US Politics: ‘रशियाविरोधात बोलू नका’, अमेरिकेचा बाल्टिक देशांना संयम बाळगण्याचा सल्ला, नेमके काय घडले?

US Politics : रशियाबाबत ट्रम्प प्रशासनाच्या भूमिकेत बदल झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर, अमेरिकेने युरोपीय नेत्यांना आपल्या वक्तृत्वात संयम बाळगण्याचा सल्ला दिला आहे, ज्यामुळे नाटोमधील वाढत्या मतभेदांचे संकेत मिळत आहेत.

• अमेरिकेच्या भूमिकेत बदल
• युरोपीय नेत्यांना कडक इशारा
• नाटोमधील वाढते मतभेद

जागतिक राजकारणात सध्या एका नव्या घडामोडीने मोठी खळबळ उडवून दिली आहे. रशियाला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पूर्णपणे वेढण्याची आणि एकाकी पाडण्याची भाषा करणारे अमेरिकेचे प्रशासन (US Politics) आता पूर्णपणे बदलले आहे. रशियासोबत नुकताच एक मोठा डिझेल आणि तेल करार झाल्यानंतर ट्रम्प प्रशासनाच्या भूमिकेत नाट्यमय बदल झाला आहे. या नवीन समीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर, अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने (पेंटागॉन) युरोपीय देशांच्या नेत्यांना रशियाविरोधात आक्रमक वक्तव्ये किंवा टीका करणे ताबडतोब टाळावे, असा स्पष्ट आणि कडक इशारा दिला आहे. अमेरिकेच्या या भूमिकेमुळे ‘नाटो’ (NATO) मधील देशांमध्ये मोठे मतभेद निर्माण झाल्याचे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत.

अवघ्या काही महिन्यांपूर्वी, ट्रम्प प्रशासन रशियन तेल खरेदी करणाऱ्या देशांवर १०० टक्के शुल्क (Tariffs) लादण्याची कडक योजना आखत होते. मात्र, परिस्थिती बदलली आणि खुद्द अमेरिकेनेच रशियासोबत तेल करार केला. या करारानंतर रशियाबाबत वॉशिंग्टनचे धोरण पूर्णपणे बदलले आहे. आता अमेरिकन अधिकाऱ्यांचा असा दावा आहे की, युरोपीय नेत्यांची रशियाविरोधातील काही वक्तव्ये संपूर्ण युरोपियन खंडाच्या सुरक्षेसाठी आणि शांततेसाठी घातक ठरत आहेत. परिणामी, युरोपीय देशांनी मॉस्कोविरोधातील आपली भाषा मवाळ करावी, असा दबाव वाढवला जात आहे.

 पेंटागॉनचा बाल्टिक देशांना विशेष इशारा; एलब्रिज कोल्बी यांची भूमिका

पेंटागॉनने विशेष करून लिथुआनिया, लाटविया आणि एस्टोनिया या बाल्टिक देशांच्या नेत्यांना रशियाविरोधात बोलताना संयम बाळगण्याचे कडक निर्देश दिले आहेत. युरोपमधील अमेरिकी सैन्याच्या तैनातीचा आढावा घेणाऱ्या उच्चस्तरीय टीममधील प्रमुख अधिकारी आणि पेंटागॉनचे धोरण प्रमुख ‘एलब्रिज कोल्बी’ (Elbridge Colby) यांनी हा संदेश युरोपीय नेत्यांपर्यंत पोहोचवला आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Bhutan Flood: भूतानमध्ये हिमनदी फुटल्याने भारतात पुराचा हाहाःकार! आसाम अन् बंगालमध्ये ‘रेड अलर्ट’; 10 हजार नागरिकांचे स्थलांतर

एलब्रिज कोल्बी यांनी एका बाल्टिक अधिकाऱ्याशी चर्चा करताना विशेषकरून एस्टोनियाचे पंतप्रधान क्रिस्टजन मिहाल यांच्या वक्तव्याचा दाखला दिला. सप्टेंबर महिन्याच्या अखेरीस एस्टोनियाच्या पंतप्रधानांनी रशियन अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्यावर टीका करताना त्यांची तुलना ‘कोपऱ्यात अडकलेल्या उंदराशी’ केली होती. अशा प्रकारच्या तीव्र आणि चिथावणीखोर विधानांमुळे रशिया अधिक आक्रमक होऊ शकतो आणि यामुळे प्रादेशिक सुरक्षा धोक्यात येऊ शकते, अशी चिंता अमेरिकेने व्यक्त केली आहे.

 युक्रेन युद्ध आणि नाटोमधील वाढते अंतर्गत मतभेद

अमेरिकेची ही नवी रणनीती अशा वेळी समोर आली आहे, जेव्हा ट्रम्प प्रशासन रशिया-युक्रेन युद्ध संपवण्यासाठी एका नव्या वाटाघाटीच्या प्रक्रियेवर काम करत आहे. रशियावरील काही निर्बंध शिथिल करण्याच्या प्रस्तावांवर विचार केला जात असून, रशियन ऊर्जा प्रकल्पांवरील हल्ले थांबवण्यासाठी युक्रेनवरही दबाव टाकला जात आहे. मात्र, या सर्व घडामोडींमुळे नाटो (NATO) मधील एकजूट धोक्यात आल्याचे दिसत आहे.

रशियाकडून निर्माण होणारा धोका सार्वजनिकरित्या कसा हाताळावा, यावरून नाटोच्या अधिकारी वर्गात दोन स्पष्ट गट पडले आहेत. एका गटाच्या मते, रशियाविरोधात सतत चेतावणी देत राहिल्याने मॉस्कोच्या मनात कायम भीतीचे वातावरण राहते. तर दुसऱ्या गटाचे (विशेषतः अमेरिकेचे) मत आहे की, युरोपीय नागरिकांना सतत युद्धाची भीती दाखवण्याऐवजी व्यावहारिक राजकारण करणे गरजेचे आहे, जेणेकरून सुरक्षेवरील खर्च आणि तणाव नियंत्रित ठेवता येईल.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Helicopter Crash: अमेरिकेत थरारक अपघात! हवेतच दोन हेलिकॉप्टर एकमेकांवर आदळली; तीन जणांचा मृत्यू झाल्याने उडाली खळबळ

 युरोपमधील संशयित घातपाताच्या घटना आणि वाढती चिंता

एका बाजूला अमेरिकेने नरमाईची भूमिका घेतली असली, तरी दुसरीकडे युरोपमध्ये रशियाच्या सहभागाबद्दल संशय असलेल्या घातपाताच्या घटनांमुळे तणाव कायम आहे. जर्मनीमध्ये अलीकडेच महत्त्वाच्या लष्करी व नागरी आस्थापनांना आग लावण्याचा कट रचल्याप्रकरणी दोन बेलारूसी नागरिकांना अटक करण्यात आली आहे. याशिवाय, सप्टेंबर महिन्यात लाइपझिग/हाले विमानतळावर झालेल्या ड्रोन हल्ल्याच्या प्रयत्नासाठी जर्मनीने थेट रशियाला जबाबदार धरले आहे. जरी मॉस्कोने हे सर्व आरोप सातत्याने फेटाळून लावले असले, तरी युरोपियन देशांच्या मनात रशियाबद्दलची भीती अद्याप कायम आहे. अशा स्थितीत अमेरिकेचा संयम बाळगण्याचा सल्ला युरोपीय देशांना कितपत पटणार, हे आगामी काळच ठरवेल.