Nouri Al Maliki: इराकचे हवाई क्षेत्र आता इराणच्या ताब्यात? नूरी अल-मलिकींच्या पुनरागमनाने अमेरिकेची उडाली झोप

Middle East News : इराकच्या शिया आघाडीने पंतप्रधानपदासाठी इराण समर्थक नूरी अल-मलिकी यांना उमेदवारी दिली आहे, या निर्णयामुळे अमेरिकेचा संताप झाला आहे. त्यांनी ही चूक असल्याचे म्हटले आहे.

• मलिकींचे पुनरागमन
• अमेरिकेचा इशारा
• इराणचा ‘मास्टरस्ट्रोक’

Nouri al-Maliki next Iraq PM 2026 : मध्य पूर्वेतील भू-राजकीय समीकरणे आता पूर्णपणे उलटी होताना दिसत आहेत. गेल्या काही वर्षांपासून इराकवर (Iraq) आपला प्रभाव टिकवून ठेवण्यासाठी धडपडणाऱ्या अमेरिकेला मोठा राजनैतिक धक्का बसला आहे. इराकच्या शक्तिशाली शिया राजकीय गटांच्या युतीने (Coordination Framework) पंतप्रधानपदासाठी नूरी अल-मलिकी यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब केले आहे. मलिकी यांच्या संभाव्य पुनरागमनामुळे वॉशिंग्टनमध्ये तणावाचे वातावरण असून, बायडेन प्रशासनाने यावर तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे.

अमेरिकेचा प्रखर विरोध आणि मार्को रुबियो यांचा फोन

मलिकी यांच्या नामांकनाची बातमी बाहेर येताच अमेरिकेने आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांनी इराकचे मावळते पंतप्रधान मोहम्मद शिया अल-सुदानी यांना फोन करून आपली गंभीर चिंता व्यक्त केली. रुबियो यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, “इराणच्या नियंत्रणाखालील कोणतेही सरकार इराकच्या हिताचे रक्षण करू शकत नाही.” अमेरिकेच्या मते, मलिकी हे इराणचे हस्तक असून त्यांच्या सत्तेत येण्यामुळे इराक पुन्हा एकदा सांप्रदायिक हिंसेच्या गर्तेत ओढला जाऊ शकतो.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Republic Day 2026: प्रजासत्ताकदिनी कर्तव्यपथावर अमेरिकन ‘अपाचे’चा थरार; ट्रम्प म्हणाले, ‘आमचे भारताशी ऐतिहासिक बंध’

कोण आहेत नूरी अल-मलिकी? इराणशी काय आहे कनेक्शन?

७५ वर्षीय नूरी अल-मलिकी हे इराकच्या राजकारणातील सर्वात वादग्रस्त आणि प्रभावी नेत्यांपैकी एक आहेत. २००६ ते २०१४ या काळात त्यांनी इराकचे पंतप्रधानपद भूषवले होते.

• निर्वासित जीवन: सद्दाम हुसेनच्या काळात त्यांनी २४ वर्षे इराण आणि सीरियात आश्रय घेतला होता. या काळात त्यांचे इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांच्याशी घनिष्ठ संबंध निर्माण झाले.
• २०१४ चा राजीनामा: भ्रष्टाचाराचे आरोप आणि ‘इसिस’ (ISIS) रोखण्यात आलेले अपयश यामुळे अमेरिकेच्या दबावाखाली त्यांना पंतप्रधानपद सोडावे लागले होते.
• शिया कट्टरता: मलिकी यांच्यावर सुन्नी समुदायाला डावलल्याचा आणि शिया मिलिशियांना बळकट केल्याचा आरोप नेहमीच केला जातो.

 

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Xi Mingze : चीनची ‘राजकुमारी’ सांभाळणार सत्तासूत्रे? शी जिनपिंग यांच्या मुलीच्या राजकीय प्रवेशाची संपूर्ण जगभरात जोरदार चर्चा

अमेरिकेसाठी ही धोक्याची घंटा का आहे?

मलिकी यांचे पंतप्रधान होणे हे अमेरिकेच्या मध्य पूर्व रणनीतीसाठी अनेक कारणांमुळे धोकादायक आहे: १. हवाई क्षेत्राचा ताबा: इराणवर हल्ला करण्यासाठी इराकचे हवाई क्षेत्र अत्यंत महत्त्वाचे आहे. सौदी अरेबियाने आधीच अमेरिकेला आपले हवाई क्षेत्र वापरण्यास नकार दिला आहे. जर मलिकी सत्तेत आले, तर ते इराकचे आकाश इराणसाठी ‘कवच’ म्हणून वापरू देतील. २. मिलिशिया गटांचे बळ: इराकमध्ये इराण समर्थक अनेक सशस्त्र गट सक्रिय आहेत. मलिकींच्या काळात या गटांना सरकारी तिजोरीतून अधिकृत रसद मिळण्याची भीती अमेरिकेला वाटते. ३. बफर झोन: इराक आणि इराणमध्ये १५०० किमीची सीमा आहे. मलिकींमुळे इराक हा इराणचा लष्करी आणि आर्थिक ‘बफर झोन’ बनेल, ज्यामुळे अमेरिकेचे या भागातील वर्चस्व संपू शकते.

इराणचा मोठा विजय?

इराणची सरकारी वृत्तसंस्था ‘प्रेस टीव्ही’ने या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. इराणसाठी मलिकी हे केवळ मित्र नाहीत, तर एक असा ‘हुकमी एक्का’ आहेत जो त्यांना इस्रायल आणि अमेरिकेच्या दबावाविरुद्ध मजबूत करेल. नोव्हेंबरमध्ये झालेल्या निवडणुकांनंतर इराकचे राजकारण पेचात अडकले होते, मात्र आता शिया गटांच्या एकत्रीकरणामुळे मलिकींचा मार्ग मोकळा झाला आहे.