सोमवार, 2 नोव्हेंबर 2026
US-Iran war : इराणचे परराष्ट्र मंत्री अराघची बीजिंगमध्ये; अमेरिका-इराणला दोन्ही देशांना ड्रॅगनचा 'असा' महत्वाचा संदेश ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
मध्यपूर्वेतील (Middle East) युद्धाची परिस्थिती दिवसेंदिवस अधिक चिघळत चालली असून जागतिक पातळीवर (US-Iran war) तणावाचे ढग अधिक गडद झाले आहेत. या वाढत्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी चीनची राजधानी बीजिंग येथे धाव घेतली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात सुरू असलेला तीव्र संघर्ष लवकरात लवकर संपावा यासाठी चीन आता मध्यस्थाची भूमिका बजावताना दिसत आहे. चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी आणि इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांच्यात बीजिंगमध्ये अत्यंत महत्त्वपूर्ण द्विपक्षीय चर्चा पार पडली. या बैठकीत चीनने दोन्ही देशांना आक्रमक धोरण सोडून शांततेचा मार्ग स्वीकारण्याचे आवाहन केले आहे.
चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी वॉशिंग्टन आणि तेहरान या दोन्ही सत्तांना स्पष्ट शब्दांत इशारा देताना म्हटले की, “अमेरिका आणि इराण यांच्यातील सततचा संघर्ष दोन्ही बाजूंपैकी कोणाच्याही हिताचा नाही. दोन्ही देशांनी सध्याच्या अत्यंत संवेदनशील परिस्थितीत विवेक आणि संयम बाळगणे गरजेचे आहे.” प्रादेशिक तणाव आणखी वाढू नये, यासाठी लाल समुद्र आणि येमेनसारख्या प्रदेशांनाही संघर्षाच्या ज्वालांपासून दूर ठेवले पाहिजे, यावर चीनने विशेष भर दिला.
वांग यी यांनी अमेरिका आणि इराणला प्रलंबित मुद्द्यांवर अर्थपूर्ण आणि सकारात्मक संवाद सुरू करण्याचे आवाहन केले. यापूर्वी इस्लामाबाद येथे झालेल्या सामंजस्य कराराचा (MOU) उल्लेख करत चीनने सांगितले की, दोन्ही देशांनी त्या करारांतर्गत ठरवून दिलेल्या संवादाच्या चौकटीकडे परत जाणे आवश्यक आहे. मध्यपूर्वेत यापूर्वी झालेला शांतता करार मोडल्यामुळे ही नवी अस्थिरता निर्माण झाली आहे. त्यामुळे जुन्या कराराचे गांभीर्य ओळखून पुन्हा एकदा शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी ठोस पावले उचलली पाहिजेत, असे मत चीनने व्यक्त केले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Helicopter Crash : अमेरिकेतील लॉस एंजेलिसमध्ये हेलिकॉप्टर कोसळले, यात तिघांचा जागीच मृत्यू झाला; अपघाताचा VIDEO VIRAL
अमेरिकेसोबतच्या युद्धाला सुरुवात झाल्यापासून इराणच्या परराष्ट्र मंत्र्यांचा हा दुसरा चीन दौरा आहे. यापूर्वी मे महिन्यात त्यांनी चीनला भेट दिली होती, जी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या बैठकीच्या आधी झाली होती. योगायोग म्हणजे, अराघची यांचा हा चालू दौरादेखील शी जिनपिंग आणि डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या वॉशिंग्टनमध्ये नियोजित असलेल्या शिखर परिषदेच्या अवघ्या काही दिवस आधी होत आहे. त्यामुळे जागतिक पटलावर चीन या संघर्षात कोणती भूमिका घेतो, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
गेल्याच आठवड्यात नवी दिल्लीत पार पडलेल्या ब्रिक्स (BRICS) शिखर परिषदेदरम्यानही अराघची आणि वांग यी यांची भेट झाली होती. त्या परिषदेत चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी ‘ग्लोबल साउथ’मधील ब्रिक्स देशांना मध्यपूर्वेतील युद्धात शांततारक्षकाची (Peacekeepers) भूमिका बजावण्याचे आवाहन केले होते. चीन या शांतता मोहिमेत सहकार्य करण्यास पूर्णपणे तयार असल्याचे जिनपिंग यांनी स्पष्ट केले होते. त्यामुळे ब्रिक्सच्या व्यासपिठानंतर लागलीच अराघचींचा बीजिंग दौरा होणे याला मोठे कूटनैतिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Bangladesh ICT Verdict : बांगलादेशात राजकीय भूकंप! 500 दिवसांनंतर बदला राजकीय? अवामी लीगच्या 7 बड्या नेत्यांना फाशीची शिक्षा
चीन स्वतःला या युद्धात एका निष्पक्ष आणि तटस्थ मध्यस्थाच्या रूपात मांडण्याचा प्रयत्न करत आहे. मात्र, राजकीय आणि आर्थिक समीकरणांचा विचार केला असता, चीन हा इराणचा जगातील सर्वात मोठा आर्थिक भागीदार आहे. इराणकडून निर्यात होणाऱ्या कच्च्या तेलाचा बहुतांश हिस्सा चीन खरेदी करतो. त्यामुळे इराणची आर्थिक स्थिती स्थिर राहणे हे चीनच्या स्वतःच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी अत्यंत आवश्यक आहे.
इराणचे परराष्ट्र मंत्री अराघची आपली भेट आटोपून बीजिंगहून रवाना होणार असले, तरी या दौऱ्यामुळे वॉशिंग्टनवर कूटनैतिक दबाव वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. अमेरिका आणि इराणमधील हा संघर्ष शांतता कराराकडे वळणार की येत्या काळात आणखी उग्र रूप धारण करणार, हे पुढील काही दिवसांतील घडामोडींवरून स्पष्ट होईल.
