Global Oil Crisis : इराणची होर्मुझची नाकेबंदी फेल! सौदी-यूएईने खेळला मोठा डाव; जागतिक तेल बाजार होणार स्थिर?

Saudi and UAE oil Exoprt Strategy : जागतिक तेलाच्या पुरवठा साखळीत काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. तेल वाहतूकीसाठी सौदी-यूएईने एक नवा प्लॅन तयार केला आहे. यामुळे इराणची होर्मुझ नाकेबंदी फेल झाली आहे.

•  इराणची होर्मुझची नाकेबंदी फेल
• सौदी-यूएईने खेळाला मोठा डाव
• जागतिक तेल बाजार होणार स्थिर?

Global Oil Supply Crisis : मध्यपूर्वेतील परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर गेली आहे. इराणने होर्मुझ स्ट्रेट हा सर्वात महत्वाचा सागरी तेल मार्ग बंद करण्याची धमकी दिली आहे. तसेच ट्रम्प यांनी इराणने होर्मुझ समुद्रात सागरी माईन्स पेरले असल्याचा दावा केला आहे. यामुळे जागतिक कच्च्या तेलाचा पुरवठा विस्कळीत होण्याची भीती निर्माण झाली आहे. परंतु इराणची ही नाकाबंदी फेल ठरली असल्याचे म्हटले जात आहे. कारण सौदी अरेबिया (Saudi Arabia) आणि संयुक्त अरब अमिरातीने (UAE) ने एक मोठा डाव खेळला आहे. ज्यामुळे जगभरात खळबळ उडाली आहे. या देशांनी तेल वाहतूकीसाठी एक सीक्रेट मार्ग शोधला असल्याचे म्हटले जात आहे.

World War 3: ‘ते आमचे तेल बाल्कनमध्ये …’ इराणने अमेरिका-इस्रायलच्या गुप्तहेर कारवायांचा पर्दाफाश करत जहाजांवर साधला निशाणा

काय आहे सौदी-यूएईचा नेमकं प्लॅन?

होर्मुझ खाडी ही जागतिक कच्चा तेलाच्या पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्वाचा मार्ग मानली जाते. येथून जगातील सुमारे २० ते ३० टक्के तेल वाहूतक केली जाते. हा मार्ग रोखल्यास आखाती देशांना तेल बाहेर काढणे कठीण होईल. अनेक देशांसाकडे व्यापारासाठी केवळ हाच मार्ग आहे. परंतु सौदी यूएईने यावर तोडगा काढला आहे. या देशांनी दोन महत्त्वाच्या पाइपलाइन्स सुरु केल्या आहेत.

• सौदीने East-West पाइपलाइन सुरु केली आहे, जी ७४६ मैल लांबीची असून पूर्वेकडील तेल क्षेत्रांना थेट लाल समुद्रातील ‘यानबू’ बंदराशी जोडते. या इपलाइनद्वारे दिवसाला ५० लाख बॅरल तेल थेट जागतिक बाजारपेठेत पोहोचू शकते.
• तर यूएईची ‘हबशान-फूजैरा’ पाइपलाइन अबू धाबीतून सुरू होऊन ओमानच्या खाडीतील फूजैरा बंदरापर्यंत जाते. यामुळे जहाजांना होर्मुझच्या धोक्याच्या मार्गवरुन न जाता तेल थेट जागतिक बाजारपेठेत पोहोचवता येईल.

इराणची रणनीती अन् अमेरिकेचा हस्तक्षेप

दुसरीकडे इराण(Iran) ने होर्मुझ सागरी मार्गावर माइन्स टाकले आहे. मात्र डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांच्या दाव्यानुसार, त्यांच्या सैन्याने इराणच्या अनेक माइनिंग जहाजांना उद्ध्वस्त केले आहे. याच वेळी इराण नाकेबंदीपासून वाचण्यासाठी जास्क बंदराचा वापर करत असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.

जागतिक स्तरावर परिणाम

सध्या या युद्धामुळे जागतिक स्तरावर कच्चा तेलाच्या किंमतींमध्ये चढ-उतार सुरु आहे. ब्रेंट क्रूडचे भावर १२० डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत पोहोचले आहे. सौदी-यूएईची पाइपलाइनमुळे काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. परंतु इराक, कुवैत आणि कतारचा तेल व वायू पुरवठा मात्र ठप्प झाला आहे.

US Iran War : इराणचा समुद्री सापळा! होमुर्झ खाडीत खतरनाक माईन प्लॅननंतर ट्रम्प संतापले; जागतिक तेल पुरवठा धोक्यात?