ट, बलूनिस्ट, पॅराशूटिस्ट आणि देशभक्त रामचंद्र चॅटर्जी हे हॉट एअर बलून आणि पॅराशूटमधून उडणारे पहिले भारतीय नागरिक बनले.
• 1912: टायटॅनिकने इंग्लंडमधील साउथॅम्प्टन बंदरातून आपला पहिला आणि अंतिम प्रवास सुरू केला.
• 1917 : गांधी चंपारण्याला आगमन
• 1955: जोहान साल्क यांनी पोलिओ लसीची पहिली यशस्वी चाचणी केली.
• 1970: पॉल मॅककार्टनी यांनी वैयक्तिक आणि व्यावसायिक कारणांसाठी बीटल्समधून बाहेर पडण्याची घोषणा केली.
• 1982 : भारताचा पहिला उपग्रह इनसॅट वन अवकाशात सोडण्यात आला.
• 2001 : भारत व इराण या दोन देश दरम्यान तेहरान घोषणा पात्रांवर हस्ताक्षर करण्यात आले.
• 2010 : पोलिश वायुसेनेचे Tu-154M स्मोलेन्स्क, रशियाजवळ क्रॅश झाले, पोलंडचे राष्ट्राध्यक्ष लेक काझीन्स्की, त्यांची पत्नी आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी आणि मान्यवरांसह 96 लोकांचा मृत्यू झाला.
• 2019 : इव्हेंट होरायझन टेलिस्कोप प्रकल्पातील शास्त्रज्ञांनी M87 आकाशगंगेच्या मध्यभागी असलेल्या ब्लॅक होल ची( Black Hole) पहिली प्रतिमा जाहीर केली

हे देखील वाचा : ‘तू दत्तक आहेस!’ हे म्हणणाऱ्या भावंडांसाठी आजचा दिवस खास; जाणून घ्या सिबलिंग डे चा रंजक इतिहास

10 एप्रिल रोजी जन्म दिनविशेष

• 1755 : ‘डॉ. सॅम्युअल हानेमान’ – होमिओपॅथीचे जनक यांचा जन्म. (मृत्यू: 2 जुलै 1843)
• 1843 : ‘रामचंद्र गुंजीकर’ – विविध ज्ञानविस्तार मासिकाचे संपादक यांचा जन्म. (मृत्यू: 18 जून 1901)
• 1847 : ‘जोसेफ पुलित्झर’ – हंगेरियन-अमेरिकन राजकीय नेते आणि पुलित्झर पुरस्कारांचे प्रवर्तक यांचा जन्म. (मृत्यू: 29 ऑक्टोबर 1911)
• 1880 : सर सी. वाय. चिंतामणी – वृत्तपत्रकार तसेच उत्तरप्रदेशचे शिक्षणमंत्री यांचा जन्म. (मृत्यू: 1 जुलै 1941)
• 1894 : ‘घनश्यामदास बिर्ला’ – बिर्ला उद्योगसमूहाचे संस्थापक यांचा जन्म. (मृत्यू: 11 जून 1983)
• 1897 : ‘प्रफुल्लचंद्र सेन’ – भारतीय लेखापाल आणि राजकारणी यांचा जन्म. (मृत्यू: 25 सप्टेंबर 1990)
• 1901 : कुलगुरु डॉ. धनंजय रामचंद्र तथा द. रा. गाडगीळ – अर्थशास्त्रज्ञ, भारतीय अर्थशास्त्राचे प्रणेते, सहकारी चळवळीचे खंदे समर्थक, पुणे विद्यापीठाचे यांचा जन्म. (मृत्यू: 3 मे 1971)
• 1907 : ‘मो. ग. रांगणेकर’ – नाटककार, चित्रपट दिग्दर्शक आणि पत्रकार यांचा जन्म. (मृत्यू: 1 फेब्रुवारी 1995)
• 1917 : ‘जगजितसिंह लयलपुरी’ – भारतीय राजकारणी यांचा जन्म. (मृत्यू: 27 मे 2013)
• 1927 : ‘मनाली कल्लट’ तथा एम. के. वैणू बाप्पा – भारतीय खगोलशास्त्रज्ञ यांचा जन्म. (मृत्यू: 10 ऑगस्ट 1982)
• 1931 : ‘किशोरी आमोणकर’ – शास्त्रीय गायिका यांचा जन्म.
• 1952 : ‘नारायण राणे’ – भारतीय राजकारणी यांचा जन्म.
• 1986 : आयेशा आझमी टाकिया – अभिनेत्री यांचा जन्म
• 1972 : ‘प्रेसिंड कासासुलु’ – स्काईप चे सहसंस्थापक यांचा जन्म.

हे देखील वाचा : काय ती जादू! गोड गोळ्या अन् मोठा आजार बरा; जाणून घ्या भारताच्या घराघरांत पोहोचलेल्या होमिओपॅथीचे गुपित

10 एप्रिल रोजी मृत्यू दिनविशेष

• 1317 : ‘संत गोरा कुंभार’ – समाधिस्थ झाले.
• 1678 : ‘वेणाबाई’ – रामदास स्वामींची लाडकी कन्या यांचे निधन.
• 1813 : ‘जोसेफ लाग्रांगे’ – इटालियन गणितज्ञ यांचे निधन. (जन्म: 25 जानेवारी 1736)
• 1931 : ‘खलील जिब्रान’ – लेबनॉनमध्ये जन्मलेले अमेरिकन कवी आणि लेखक यांचे निधन. (जन्म: 6 जानेवारी 1883)
• 1937 : ‘डॉ. श्रीधर व्यंकटेश केतकर’ – ज्ञानकोशकार यांचे निधन. (जन्म: 2 फेब्रुवारी 1884)
• 1949 : ‘बिरबल सहानी’ – पुरावनस्पती शास्त्रज्ञ राष्ट्रीय विज्ञान अकादमीचे (National Academy of Sciences) अध्यक्ष यांचे निधन. (जन्म: 14 नोव्हेंबर 1891)
• 1965 : ‘डॉ. पंजाबराव देशमुख’ – स्वतंत्र भारताचे पहिले कृषिमंत्री यांचे निधन. (जन्म: 27 डिसेंबर 1898)
• 1995 : ‘मोरारजी देसाई’ – भारताचे 4थे पंतप्रधान यांचे निधन. (जन्म: 29 फेब्रुवारी 1896)
• 2000 : डॉ. श्रीधर भास्कर तथा दादासाहेब वर्णेकर – संस्कृत पंडित यांचे निधन. (जन्म: 31 जुलै 1918)