शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
world Medical Physics Day: मेरी क्युरी यांच्या जन्मदिवशीच का साजरा केला जातो वैद्यकीय भौतिकशास्त्र दिन? वाचा रंजक माहिती ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
आजच्या आधुनिक युगात विज्ञान आणि वैद्यकशास्त्र यांच्या संयुक्त प्रयत्नांमुळे अनेक असाध्य आजारांवर मात करणे शक्य झाले आहे. यामध्ये ‘वैद्यकीय भौतिकशास्त्र’ (Medical Physics) या क्षेत्राचे योगदान अत्यंत अमूल्य आहे. या क्षेत्रातील संशोधक, वैज्ञानिक आणि तज्ञांच्या अथक परिश्रमांचा सन्मान करण्यासाठी दरवर्षी जगभरात ७ नोव्हेंबर हा दिवस ‘आंतरराष्ट्रीय वैद्यकीय भौतिकशास्त्र दिन’ (World Medical Physics Day) म्हणून अत्यंत उत्साहात साजरा केला जातो. मानवी आरोग्याला अधिक सुरक्षित आणि निरोगी बनवण्यात या शास्त्राने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.
वैद्यकीय भौतिकशास्त्र हे भौतिकशास्त्राचे तत्त्व आणि पद्धती वैद्यकीय उपचारांसाठी वापरणारे एक प्रगत क्षेत्र आहे. आजच्या काळात रुग्णांच्या रोगांचे अचूक निदान करणे, त्यांच्यावर प्रभावी उपचार करणे आणि किरणोत्सर्गाच्या धोक्यांपासून सुरक्षितता राखणे यामध्ये वैद्यकीय भौतिकशास्त्रज्ञांची भूमिका कणासारखी असते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Mars : मंगळावरून पृथ्वीवर आला रहस्यमयी पाहुणा; सहारा वाळवंटात सापडला 4.1 अब्ज वर्षे जुना उल्कापिंड; उलगडले पाण्याचे गूढ
रुग्णालयांमध्ये वापरले जाणारे एक्स-रे (X-ray), एमआरआय स्कॅन (MRI) आणि कर्करोगाच्या उपचारासाठी अत्यंत महत्त्वाची असलेली रेडिएशन थेरपी (Radiation Therapy) ही सर्व तंत्रज्ञाने याच शास्त्राच्या बळावर यशस्वीरीत्या चालतात. या अत्याधुनिक उपकरणांमुळे मानवी शरीराच्या आतील सूक्ष्म भागांचे अचूक निदान होते, ज्यामुळे लाखो लोकांचे प्राण वाचवणे शक्य झाले आहे. विज्ञान आणि वैद्यकशास्त्राचा हा अद्भुत संगम मानवी आयुष्य अधिक सुकर करत आहे.
हा जागतिक दिन साजरा करण्यामागे एक खूप मोठा ऐतिहासिक संदर्भ आहे. आंतरराष्ट्रीय संस्थांनी २०१३ मध्ये पहिल्यांदा हा दिवस अधिकृतपणे साजरा करण्याचा निर्णय घेतला. विशेष म्हणजे, ७ नोव्हेंबर हा दिवस निवडण्याचे कारण म्हणजे याच दिवशी १८६७ मध्ये रेडिअम आणि पोलिनियमचा शोध लावणाऱ्या महान वैज्ञानिक मेरी क्युरी (Marie Sklodowska-Curie) यांचा जन्म झाला होता.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Press Freedom : माली देशातील ‘ती’ घटना आणि संयुक्त राष्ट्रांचा निर्णय; पत्रकारांवरील अन्यायाविरोधात साजरा केला जातोय ‘हा’ खास दिवस
मेरी क्युरी यांनी रेडिओएक्टिव्हिटी (Radioactivity) क्षेत्रात केलेले क्रांतिकारी संशोधन वैद्यकीय भौतिकशास्त्राचा पाया ठरले. त्यांच्या याच कार्याचा आणि स्मृतीचा सन्मान करण्यासाठी त्यांच्या जन्मदिवसाची निवड करण्यात आली. या दिवशी जगभरात विविध कार्यशाळा, वैज्ञानिक चर्चासत्रे आणि जनजागृती कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते, जेणेकरून सामान्य लोकांना या क्षेत्राचे महत्त्व समजू शकेल.
Ans: हा दिवस दरवर्षी ७ नोव्हेंबर रोजी साजरा केला जातो.
Ans: महान वैज्ञानिक मेरी क्युरी यांच्या जयंतीचे (७ नोव्हेंबर १८६७) औचित्य साधून हा दिवस साजरा केला जातो.
Ans: आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या (जसे की एक्स-रे, एमआरआय) सहाय्याने रोगांचे अचूक निदान, प्रभावी उपचार आणि मानवी जीवन सुरक्षित करणे हा याचा मुख्य उद्देश आहे.
