रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
अफगाणिस्तान व फिलीपिन्समध्ये भूकंपाचे तीव्र धक्के; दिल्लीसह उत्तर भारतातही जाणवले हादरे ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
काबूल / नवी दिल्ली : दक्षिण आशिया आणि आशिया-पॅसिफिक भाग पुन्हा एकदा भूकंपाच्या तीव्र धक्क्यांनी हादरले आहेत. बुधवारी पहाटे अफगाणिस्तानातील हिंदूकुश पर्वतरांगांमध्ये रिश्टर स्केलवर ५.९ तीव्रतेचा भूकंप झाला, तर दक्षिण फिलीपिन्समध्येही ५.६ तीव्रतेचा भूकंप नोंदवण्यात आला. विशेष म्हणजे, या भूकंपाच्या लहरींचा प्रभाव भारतातही जाणवला असून दिल्ली आणि उत्तर भारतातील काही भागांमध्ये सौम्य धक्के जाणवले, त्यामुळे नागरिकांमध्ये काही काळ अस्वस्थता पसरली.
भारतीय वेळेनुसार पहाटे ४:४३ वाजता, अफगाणिस्तानच्या बागलानपासून १६४ किमी पूर्वेला, ७५ किमी जमिनीखालील खोलीत भूकंपाचा केंद्रबिंदू होता. राष्ट्रीय भूकंपशास्त्र केंद्र (NCS) ने दिलेल्या माहितीनुसार, भूकंपाची तीव्रता ५.९ इतकी नोंदवण्यात आली. यामुळे अफगाणिस्तानमधील अनेक भागांमध्ये जोरदार हादरे जाणवले.
सुदैवाने, सुरुवातीच्या अहवालांनुसार कोणतीही जीवितहानी किंवा मोठे आर्थिक नुकसान झाले नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे. मात्र, देशातील विद्यमान मानवतावादी संकट, गरिबी आणि कमकुवत पायाभूत सुविधा लक्षात घेता, या भूकंपाचा दूरगामी परिणाम होण्याची शक्यता तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Weather In India-Pakistan: भारत-पाकिस्तानमध्ये उष्णतेचा कहर; ‘डेथ व्हॅली’सदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता
अफगाणिस्तान हा भूकंपाच्या बाबतीत अत्यंत संवेदनशील देश मानला जातो. भारतीय आणि युरेशियन टेक्टोनिक प्लेट्स एकमेकांवर आदळत असल्यामुळे, हा भाग नैसर्गिक आपत्तींना जास्त तोंड देतो. हिंदूकुश पर्वतरांगा विशेषतः भूगर्भीय दृष्टिकोनातून सक्रिय असून, जवळपास दरवर्षी येथे भूकंप होतात. हेरात प्रांतामधून जाणारी प्रमुख फॉल्ट लाइन भविष्यात मोठ्या आपत्तीची शक्यता अधोरेखित करते. संयुक्त राष्ट्रांच्या मानवतावादी व्यवहार समन्वय कार्यालयाने याबाबत अनेक वेळा इशारे दिले आहेत, कारण येथे पूर, भूस्खलन आणि भूकंप यांचा धोका कायम असतो.
अफगाणिस्तानासोबतच दक्षिण फिलीपिन्समधील मिंडानाओ बेटावरही भूकंपाचा धक्का बसला. याची तीव्रता ५.६ रिश्टर स्केलवर नोंदवण्यात आली असून, केंद्रबिंदू जमिनीखालच्या ३० किलोमीटर खोल अंतरावर होता. फिलिपिन्स इन्स्टिट्यूट ऑफ ज्वालामुखी आणि भूकंपशास्त्र यांच्या माहितीनुसार, भूकंपाचे केंद्र मैतुम शहरापासून सुमारे ४३ किमी नैऋत्येस होते, जे डोंगराळ व विरळ लोकवस्तीचा भाग आहे. त्यामुळे या भूकंपात कोणतीही जीवितहानी किंवा आर्थिक नुकसान झाल्याचे अहवाल अद्याप प्राप्त झालेले नाहीत.
अफगाणिस्तानमधून पसरलेल्या भूकंपीय लहरींचा परिणाम भारतावरही जाणवला. दिल्ली, पंजाब, हरियाणा आणि उत्तर प्रदेशातील काही भागांमध्ये सौम्य धक्के अनुभवण्यात आले. अनेक ठिकाणी नागरिक झोपेतून अचानक जागे झाले, तर काही इमारतींमध्ये कंपन जाणवला. मात्र, भारतामध्ये कोणतीही हानी झाली नसल्याचे अधिकृत सूत्रांकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.
गेल्या काही महिन्यांपासून दक्षिण आशिया व पॅसिफिक क्षेत्र सतत भूकंप, चक्रीवादळे आणि इतर नैसर्गिक आपत्तींचा सामना करत आहे. त्यामुळे वास्तविक धोका वाढत चालल्याची चिन्हे स्पष्टपणे दिसून येतात. या पार्श्वभूमीवर स्थानिक सरकारांनी आपत्ती व्यवस्थापनाच्या यंत्रणांना अधिक सक्षम करण्याची आवश्यकता तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : UAE चे इमाम भारतातील मुस्लिमांना नक्की काय म्हणाले? वक्फ बोर्डाबद्दल केले ‘हे’ विधान
अफगाणिस्तान आणि फिलीपिन्समधील या भूकंपांनी पुन्हा एकदा दाखवून दिले की नैसर्गिक आपत्ती कोणत्याही क्षणी कोसळू शकतात. त्यामुळे सतर्कता, अचूक माहिती, व आपत्कालीन उपाययोजना हेच नागरिकांच्या सुरक्षिततेचे मुख्य आधारस्तंभ ठरतात. आगामी काळात आणखी तत्परतेने या आपत्तींशी मुकाबला करण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य आवश्यक ठरणार आहे.
