सावधान! भारतातील CCTV कॅमेऱ्यांच्या मोठ्या कंपन्यांवर बंदी? घर किंवा ऑफिससाठी कॅमेरा घेण्यापूर्वी ‘हे’ नक्की वाचा

गेल्या काही दिवसांत भारतातील सीसीटीव्ही सुरक्षा यंत्रणेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले असून, काही कॅमेऱ्यांमधील डेटा थेट पाकिस्तान आणि चीनसारख्या देशांपर्यंत पोहोचत असल्याचा खळबळजनक दावा अहवालांमध्ये करण्यात आला आहे.

• सावधान!
• भारतातील CCTV कॅमेऱ्यांच्या मोठ्या कंपन्यांवर बंदी?
• घर किंवा ऑफिससाठी कॅमेरा घेण्यापूर्वी ‘हे’ नक्की वाचा

तुम्ही तुमच्या घराच्या किंवा ऑफिसच्या सुरक्षेसाठी सीसीटीव्ही (CCTV) कॅमेरा बसवण्याचा विचार करत असाल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. गेल्या काही दिवसांत भारतातील सीसीटीव्ही सुरक्षा यंत्रणेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले असून, काही कॅमेऱ्यांमधील डेटा थेट पाकिस्तान आणि चीनसारख्या देशांपर्यंत पोहोचत असल्याचा खळबळजनक दावा अहवालांमध्ये करण्यात आला आहे.

चिनी कंपन्या रडारवर: डेटा चोरीचा मोठा धोका

राष्ट्रीय सुरक्षेच्या पार्श्वभूमीवर भारत सरकार आता अधिक कडक पावले उचलण्याच्या तयारीत आहे. रिपोर्ट्सनुसार, Hikvision आणि TP-Link सारख्या चिनी कंपन्यांच्या नेटवर्क डिवायसेस आणि कॅमेऱ्यांवर लवकरच निर्बंध लावले जाऊ शकतात. विशेषतः ‘Hikvision’ या कंपनीवर चिनी सरकारचे थेट नियंत्रण असल्याचे बोलले जाते. अशा परिस्थितीत, या उपकरणांच्या माध्यमातून हेरगिरी होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. स्वस्त आणि सहज उपलब्ध असल्यामुळे भारतात या चिनी कॅमेऱ्यांची मोठी बाजारपेठ आहे, परंतु हा ‘स्वस्त’ पर्याय तुमच्या गोपनीयतेसाठी महाग ठरू शकतो.

सायबर तज्ज्ञांचा इशारा: क्लाउड सर्व्हरमधील तांत्रिक लूपहोल्स

सायबर तज्ज्ञांच्या मते, अनेक परदेशी सीसीटीव्ही सिस्टिममध्ये असे सॉफ्टवेअर असते जे फुटेज थेट त्यांच्या मूळ देशातील क्लाउड सर्व्हरवर पाठवते. जर हा सर्व्हर भारताबाहेर असेल, तर तुमच्या खासगी फुटेजवर परकीयांचे नियंत्रण राहू शकते. यापूर्वी अमेरिका आणि इतर अनेक देशांनी देखील सुरक्षेच्या कारणास्तव Hikvision वर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. कमकुवत ‘फर्मवेअर’ किंवा ‘डिफॉल्ट सेटिंग्स’मुळे हे कॅमेरे हॅक होण्याचा धोका सर्वाधिक असतो.

Upcoming Smartphones: एप्रिल महिन्यात होणार धमाका! Vivo T5 Pro सह या तगड्या स्मार्टफोन्सची होणार एंट्री, असे असतील फीचर्स

सुरक्षित सीसीटीव्ही कॅमेरा कसा निवडावा?

तुमची सुरक्षा आणि गोपनीयता अबाधित राखण्यासाठी खालील गोष्टींचे पालन करणे आवश्यक आहे:

• प्रमाणित ब्रँड्सची निवड: नेहमी विश्वासार्ह आणि BIS (Bureau of Indian Standards) प्रमाणित ब्रँड्सचेच कॅमेरे खरेदी करा. स्वस्त मिळतात म्हणून स्थानिक किंवा अनोळखी चिनी ब्रँड्स टाळा.
• लोकल डेटा स्टोरेज: असा कॅमेरा निवडा ज्याचा डेटा तुमच्या स्वतःच्या सर्व्हरवर किंवा लोकल हार्ड ड्राइव्हमध्ये साठवला जाईल. क्लाउड स्टोरेज वापरत असाल, तर त्याचा सर्व्हर भारतात आहे की नाही, याची खात्री करा.
• पासवर्ड व्यवस्थापन: कॅमेरा बसवल्यानंतर तंत्रज्ञाने (Technician) दिलेला डिफॉल्ट युझरनेम आणि पासवर्ड त्वरित बदला. वेळोवेळी ‘स्ट्रॉन्ग’ पासवर्ड अपडेट करत राहा.
• फर्मवेअर अपडेट: ज्याप्रमाणे आपण स्मार्टफोन अपडेट करतो, त्याचप्रमाणे सीसीटीव्हीचे सॉफ्टवेअर (Firmware) नियमितपणे अपडेट करा. कंपन्या सुरक्षेसाठी वेळोवेळी ‘पॅचेस’ जारी करत असतात.

सरकारची भूमिका आणि पुढील पावले

सध्या सर्वसामान्य नागरिकांच्या घरात लागलेल्या कॅमेऱ्यांबाबत सरकारने कोणतीही अधिकृत बंदी जाहीर केलेली नाही. मात्र, सरकारी कार्यालयांमध्ये सीसीटीव्ही खरेदीबाबत अत्यंत कडक मार्गदर्शक तत्त्वे जारी करण्यात आली आहेत. लवकरच सर्वसामान्यांसाठी देखील केंद्र सरकारकडून एखादी अ‍ॅडव्हायझरी किंवा नियमावली जारी होण्याची शक्यता आहे.

Airtel Recharge Plan: कंपनीने यूजर्सना दिलं खास सरप्राइज! ‘हा’ लोकप्रिय प्रीपेड प्लॅन पुन्हा परतला, OTT सह मिळणार भन्नाट फायदे