Russia Economy: पुतीन सरकारच्या तिजोरीत खडखडाट! 25 वर्षांत पहिल्यांदाच रशियाने विकले 44 टन सोने, आता हिऱ्यांचा लिलाव

युक्रेनसोबतच्या युद्धामुळे रशियाची कंबर मोडली आहे. आर्थिक संकटातून सावरण्यासाठी रशियाने प्रथम ४ अब्ज डॉलर्सचे सोने विकले आणि आता मॉस्को सरकारी तिजोरीतील हिऱ्यांचा लिलाव करणार आहे.

• युद्धामुळे रशियाचे आर्थिक कंबरडे मोडले
• अब्जावधी डॉलर्सचे सोने विकल्यानंतर हिऱ्यांचा लिलाव
• तेल आणि वायूच्या महसुलात मोठी घट

युक्रेनसोबत (Russia and Ukraine war) सुरू असलेल्या प्रदीर्घ युद्धाचे रशियाच्या अर्थव्यवस्थेवर अत्यंत गंभीर आणि घातक परिणाम दिसू लागले आहेत. पाश्चिमात्य देशांनी लादलेले कडक आर्थिक निर्बंध, वाढता लष्करी खर्च आणि घटणारा महसूल यामुळे रशियाची आर्थिक स्थिती बिकट झाली आहे. या वाढत्या आर्थिक संकटातून आणि अर्थसंकल्पीय तुटीतून सावरण्यासाठी रशियन सरकारने आता आपल्या सरकारी तिजोरीतील मौल्यवान मालमत्ता विकण्याचा सपाटा लावला आहे. आधी अब्जावधी डॉलर्सचे सोने आंतरराष्ट्रीय व स्थानिक बाजारात विकल्यानंतर, आता मॉस्को सरकारी तिजोरीतील मौल्यवान हिऱ्यांचा लिलाव करणार आहे.

रशियन अर्थ मंत्रालयाने जारी केलेल्या माहितीनुसार, ९ सप्टेंबर रोजी मॉस्कोमध्ये २.१६ ग्रॅम वजनाच्या अत्यंत दुर्मिळ आणि मौल्यवान हिऱ्यांचा लिलाव केला जाणार आहे. हे हिरे रशियाच्या सरकारी तिजोरीत (Gokhran) सुरक्षित ठेवण्यात आले होते. या लिलावाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे, रशियाच्या इतिहासात २.१६ ग्रॅमपेक्षा जास्त वजनाचा एवढा मोठा हिरा पहिल्यांदाच लिलावासाठी खुला केला जात आहे. यापूर्वी रशियामध्ये फक्त लहान वजनाचे हिरे विकले जात होते. यावरूनच रशियन सरकारची आर्थिक विवंचना किती वाढली आहे, याचा अंदाज बांधता येतो.

केवळ रशियन नागरिकांना खरेदीची संधी अन् जाचक अटी

रशियन वित्त विभागाच्या अधिसूचनेनुसार, या सरकारी हिऱ्यांच्या लिलावात भाग घेण्यासाठी काही कडक नियम लागू करण्यात आले आहेत. या लिलावात केवळ रशियन नागरिक आणि स्थानिक संस्थाच सहभागी होऊ शकतात. लिलाव प्रक्रियेत नोंदणी करण्यासाठी उमेदवारांना २,५०० अमेरिकन डॉलर्सची (अंदाजे २ लाख रुपयांहून अधिक) नाममात्र अनामत रक्कम (Deposit) जमा करावी लागणार आहे. या लिलावात सहभागी होण्यासाठी २० ऑगस्ट ही अंतिम मुदत ठेवण्यात आली आहे. लिलाव यशस्वी झाल्यानंतर खरेदीदारासोबत अधिकृत करार केला जाईल, ज्याद्वारे त्याला या हिऱ्याचे मालकी हक्क प्राप्त होतील. पाश्चिमात्य देशांच्या आर्थिक निर्बंधांमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात रशियन चलनावर आणि संपत्तीवर मर्यादा आल्या आहेत. त्यामुळे देशांतर्गत बाजारातच या मौल्यवान वस्तू विकून निधी उभारण्याचा प्रयत्न रशिया करत आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : NISAR: इस्रो-नासाच्या ‘निसार’ उपग्रहाचा मोठा खुलासा; व्हेनेझुएला भूकंपात जमीन 2 फूट सरकली, विनाशाचा भयानक चेहरा समोर

४४ टनांहून अधिक सोन्याची विक्री

युक्रेनियन प्रसारमाध्यमे आणि ‘ब्लूमबर्ग’च्या अहवालानुसार, रशियन मध्यवर्ती बँकेने (Central Bank of Russia) आपली आर्थिक तूट भरून काढण्यासाठी गेल्या काही महिन्यांत विक्रमी प्रमाणात सोन्याचा साठा विकला आहे. अहवालानुसार, रशियन अर्थ मंत्रालयाने आणि मध्यवर्ती बँकेने सुमारे ४३.५ ते ४४ टन सोन्याची विक्री करून कोट्यवधी डॉलर्सचा निधी उभारला आहे. गेल्या २५ वर्षांतील रशियाने केलेली ही सोन्याची सर्वात मोठी विक्री मानली जात आहे. रशियन अर्थतज्ज्ञांच्या मते, रशियाकडे उपलब्ध असलेला चिनी युआनचा साठा संपू नये आणि रशियन चलनाला (रुबल) आधार मिळावा, यासाठी सोन्याची विक्री केली गेली. रशियन सरकारने या सोन्याच्या विक्रीच्या बातम्यांचे थेट खंडन केलेले नाही, ज्यामुळे या माहितीला अधिक पुष्टी मिळते.

Putin moves from selling off his nation’s gold reserves to pay for more war, to selling off the nation’s diamond reserves to pay for more war. The Russian government announces an auction of all diamonds over 10.8 carats, to take place on September 9th in Moscow. These are rough… pic.twitter.com/7xfnEueBIK — Jay in Kyiv (@JayinKyiv) July 26, 2026

credit – social media and Twitter

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Seattle Shooting: अमेरिकेतील सिएटलमध्ये ‘स्पेस नीडल’जवळ फूड फेस्टिव्हलदरम्यान अंधाधुंद गोळीबार; दोन जणांचा मृत्यू, 5 जखमी

ऑइल-गॅस महसुलात २४% घट आणि वाढती तूट

२०२२ मध्ये युक्रेनवर केलेल्या आक्रमणानंतर रशियाला सातत्याने आंतरराष्ट्रीय आर्थिक निर्बंधांचा सामना करावा लागत आहे. २०२५ च्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, रशियाची अर्थसंकल्पीय तूट जीडीपीच्या २.६ टक्क्यांवर पोहोचली होती, जी २०२० च्या कोरोना काळातील संकटापेक्षाही सर्वाधिक आहे. रशियाच्या कमाईचा मुख्य स्त्रोत असलेला तेल आणि नैसर्गिक वायूचा (Oil & Gas) व्यवसाय निर्बंधांमुळे ठप्प झाला आहे.

२०२५-२०२६ दरम्यान रशियाच्या तेल आणि वायू महसुलात २४ टक्क्यांहून अधिक घट झाली आहे. यातच युक्रेनने रशियाच्या महत्त्वाच्या तेल शुद्धीकरण कारखान्यांवर आणि ऊर्जा केंद्रांवर ड्रोनद्वारे मोठे हल्ले चढवले आहेत. यामुळे रशियाची इंधन निर्यात आणि देशांतर्गत उत्पादन क्षमता खालावली आहे. लष्करी खर्चात झालेली प्रचंड वाढ आणि घटता महसूल या दुहेरी चक्रात रशिया अडकला असून, आधी सोने आणि आता हिरे विकून देश चालवण्याची वेळ पुतीन सरकारवर आली आहे.