
iran grants safe passage to indian ships in hormuz brics diplomacy explained marathi
Iran India Hormuz Safe Passage : जागतिक स्तरावर (US-Israel Iran War) इंधन तुटवड्याचे संकट गडद होत असताना, इराणने भारतासाठी एक मोठा आणि महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. इराणचे नवी दिल्लीतील राजदूत मोहम्मद फताली यांनी स्पष्ट संकेत दिले आहेत की, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) भारतीय जहाजांना कोणत्याही अडथळ्याविना सुरक्षित मार्ग दिला जाईल. हा निर्णय अशा वेळी आला आहे जेव्हा इराणने शत्रुराष्ट्रांसाठी हा मार्ग जवळपास बंद केला आहे. मात्र, इराणने या मैत्रीच्या बदल्यात भारतासमोर एक असा प्रस्ताव ठेवला आहे, ज्यामुळे भारताची परराष्ट्र नीती आता कात्रीत सापडली आहे.
इराणने आधीच भारतीय ध्वज असलेल्या दोन एलपीजी (LPG) जहाजांना सुरक्षित रस्ता प्रदान केला आहे. राजदूत फताली यांच्या मते, भारत आणि इराणचे या प्रदेशात समान हितसंबंध आहेत आणि संकटकाळात भारताने नेहमीच इराणला साथ दिली आहे. म्हणूनच, इराण या कठीण युद्धजन्य परिस्थितीतही भारतासाठी अपवाद करण्यास तयार आहे. भारताच्या जहाजबांधणी मंत्रालयानुसार, सध्या या प्रदेशात २८ भारतीय जहाजे आणि शेकडो खलाशी असून, इराणच्या या निर्णयामुळे त्यांच्या सुरक्षेचा प्रश्न तात्पुरता सुटला आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iran Missile City: इराणकडे आहे अंडरवर्ल्ड मृत्यू पेरणाऱ्या क्षेपणास्त्रांचा गुप्त अड्डा; अमेरिकन नौदलासाठी ठरणार आव्हान
इराणने केवळ मैत्रीसाठी हा मार्ग मोकळा केलेला नाही. यामागे एक मोठी राजकीय अट दडली आहे. यावर्षी भारत ‘ब्रिक्स’ (BRICS) संघटनेचे अध्यक्षपद भूषवत आहे. इराणची अशी इच्छा आहे की, भारताने ब्रिक्सचा अध्यक्ष म्हणून अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यांचा अधिकृत निषेध करावा. इराण हा आता ब्रिक्सचा पूर्णवेळ सदस्य असल्याने, त्यांना भारताकडून एका मोठ्या निवेदनाची अपेक्षा आहे. मात्र, भारतासाठी हे पाऊल उचलणे म्हणजे अमेरिका आणि इस्रायलसारख्या धोरणात्मक भागीदारांना नाराज करणे ठरेल.
India asks its seafarers not to be deployed to Iran & “closely monitor the safety and security of crew operating in Iranian waters or transiting through the Strait of Hormuz” Statement by Directorate General of Shipping (DGS) pic.twitter.com/cpeO7bRt7z — Sidhant Sibal (@sidhant) February 24, 2026
credit – social media and Twitter
भारताची अडचण केवळ अमेरिका-इस्रायलपुरती मर्यादित नाही. ब्रिक्समध्ये आता सौदी अरेबिया आणि युएई (UAE) देखील सामील झाले आहेत. या दोन्ही देशांमध्ये अमेरिकेचे लष्करी तळ आहेत आणि इराण सध्या या देशांवरही ड्रोन हल्ले करत आहे. अशा परिस्थितीत, जर भारताने इराणच्या बाजूने भूमिका घेतली, तर सौदी आणि युएईसोबतचे संबंध बिघडू शकतात. पंतप्रधान मोदींनी आधीच इराण आणि युएईच्या नेत्यांशी चर्चा केली असून, भारत सध्या ‘वेट अँड वॉच’च्या भूमिकेत आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Hormuz Crisis: ट्रम्प यांचा सर्वात मोठा ‘लष्करी जुगार’! US चा विनाशी ‘सिक्रेट’ युद्धाचा नकाशा एका अधिकाऱ्याने आणला जगासमोर
जगातील २० टक्के तेल आणि वायू पुरवठा होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होतो. इराणने स्पष्ट केले आहे की, ते शत्रू देशांना या मार्गाचा वापर करू देणार नाहीत. इराणचे उपपरराष्ट्रमंत्री माजिद तख्त-रावांची यांनी समुद्रात सुरुंग पेरल्याचे आरोप फेटाळले आहेत, मात्र हा मार्ग केवळ मित्र राष्ट्रांसाठीच सुरक्षित असल्याचे त्यांनी ठामपणे सांगितले आहे. भारत आता आपल्या ऊर्जेची गरज आणि जागतिक मुत्सद्देगिरी यांच्यात सुवर्णमध्य कसा साधतो, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
Ans: भारत आणि इराणचे ऐतिहासिक मैत्रीपूर्ण संबंध आहेत. तसेच इराणला भारताकडून ब्रिक्समध्ये राजकीय पाठिंबा हवा आहे.
Ans: ब्रिक्सचे अध्यक्ष म्हणून भारताने अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांविरुद्ध निषेध ठराव मांडावा, अशी इराणची मागणी आहे.
Ans: इराणला पाठिंबा दिल्यास अमेरिका, इस्रायल, सौदी अरेबिया आणि युएई या मित्रराष्ट्रांसोबतचे संबंध धोक्यात येऊ शकतात.