शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
म्यानमारमध्ये चीनला मोठा धक्का; बंडखोरांनी मशीनगनने पाडले ७२ कोटींचे चिनी लढाऊ विमान ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
Myanmar rebel shot down Chinese jet : म्यानमारमधील संघर्षात चीनला मोठा धक्का बसला आहे. सैन्यशक्तीच्या जोरावर बंडखोर गटांवर दबाव आणणाऱ्या म्यानमार लष्कराला, यावेळी उलट झटका बसला आहे. पीपल्स लिबरेशन आर्मी (PLA) या बंडखोर संघटनेने दावा केला आहे की त्यांनी चिनी बनावटीचे एक लढाऊ विमान केवळ .50-कॅलिबर एम2 ब्राउनिंग मशीन गनच्या साहाय्याने पाडले, ज्याची अंदाजित किंमत सुमारे ७२ कोटी रुपये आहे. ही घटना ४ जून रोजी सागाईंग प्रांतातील पाले टाउनशिप येथे घडली.
सदर विमान म्यानमार लष्कराने बंडखोरांवर हवाई बॉम्बहल्ले करण्यासाठी पाठवले होते. मात्र, PLAच्या जवानांनी जमिनीवरून जोरदार प्रत्युत्तर देत हे लढाऊ विमान निष्क्रिय केले, असा दावा स्थानिक माध्यमांमध्ये करण्यात येत आहे. विशेष म्हणजे, या बंडखोर सैनिकांकडे कोणतीही अत्याधुनिक हत्यारे नव्हती, तरीही त्यांनी चिनी बनावटीच्या महागड्या लढाऊ विमानाला खाली खेचले.
म्यानमार लष्कर गेल्या काही काळापासून देशातील बंडखोर संघटनांवर चिनी लढाऊ विमानांच्या मदतीने हल्ले करत आहे. चीनने २०२३ मध्ये म्यानमारला जवळपास १ अब्ज डॉलर्सचे शस्त्रसाठा पुरवला होता. त्यामुळे म्यानमार लष्कर चीनवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. या हल्ल्यात वापरले गेलेले लढाऊ विमान हे Y-12 प्रकारातील चिनी बनावटीचे होते, जे हवाई बॉम्बफेक करण्यासाठी वापरले जाते. बंडखोरांनी दावा केला आहे की, लढाऊ विमान जमीनवर बॉम्ब टाकत असताना, त्यांनी मशीन गनच्या साहाय्याने अचूक लक्ष्य करत ते पाडले.
J17 blunder block 9999
The China-backed People’s Liberation Army has shot down a fighter jet belonging to the Myanmar Junta’s Tatmadaw (backed by Russia and Israel). The downing was confirmed over Pale Township, Sagaing Region. pic.twitter.com/MBO6oehGBt — Vikrant (@Vikspeaks1) June 10, 2025
credit : social media
जर बंडखोरांचा दावा खरा असेल, तर यामुळे चीनच्या शस्त्रविक्री विश्वासार्हतेला मोठा धक्का बसू शकतो. एकीकडे चीन जगभरात पाकिस्तानसारख्या देशांना लढाऊ विमाने आणि क्षेपणास्त्र प्रणाली विकतो, तर दुसरीकडे या विमानांना मूलभूत पातळीवरील संरक्षणही देता येत नाही, हे यामुळे अधोरेखित होते. न्यू यॉर्क टाईम्सच्या एका अलीकडील अहवालानुसार, चीनने आपल्या दबावाखाली काही म्यानमारमधील क्षेत्रे सोडण्याचे आदेश PLA बंडखोरांना दिले होते. परंतु आता PLAने चिनी विमान पाडून चीनलाच आव्हान दिले आहे, अशी चर्चा आहे.
हे देखील वाचा : International Day of Play : खेळ का महत्त्वाचा आहे? आंतरराष्ट्रीय खेळाच्या दिवसानिमित्त जाणून घ्या तज्ज्ञांचे मत
या घटनेनंतर neither चीन सरकारने ना म्यानमार लष्कराने अधिकृतपणे कोणतीही प्रतिक्रिया दिली आहे. प्रत्यक्षदर्शींच्या म्हणण्यानुसार, लढाऊ विमानाला जमिनीवरून टप्प्याटप्प्याने लक्ष्य करण्यात आले आणि एका क्षणी ते आगीच्या गोळ्यासारखे जमिनीकडे कोसळले. स्थानिक वृत्तसंस्था ‘इरावती’ने दिलेल्या माहितीनुसार, हे यशस्वी हल्ले बंडखोरांच्या वाढत्या ताकदीचे संकेत आहेत. त्यांनी केवळ मशीनगन वापरून चिनी विमान उडवले, हेच सिद्ध करते की, म्यानमारमधील संघर्ष आता केवळ सैन्य विरुद्ध बंडखोर असा राहिलेला नाही, तर यात चीनसारख्या शक्तिशाली देशाच्या प्रतिष्ठेचा प्रश्नही निर्माण झाला आहे.
हे देखील वाचा : “…येणाऱ्या काळात संघर्ष पुन्हा सुरू होऊ शकतो”; परराष्ट्रमंत्र्यांचा पाकिस्तानला अखेरचा इशारा
पीएलएच्या या कारवाईमुळे एका गोष्टीवर शिक्कामोर्तब होते. गनिमी युद्ध आणि जमिनीवरच्या रणनीतींनी अत्याधुनिक तंत्रज्ञानालाही झुकवता येते. यामुळे चिनी बनावटीच्या शस्त्रास्त्रांच्या प्रभावीपणावर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे. ही घटना केवळ म्यानमारपुरती मर्यादित न राहता, आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चीनच्या संरक्षण उत्पादनांच्या गुणवत्तेवरही परखड चर्चा सुरू होण्याची शक्यता आहे. निष्कर्षतः म्यानमारमधील या हल्ल्यामुळे चीनला सामरिक आणि मानसिक अशा दोन्ही पातळींवर मोठा धक्का बसला आहे, आणि आगामी काळात या संघर्षाचे स्वरूप आणखी तीव्र होण्याची चिन्हे आहेत.
