Iron Dome India: भारताचे संरक्षण कवच आणखी मजबूत; इस्रायलची ‘Rafael’ कंपनी भारतात सुरू करणार ‘आयर्न डोम’ प्रोजेक्ट

Iron Dome India: इस्रायलची राफेल कंपनी भारतात अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र प्रतिबंधकांची निर्मिती करणार आहे. या महत्त्वपूर्ण करारामुळे आपला देश जगातील एक प्रमुख आणि शक्तिशाली संरक्षण उत्पादन केंद्र म्हणून स्थापित होईल.

• ऐतिहासिक भागीदारी
• ‘मेक इन इंडिया’ला गती
• संरक्षण निर्यात केंद्र

भारताच्या संरक्षण क्षेत्राला (Indian Defence Sector) अधिक स्वावलंबी आणि शक्तिशाली बनवणारा एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि ऐतिहासिक करार लवकरच आकारास येण्याची शक्यता आहे. इस्रायलची आघाडीची संरक्षण कंपनी राफेल ॲडव्हान्स्ड डिफेन्स सिस्टीम्स (Rafael Advanced Defense Systems) आता भारतात आपली अत्याधुनिक आयर्न डोम इंटरसेप्टर क्षेपणास्त्रांची (Iron Dome Interceptor Missiles) उत्पादन लाईन स्थापित करण्यास पूर्णपणे सज्ज झाली आहे. सध्या भारतातील काही अग्रगण्य संरक्षण कंपन्यांसोबत याविषयी महत्त्वपूर्ण वाटाघाटी अंतिम टप्प्यात आहेत. जर हा करार यशस्वी झाला, तर इस्रायल आणि अमेरिकेबाहेर आयर्न डोमचे उत्पादन करणारा भारत हा जगातील एकमेव देश ठरेल.

‘मेक इन इंडिया’ आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ धोरणाला बळ

हा मेगा प्रोजेक्ट भारत सरकारच्या ‘मेक इन इंडिया’ आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ मोहिमेसाठी मैलाचा दगड ठरणार आहे. भारताने नेहमीच परदेशी संरक्षण कंपन्यांना देशांतर्गत उत्पादनासाठी प्रोत्साहन दिले आहे. या नवीन करारामुळे भारताची हवाई संरक्षण क्षमता तर वाढेलच, पण त्याचसोबत देशांतर्गत रोजगाराच्या नवीन संधी निर्माण होतील. भारताचा या क्षेत्रातील दबदबा वाढल्यामुळे भविष्यात जागतिक संरक्षण पुरवठा साखळीत (Global Defence Supply Chain) भारत एक महत्त्वाचे केंद्र म्हणून उदयास येईल.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : FIFA: फुटबॉल चाहते संतप्त! फ्रान्सकडून मोरोक्कोचा पराभव झाल्यानंतर लंडनमध्ये उसळला हिंसाचार, पाहा VIRAL VIDEO

उत्पादन खर्चात मोठी घट आणि पुरवठा साखळी मजबूत

सध्या या विशेषीकृत आयर्न डोम इंटरसेप्टर क्षेपणास्त्रांचे प्राथमिक उत्पादन केवळ उत्तर इस्रायलमध्ये केले जाते. याशिवाय, अमेरिकेच्या रेथियॉन (Raytheon) कंपनीसोबतच्या भागीदारीत तिथे दुसरी उत्पादन लाईन कार्यरत आहे. आता भारतात तिसरी उत्पादन लाईन सुरू झाल्यामुळे जागतिक स्तरावर या क्षेपणास्त्रांच्या उत्पादन खर्चात (Production Cost) लक्षणीय घट होईल. यामुळे आणीबाणीच्या किंवा युद्धाच्या परिस्थितीत जागतिक मागणीला अत्यंत वेगाने आणि स्वस्त दरात प्रतिसाद देणे शक्य होणार आहे.

Report: Rafael Advanced Defense Systems is in talks with Indian defense companies to set up a production line in the country for Iron Dome interceptors, according to recent reports in India.https://t.co/BOuLn6Nc7s — The Jerusalem Post (@Jerusalem_Post) July 9, 2026

credit – social media and Twitter

भारत-इस्रायलची जुनी आणि विश्वासू भागीदारी

भारत आणि इस्रायल यांच्यातील सामरिक संबंध नेहमीच घट्ट राहिले आहेत. यापूर्वी दोन्ही देशांनी मिळून बराक-८ (Barak-8) ही लांब पल्ल्याची हवाई संरक्षण प्रणाली यशस्वीपणे विकसित केली आहे, जी सध्या भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाई दलाच्या ताफ्यात तैनात आहे. याशिवाय, भारताने प्रगत हवाई सुरक्षेसाठी कमी पल्ल्याच्या अनेक स्वदेशी प्रणाली देखील विकसित केल्या आहेत. आयर्न डोमच्या तंत्रज्ञानामुळे या भागीदारीला एक नवीन उंची प्राप्त होईल.

जागतिक मागणी आणि निर्यातीची सुवर्णसंधी

पश्चिम आशियातील वाढता तणाव आणि जागतिक भू-राजकीय परिस्थिती पाहता, सध्या जगभरात हाय-टेक हवाई संरक्षण प्रणालींची (Air Defence Systems) मागणी झपाट्याने वाढली आहे. भारतामध्ये आयर्न डोम क्षेपणास्त्रांचे उत्पादन करणे इस्रायली कंपनी राफेलसाठी देखील फायदेशीर ठरेल. या उत्पादन केंद्राच्या माध्यमातून भारत आपल्या मित्र देशांना ही प्रगत क्षेपणास्त्रे सहजपणे निर्यात करू शकेल, ज्यामुळे भारताच्या शस्त्रास्त्र निर्यातीला (Defense Export) मोठी चालना मिळेल.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US Iran War: महासत्ता पुन्हा आमनेसामने; जिथे अली खामेनी यांना दफन केले जाणार दोन मोठे रेल्वे पूलच अमेरिकेने उडवले

स्वदेशी ‘सुदर्शन चक्र’ आणि नवीन तंत्रज्ञानाचा मेळ

विशेष म्हणजे, भारत सध्या ‘सुदर्शन चक्र’ (Mission Sudarshan Chakra) नावाचे स्वतःचे भव्य आणि अभेद्य स्वदेशी हवाई संरक्षण कवच विकसित करत आहे. अशा स्थितीत राफेल कंपनीसोबत होणारी ही भागीदारी भारतीय संरक्षण उद्योगाला नवीन आणि आधुनिक तंत्रज्ञान (Technology Transfer) आत्मसात करण्यास मदत करेल. यामुळे भारत भविष्यात केवळ संरक्षणात्मक साहित्याचा ग्राहक न राहता, जगाला हवाई संरक्षण प्रणाली पुरवणारा एक प्रमुख उत्पादक देश बनेल.