फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
‘क्वाड्रिलैटरल सेक्युरिटी डायलॉग’ (QUAD) हा भारत, अमेरिका, जपान आणि ऑस्ट्रेलियाचा एक अनौपचारिक धोरणात्मक मंच आहे. एक स्वतंत्र, खुला आणि सुरक्षित हिंद-प्रशांत क्षेत्र राखणे हा याचा मुख्य उद्देश आहे. सागरी सुरक्षा, आपत्ती व्यवस्थापन, हवामान बदल, आरोग्य आणि पुरवठा साखळी मजबूत करण्यासाठी हे देश एकत्र काम करतात.
डिसेंबर २००४ च्या विनाशकारी त्सुनामीच्या वेळी मदतकार्यासाठी तयार झालेल्या कोअर ग्रुपमधून या सहकार्याची सुरुवात झाली. मे २००७ मध्ये पहिली बैठक झाली, परंतु २००८ मध्ये ऑस्ट्रेलियाने माघार घेण्यामुळे ही प्रक्रिया थंडावली. त्यानंतर नोव्हेंबर २०१७ मध्ये हा मंच पुन्हा सक्रिय करण्यात आला आणि २०२१ मध्ये तो थेट राष्ट्रप्रमुखांच्या पातळीवर पोहोचला. कोरोना काळात या मंचाने ‘वॅक्सिन मैत्री’ उपक्रमांतर्गत लसींच्या वितरणातही मोठी भूमिका बजावली होती.
‘दक्षिण-पूर्व आशियाई राष्ट्रांची संघटना’ (ASEAN) ची स्थापना ८ ऑगस्ट १९६७ रोजी बँकॉक येथे झाली. दक्षिण-पूर्व आशियात आर्थिक विकास, सामाजिक प्रगती आणि प्रादेशिक शांतता टिकवणे हा या संघटनेचा उद्देश आहे. २६ ऑक्टोबर २०२५ रोजी तिमोर-लेस्तेच्या प्रवेशानंतर यात ११ सदस्य देश झाले आहेत. वर्ष २०२६ साठी आशियानचे अध्यक्षपद फिलिपिन्सकडे असून, राष्ट्रपती फर्डिनेंड मार्कोस जुनियर यांच्या नेतृत्वाखाली “Navigating Our Future, Together” या थीमवर या बैठका होत आहेत.
मेट्रो मनिला येथे १५ ते १७ नोव्हेंबर दरम्यान पार पडणाऱ्या ४९ व्या आशियान परिषदेत सदस्य देशांमधील सहकार्याचा आढावा घेतला जात आहे. तसेच, भारत आणि आशियान यांच्यातील मुक्त व्यापार कराराच्या पुनरावलोकनावरही यामध्ये विशेष भर दिला जात आहे, ज्यामुळे भारतासाठी या परिषदेचे महत्त्व आणखी वाढले आहे.
Ans: फिलिपिन्सची राजधानी मनिला येथे ४९ व्या आशियान (ASEAN) शिखर परिषदेशी संबंधित बैठका आणि भारत, अमेरिका, जपान व ऑस्ट्रेलिया या चार देशांच्या 'क्वाड' (QUAD) नेत्यांची उच्चस्तरीय बैठक पार पडत आहे.
Ans: या बैठकीत भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, अमेरिकेचे राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प, जपानच्या पंतप्रधान साने ताकाइची आणि ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान अँथनी अल्बानीज सहभागी होत आहेत.
Ans: 'क्वाड्रिलैटरल सेक्युरिटी डायलॉग' (QUAD) हा भारत, अमेरिका, जपान आणि ऑस्ट्रेलियाचा एक धोरणात्मक मंच आहे.






