फोटो सौजन्य AI
युद्धाची व्याप्ती वाढल्यावर आता सौदी विरुद्ध हुती अशी लढाई सुरु झाली . आणि हुतींनी लाल समुद्रातील दुसरा सागरी मार्ग म्हणजेच बाब अल मंदेब ही बंद करून टाकला आहे . होर्मूझ बंद केल्याने अमेरिकेने होर्मूझच्या प्रवेशद्वारावर ब्लॉकेड केले आहे .
त्यामुळे चीन वगळता इराणलाही कोणत्याही देशांसोबत व्यापार करण्यात अडचण निर्माण झाली आहे . या सगळ्या प्रकारामुळे जागतिक बाजारपेठ मंदावली असून महागाई वाढली आहे . पण स्वतःला जगाचे पोलिसिंग करणारी फौज आणि तंत्रज्ञान असण्याचा गर्व असणारी अमेरिकेला इराणने मात्र घाम फोडला आहे .
पण खरं तर या सगळ्या जागतिक बदलत्या परिस्थीचा अमेरिकेवर मोठा असा काही फरक अजून तरी पडलेला नाही किंवा फरक पडला असेल तरी त्याच्या बातम्या तरी अजून जगात जास्त प्रमाणात प्रसारित झाल्या नाहीत . त्यामुळे असे म्हणावे लागेल कि अमेरिका तुपाशी आणि बाकी जग उपाशी .
पण दुसरीकडे मात्र अमेरिकेने इराणला टाईट करून सोडले आहे . जसं कि इराणच्या दक्षिणेकडील बंदरांवर व्यापारासाठी निर्माण झालेल्या निर्बंध आणि अडथळ्यांमुळे देशातील आयातदारांनी आता मालवाहतुकीसाठी स्थलमार्गांचा मोठ्या प्रमाणात वापर सुरू केला आहे. त्यामुळे इराण-तुर्की सीमेवर मालवाहू ट्रकच्या लांबच लांब रांगा लागल्या असून, काही ठिकाणी या रांगा किलोमीटरपर्यंत पोहोचल्या आहेत.
इराणच्या परकीय व्यापारासाठी दक्षिणेकडील बंदरे महत्त्वाची मानली जातात. मात्र, निर्बंधांमुळे आयात प्रक्रियेत अडथळे निर्माण झाल्याने व्यापाऱ्यांना पर्यायी मार्गांचा आधार घ्यावा लागत आहे. तुर्कीमार्गे युरोप आणि इतर बाजारपेठांशी जोडणारे स्थलमार्ग त्यामुळे अधिक महत्त्वाचे ठरत आहेत. परिणामी या मार्गावर मालवाहतुकीचा दबाव मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे.
व्यापाराचा मोठा हिस्सा स्थलमार्गाकडे वळल्याने इराण-तुर्की सीमेवरील सीमाशुल्क आणि तपासणी केंद्रांवर वाहतूक कोंडी वाढली आहे. मालवाहू ट्रकच्या लांबच लांब रांगा लागल्याने चालकांना सीमा पार करण्यासाठी प्रतीक्षा करावी लागत आहे. या विलंबाचा थेट परिणाम आयात होणाऱ्या वस्तूंच्या पुरवठा साखळीवर होत आहे.
दक्षिणेकडील बंदरांवरील अडथळ्यांमुळे स्थलमार्गाचा वापर वाढल्याने वाहतूक व्यवस्थेवर अतिरिक्त दबाव निर्माण झाला आहे. लांब प्रतीक्षा, सीमाशुल्क प्रक्रिया आणि वाढलेले अंतर यामुळे माल पोहोचवण्याचा वेळ आणि खर्च दोन्ही वाढू शकतात. त्यामुळे इराणच्या व्यापार व्यवस्थेवर निर्बंधांचा परिणाम केवळ बंदरांपुरता मर्यादित न राहता आता देशाच्या संपूर्ण पुरवठा साखळीवर दिसून येत आहे.
.png "Videos"){kind=small}
