Kheibar Shekan: ऐतिहासिक नावाचे आधुनिक विध्वंसक इराणचे ‘ते’ घातक क्षेपणास्त्र; ज्याने US पॅट्रियट यंत्रणेचा केला कचरा

इराणने जॉर्डनमधील अमेरिकेच्या हवाई तळावर पुन्हा एकदा हल्ला केला आहे. हा हल्ला 'खैबर शिकान' बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राने करण्यात आला, ज्याचा पल्ला सुमारे १,४५० किलोमीटर (९०० मैल) आहे आणि वजन फक्त ४.५ टन आहे.

• अमेरिकन तळावर थरकाप
• हायपरसॉनिक वेग आणि पॅट्रियट यंत्रणा निकामी
• कमी वजन आणि अफाट मारक क्षमता

Kheibar Shekan ballistic missile Iran : मध्यपूर्वेतील युद्धाची धग आता अत्यंत धोकादायक वळणावर पोहोचली आहे. इराणने जॉर्डनमध्ये असलेल्या अमेरिकेच्या अत्यंत महत्त्वाच्या हवाई तळाला लक्ष्य करत पुन्हा एकदा मोठा हल्ला चढवला आहे. या भीषण हल्ल्यासाठी इराणने आपल्या ताफ्यातील सर्वात आधुनिक, वेगवान आणि अचूक मारा करणाऱ्या ‘खैबर शिकान’ (Kheibar Shekan) या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राचा वापर केला आहे. इराणी प्रसारमाध्यमे आणि तेथील रिव्होल्युशनरी गार्ड्सने (IRGC) केलेल्या दाव्यानुसार, हा हल्ला म्हणजे अमेरिकेने केलेल्या कारवायांना दिलेले चोख प्रत्युत्तर आहे. या लष्करी कारवाईला ‘ऑपरेशन नसर-२’ च्या आठव्या टप्प्याचा भाग म्हणून ‘या झैनब कुब्रा (s)’ हे सांकेतिक नाव देण्यात आले होते. या द्विटप्पी हल्ल्यात जॉर्डनमधील अल-अझराक हवाई तळावरील लढाऊ विमानांच्या देखभालीचा रॅम्प आणि अमेरिकेचे नवीन कमांड आणि कंट्रोल सेंटर पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाल्याचा दावा आयआरजीसीने केला आहे.

या यशस्वी हल्ल्यानंतर संपूर्ण जगाचे आणि विशेषतः संरक्षण तज्ञांचे लक्ष इराणच्या या ‘खैबर शिकान’ क्षेपणास्त्राकडे गेले आहे. या क्षेपणास्त्राचे नाव अत्यंत ऐतिहासिक असलेल्या ‘खैबर युद्धा’वरून ठेवण्यात आले आहे. अरबी भाषेमध्ये ‘खैबर शिकान’ याचा अर्थ ‘खैबर किल्ल्याचा विध्वंसक’ असा होतो. हे इराणच्या तिसऱ्या पिढीतील मध्यम पल्ल्याचे (Medium-Range Ballistic Missile) सर्वात प्रगत आणि घातक क्षेपणास्त्र मानले जाते. या क्षेपणास्त्राने केवळ अमेरिकेच्या पॅट्रियट संरक्षण प्रणालीलाच (Patriot Air Defense System) चकमा दिला नाही, तर आखाती देशांमधील लष्करी समतोलाचे समीकरणही बदलून टाकले आहे.

‘खैबर शिकान’ क्षेपणास्त्र इतके प्राणघातक आणि धोकादायक का आहे?

या क्षेपणास्त्राची वैशिष्ट्ये आणि त्याचे तंत्रज्ञान इतके प्रगत आहे की, अमेरिका आणि इस्रायलसारख्या महासत्तांनाही यावर मात करणे कठीण जात आहे.

• • अचूक आणि लांब पल्ल्याचा मारा: खैबर शिकानची सर्वात मोठी ताकद म्हणजे त्याची १,४५० किलोमीटर (सुमारे ९०० मैल) अंतराची मारक क्षमता आहे. या कक्षेमध्ये संपूर्ण इस्रायल देश आणि आखाती देशांमध्ये पसरलेले अमेरिकेचे सर्व प्रमुख लष्करी व हवाई तळ येतात. म्हणजेच, इराण आपल्या भूमीवरून बटन दाबून इस्रायलच्या कोणत्याही शहराला किंवा अमेरिकेच्या तळाला क्षणात उद्ध्वस्त करू शकतो.
  • अल्ट्रा-फास्ट घन इंधन तंत्रज्ञान: हे क्षेपणास्त्र ‘सॉलिड फ्युएल’ म्हणजेच घन इंधनावर चालते. द्रव इंधनाच्या क्षेपणास्त्रांना प्रक्षेपणासाठी सज्ज होण्यास तासनतास लागतात, परंतु खैबर शिकान अवघ्या १५ मिनिटांपेक्षा कमी वेळात डागण्यासाठी तयार करता येते. यामुळे उपग्रहाद्वारे (Satellites) त्याचा माग काढणे शत्रूला अशक्य होते. तसेच, याची वाहतूक करणे आणि ते लपवून ठेवणे अत्यंत सोपे आहे.
  • मॅक १२ चा हायपरसॉनिक वेग: हवेत झेपावल्यानंतर या क्षेपणास्त्राचा वेग ध्वनीच्या वेगापेक्षा तब्बल १२ पट अधिक (सुमारे १९,५०० किलोमीटर प्रति तास) होतो. या प्रचंड हायपरसॉनिक वेगामुळे शत्रूच्या रडार यंत्रणेला या क्षेपणास्त्राचा शोध घेणे आणि त्याच्यावर प्रतिहल्ला करणे यासाठी अजिबात वेळ मिळत नाही.