गुरुवार, 24 सप्टेंबर 2026
World Bollywood Day : मूकपटांपासून डिजिटल युगापर्यंत...'असा' राहिला आपल्या भारतीय चित्रपटसृष्टीचा सुवर्ण प्रवास आणि भव्यता ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
जागतिक मनोरंजन विश्वात भारताचे नाव अत्यंत अभिमानाने आणि दिमाखात उंचावणारी संस्था म्हणजेच आपली मुंबईस्थित हिंदी चित्रपटसृष्टी, ज्याला जगभरात ‘बॉलीवूड’ या नावाने आदरपूर्वक ओळखले जाते. चित्रपट निर्मितीच्या बाबतीत जगातील सर्वात मोठ्या उद्योगांपैकी एक असलेल्या या बॉलीवूडचा आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील सांस्कृतिक प्रभाव आणि त्याचे योगदान अफाट आहे. याच अफाट योगदानाचा, भव्यतेचा आणि चित्रपटसृष्टीच्या वैभवाचा सन्मान करण्यासाठी दरवर्षी २४ सप्टेंबर रोजी ‘जागतिक बॉलीवूड दिन’ (World Bollywood Day) अत्यंत उत्साहात आणि आनंदाने साजरा केला जातो.
बॉलीवूड ही केवळ चित्रपट तयार करणारी एक यंत्रणा किंवा मनोरंजन उद्योग नाही; तर तो कोट्यवधी रसिकांच्या भावनांचा, स्वप्नांचा आणि भारतीय संस्कृतीचा जिवंत दस्तऐवज आहे. मूकपटांच्या काळापासून सुरू झालेला हा प्रवास आज अत्याधुनिक डिजिटल आणि व्हीएफएक्स तंत्रज्ञानापर्यंत येऊन पोहोचला आहे. या दीर्घ प्रवासात बॉलीवूडने केवळ भारतीय प्रेक्षकांनाच नव्हे, तर सातासमुद्रापार असलेल्या आंतरराष्ट्रीय प्रेक्षकांनाही आपल्या प्रेमात पाडले आहे. बॉलीवूड चित्रपटांमधील अर्थपूर्ण गाणी, अंगावर रोमांच उभे करणारे नृत्य, मानवी भावनांना स्पर्श करणाऱ्या कथा आणि रंगीबेरंगी कलात्मक सादरीकरण यामुळे जगातील कोणत्याही कोपऱ्यातील प्रेक्षक हिंदी चित्रपटांकडे आकर्षित होतो.
भारतासारख्या प्रचंड विविधता असलेल्या देशामध्ये एकात्मतेचा धागा घट्ट बांधून ठेवण्यात बॉलीवूडने ऐतिहासिक भूमिका बजावली आहे. उत्तर भारतापासून ते पार दक्षिण भारतापर्यंत आणि ग्रामीण भागांपासून ते गगनचुंबी शहरांपर्यंत, सर्व भाषा आणि संस्कृतींना चित्रपटांच्या माध्यमातून एकाच व्यासपीठावर आणण्याचे सामर्थ्य बॉलीवूडने दाखवून दिले आहे. आपल्या परंपरा, कौटुंबिक मूल्ये, सण-उत्सव आणि त्याच वेळी आधुनिक जगाची बदलती विचारसरणी यांचे अतिशय सुंदर प्रतिबिंब आपल्याला हिंदी पडद्यावर पाहायला मिळते. २३ ते २४ सप्टेंबरच्या काळात जेव्हा जागतिक स्तरावर या दिनाचा उत्सव साजरा होतो, तेव्हा भारताच्या या सांस्कृतिक वारशाची चर्चा जगभरात रंगते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Trump-Xi Jinping : कोण आहे ही महिला? जिच्या भूकंपशास्त्रज्ञ पतीला चिनी कैदेतून सोडवण्यासाठी ट्रम्प-जिनपिंग करणार वाटाघाटी
जागतिक बॉलीवूड दिनाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे या दिवशी जगभरातील सिनेप्रेमी बॉलीवूडच्या समृद्ध आणि सुवर्ण इतिहासाची आठवण काढतात. दादासाहेब फाळके यांच्यापासून सुरू झालेली ही चित्रपटसृष्टी राज कपूर, गुरुदत्त, अमिताभ बच्चन, शाहरूख खान यांच्यासारख्या दिग्गजांच्या कर्तृत्वाने बहरली. केवळ अभिनेतेच नव्हे, तर कल्पक दिग्दर्शक, दिग्गज संगीतकार, गीतकार आणि पडद्यामागे काम करणाऱ्या हजारो तंत्रज्ञांच्या योगदानाला या दिवशी आदरांजली वाहिली जाते. ‘शोले’, ‘मदर इंडिया’, ‘दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे’, ‘लगाण’ यांसारख्या अजरामर चित्रपटांनी भारतीय सिनेमाची एक वेगळी आणि भक्कम ओळख जगाच्या पटलावर निर्माण केली आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : El Nino Threat : एल निनोमुळे पुढील सहा महिन्यांत 450,000 मृत्यू होण्याची शक्यता; भारतासह ‘या’ देशांना गंभीर इशारा
आजच्या बदलत्या काळात ओटीटी प्लॅटफॉर्म्स आणि डिजिटल माध्यमांमुळे बॉलीवूडची पोहोच अधिक वेगाने विस्तारत आहे. जागतिक बॉलीवूड दिन साजरा करण्यामागचा मुख्य उद्देश हाच आहे की, भारतीय सिनेमाची ही जागतिक लोकप्रियता केवळ कायम ठेवणे नव्हे तर ती द्विगुणित करणे. तसेच, नव्या डिजिटल युगातील तरुण पिढीला या समृद्ध कलात्मक आणि सांस्कृतिक वारशाशी जोडून ठेवणे हाही यामागचा एक महत्त्वाचा हेतू आहे. आज हॉलिवूडपासून ते युरोपीय आणि आशियाई देशांपर्यंत भारतीय चित्रपटांचे विशेष शो आयोजित केले जातात, ज्यावरून बॉलीवूडच्या जागतिक प्रभावाची ताकद स्पष्टपणे दिसून येते.
थोडक्यात सांगायचे तर, २४ सप्टेंबरचा हा दिवस प्रत्येक सिनेप्रेमीसाठी आणि भारतीयासाठी अत्यंत अभिमानाचा दिवस आहे. बॉलीवूडने आपल्याला हसायला शिकवले, रडायला शिकवले, स्वप्ने पाहायला लावली आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे जगाला भारताच्या समृद्ध संस्कृतीचे दर्शन घडवले. त्यामुळे जागतिक बॉलीवूड दिन हा केवळ एका उद्योगाचा उत्सव नसून, तो मानवी भावना, संगीत आणि कलेच्या अद्भुत संगमाचा महाउत्सव आहे, जो येणाऱ्या अनेक पिढ्यांना अशीच प्रेरणा देत राहील.
