Sergio Gor: काश्मीरबाबत अमेरिकेची मोठी घोषणा; ‘जम्मू-काश्मीर भारताचाच भाग’ सर्जिओ गोर यांच्या विधानाने पाकिस्तानात खळबळ

ट्रम्प यांच्या जवळचे मानले जाणारे गोर यांनी काश्मीरला भारताचा अविभाज्य भाग म्हणून उघडपणे संबोधल्याने हे सिद्ध होते की, जागतिक महासत्तांनी आता जम्मू आणि काश्मीरमधील जमिनीवरील वास्तव पूर्णपणे स्वीकारले आहे.

• अमेरिकन राजदूताचे श्रीनगरमध्ये मोठे विधान
• पाकिस्तानची मोठी निराशा आणि निषेध
• ‘ट्रॅव्हल अ‍ॅडव्हायझरी’ शिथिल करण्याचे संकेत

आंतरराष्ट्रीय मुत्सद्देगिरीच्या आणि राजनैतिक संबंधांच्या पटावर भारताच्या भूमिकेला एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि ऐतिहासिक पाठबळ मिळाले आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे अत्यंत निकटवर्ती मानले जाणारे आणि भारतातील अमेरिकेचे राजदूत सर्जिओ गोर यांनी आपल्या पहिल्याच श्रीनगर दौऱ्यादरम्यान जम्मू आणि काश्मीरचा ( Jammu and Kashmir) उल्लेख “भारताचा अत्यंत महत्त्वाचा भाग” असा केला आहे. कलम ३७० रद्दीकरणानंतर आणि जम्मू-काश्मीरचा विशेष दर्जा संपुष्टात आल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर जागतिक महासत्तांनी जमिनीवरील वास्तव स्वीकारल्याचे हे स्पष्ट चिन्ह मानले जात आहे. गोर यांच्या या थेट आणि स्पष्ट विधानामुळे पाकिस्तानच्या परराष्ट्र धोरणाला आणि त्यांच्या वर्षांनुवर्षांच्या अपप्रचाराला मोठा तडाखा बसला आहे.

श्रीनगर येथे जम्मू आणि काश्मीरचे मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्ला यांची औपचारिक भेट घेतल्यानंतर प्रसारमाध्यमांशी बोलताना सर्जिओ गोर यांनी खोऱ्यातील बदलत्या परिस्थितीची मुक्तकंठाने प्रशंसा केली. “येथे येऊन मला अत्यंत आनंद झाला आहे. जम्मू-काश्मीर हा भारताचा एक अतिशय महत्त्वाचा भाग आहे आणि मी येथे पहिल्यांदाच आलो आहे. हे ठिकाण अथांग आणि सुंदर आहे. आमची भेट अत्यंत सकारात्मक आणि फलदायी झाली,” अशा शब्दांत त्यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या. एका उच्चपदस्थ अमेरिकन राजनैतिक अधिकाऱ्याने भारतीय भूमीवर उभे राहून काश्मीरला भारताचा अविभाज्य भाग मानणे, ही केवळ एक औपचारिक प्रतिक्रिया नसून जागतिक राजकारणात भारताच्या वाढत्या प्रभावाची पोचपावती आहे.

इस्लामाबादमध्ये खळबळ; पाकिस्तानकडून अमेरिकन दूताला पाचारण

अमेरिकेच्या राजदूतांच्या या वक्तव्यानंतर पाकिस्तानच्या राजकीय आणि राजनैतिक वर्तुळात प्रचंड घबराट आणि अस्वस्थता पसरली आहे. पाकिस्तानने नेहमीच काश्मीर मुद्द्याला आंतरराष्ट्रीय मंचावर वादग्रस्त ठरवण्याचा प्रयत्न केला आहे. परंतु ट्रम्प प्रशासनातील महत्त्वाच्या दूताच्या या विधानाने पाकिस्तानचा संपूर्ण दावा निष्प्रभ ठरवला आहे. या घटनेचे गांभीर्य ओळखून संतापलेल्या पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने तातडीने इस्लामाबादमधील अमेरिकन कार्यवाहक राजनैतिक अधिकाऱ्याला (Charge d’Affaires) बोलावून या विधानाचा तीव्र निषेध नोंदवला. हे विधान जागतिक नियमांच्या विरोधात असल्याचे सांगत पाकिस्तानने आपली हताशा व्यक्त केली, परंतु राजनैतिक तज्ज्ञांच्या मते आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पाकिस्तान आता पूर्णपणे एकाकी पडला आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Strait Of Hormuz: होर्मुझ सामुद्रधुनीत अमेरिकेचा ‘गुप्त मार्ग’; इराणी सैन्याला चकवून दररोज लाखो बॅरल तेलाची जागतिक बाजारात निर्यात

पर्यटनासाठी ‘ट्रॅव्हल अ‍ॅडव्हायझरी’ शिथिल होणार?

सर्जिओ गोर यांच्या या दौऱ्यातील दुसरा अत्यंत महत्त्वाचा पैलू म्हणजे अमेरिकेच्या ‘ट्रॅव्हल अ‍ॅडव्हायझरी’बद्दल त्यांनी दिलेले संकेत! सध्या अमेरिकेने आपल्या नागरिकांसाठी काश्मीर दौऱ्याबाबत सर्वोच्च दर्जाचा (Level 4) सतर्कतेचा इशारा जारी केलेला आहे. या पार्श्वभूमीवर गोर यांनी स्पष्ट केले की, “केंद्र सरकार आणि स्थानिक प्रशासनाने काश्मीरमध्ये शांतता आणि सुरक्षितता प्रस्थापित करण्यासाठी अत्यंत उल्लेखनीय पावले उचलली आहेत. त्यामुळे अमेरिकन नागरिकांसाठी असलेली ट्रॅव्हल अ‍ॅडव्हायझरी शिथिल करण्याबाबत आमचे प्रशासन गांभीर्याने विचार करेल. अधिकाधिक अमेरिकन पर्यटकांनी काश्मीरच्या सौंदर्याचा आणि आदरातिथ्याचा आनंद घ्यावा, अशी माझी इच्छा आहे.” जर अमेरिकेने हा इशारा मागे घेतला, तर काश्मीरच्या पर्यटन आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला मोठा दिलासा मिळेल.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Mohan Bhagwat: ‘RSS नेत्यांचा सन्मान करू नका!’ अमेरिकेच्या सल्लागार आयोगाचे वादग्रस्त वक्तव्य; भारतीय परराष्ट्र मंत्रालय आक्रमक

भारत-अमेरिका धोरणात्मक संबंध अधिक मजबूत

या ऐतिहासिक भेटीदरम्यान जम्मू-काश्मीरचे मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्ला यांनी देखील भारताची स्वाभिमानी आणि स्पष्ट भूमिका मांडली. “अमेरिकेच्या राजदूतांचे स्वागत करताना मला आनंद होत आहे, परंतु आपल्या देशातील प्रश्न किंवा तक्रारी परदेशी राजदूतांकडे मांडणे ही माझी सवय नाही. आमचे प्रश्न हे नवी दिल्लीतील केंद्र सरकारच्या माध्यमातूनच सुटतील,” असे अब्दुल्ला यांनी स्पष्ट केले. तसेच अमेरिका आणि जम्मू-काश्मीरदरम्यान पर्यटन, फलोत्पादन (Horticulture) आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात सहकार्य वाढवण्यावर चर्चा झाल्याचे त्यांनी सांगितले.

एकूणच, सर्जिओ गोर यांच्या या वक्तव्यामुळे हे पुन्हा एकदा सिद्ध झाले आहे की, कलम ३७० रद्द केल्यानंतर काश्मीरमध्ये झालेला विकास आणि सुधारलेली सुरक्षा परिस्थिती आता जगाने मान्य केली आहे. भारत आणि अमेरिका यांच्यातील सामरिक आणि आर्थिक संबंध एका नवीन शिखरावर पोहोचले असून, काश्मीर हा भारताचा पूर्णपणे अंतर्गत विषय आहे यावर आंतरराष्ट्रीय जगताने शिक्कामोर्तब केले आहे.