
(फोटो सौजन्य-सोशल मीडिया)
भारतीय क्रिकेट संघाचे मुख्य प्रशिक्षक गौतम गंभीर यांनी आपल्या ओळखीचा गैरवापर होत असल्याच्या आरोपांविरोधात दिल्ली उच्च न्यायालयात धाव घेतली होती. सोशल मीडिया आणि इंटरनेटवर आपले नाव, चेहरा आणि आवाजाचा गैरवापर होत असल्याचा आरोप त्यांनी केला होता. गंभीर यांचा आरोप आहे की, त्यांच्या नावाने अनेक बनावट व्हिडिओ आणि पोस्ट प्रसारित केल्या जात आहेत. गौतम गंभीर यांनी अधिक अचूक माहितीसह नवीन याचिका दाखल करता यावी म्हणून यापूर्वी आपली याचिका मागे घेतली होती. गंभीर यांनी असा युक्तिवाद केला की, डीपफेक आणि एआय मॅनिप्युलेशनसारख्या तंत्रज्ञानाचा वापर करून, त्यांच्या परवानगीशिवाय व्यावसायिक हेतूंसाठी त्यांच्या आवाजाचा आणि छायाचित्रांचा गैरवापर केला जात आहे.
दिल्ली उच्च न्यायालयाने डीपफेक प्रकरणात गौतम गंभीर यांच्या बाजूने निकाल दिला आहे. न्यायालयाने गंभीर यांना त्यांच्या व्यक्तिमत्व हक्कांचं संरक्षण दिलं आहे. उच्च न्यायालयाने मेटा, गूगल आणि ॲमेझॉनला आक्षेपार्ह पोस्ट हटवण्याचे आदेशही दिले आहेत. आपल्या याचिकेत, गौतम गंभीर यांनी आरोप केला होता की त्यांच्या नावाचा आणि प्रतिमेचा गैरवापर केला जात आहे आणि चुकीची माहिती पसरवण्यासाठी वापरली जाणारी सामग्री काढून टाकण्याची विनंती केली होती. त्यानुसार निकाल देत न्यायालयाने तशी तरतूदही केली आहे.
न्यायाधीश ज्योती सिंह यांनी दोन्ही बाजूंचे युक्तिवाद ऐकले आणि वादग्रस्त URL ची तपासणी केल्यानंतर, त्यांना असे आढळले की ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर गौतम गंभीर यांच्या व्यक्तिमत्व हक्कांचे उल्लंघन करणाऱ्या अनेक पोस्ट अस्तित्वात होत्या. गंभीर यांच्या राजीनाम्याचा एक AI-निर्मित व्हिडिओ अपलोड करण्यात आला होता, ज्याला अल्पावधीतच २९ लाख व्ह्यूज मिळाले. भारतीय क्रिकेट संघाचे मुख्य प्रशिक्षक गौतम गंभीर यांचे वकील अनंत देहाद्राय यांनी स्पष्ट केलं की, अनेक आक्षेपार्ह लिंक्स हटवण्यात आल्या आहेत, परंतु त्या पुन्हा पुन्हा शेअर केल्या जात आहेत. त्यामुळे आता या मुद्द्याचा एआय रिलेट करुन काय परिणाम होतो हे पाहावं लागेल.