गुरुवार, 5 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य AI
अमेरिकेच्या लष्करी कारवायांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर अचूक क्षेपणास्त्रे आणि हवाई संरक्षणासाठी वापरल्या जाणाऱ्या इंटरसेप्टरचा वापर झाला आहे. त्यात पॅट्रियट आणि THAAD सारख्या महत्त्वाच्या हवाई संरक्षण प्रणालींच्या क्षेपणास्त्रांचाही समावेश आहे. त्यामुळे भविष्यात एखाद्या मोठ्या संघर्षाची परिस्थिती निर्माण झाल्यास अमेरिकेकडे पुरेसा साठा उपलब्ध राहील का, याबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे.
अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने संरक्षण क्षेत्रातील कंपन्यांना उत्पादन प्रक्रिया अधिक वेगवान करण्यास सांगितले आहे. पारंपरिक पद्धतीने एखाद्या शस्त्रप्रणालीचे उत्पादन वाढवण्यासाठी लागणारा दीर्घ कालावधी सध्याच्या परिस्थितीत पुरेसा नसल्याचे पेंटागॉनचे म्हणणे आहे.
संरक्षण कंपन्यांना त्यांच्या उत्पादन क्षमतेत वाढ करण्यासाठी ठोस योजना सादर करण्यास सांगण्यात आले आहे. उत्पादनातील अडथळे दूर करणे, पुरवठा साखळी मजबूत करणे आणि महत्त्वाच्या दारुगोळ्याचे उत्पादन वाढवणे यावर विशेष भर दिला जात आहे.
अमेरिकेकडे जगातील सर्वात मोठ्या आणि अत्याधुनिक संरक्षण व्यवस्थांपैकी एक असली तरी मोठ्या प्रमाणावरील युद्धात शस्त्रसाठा किती वेगाने कमी होऊ शकतो, हे अलीकडच्या घटनांमधून स्पष्ट झाले आहे. विशेषतः लांब पल्ल्याची अचूक क्षेपणास्त्रे आणि हवाई संरक्षणासाठी लागणाऱ्या इंटरसेप्टरच्या उत्पादनाला मोठा वेळ लागतो.
यामुळे अमेरिकेसमोर एकाच वेळी दोन आव्हाने उभी राहिली आहेत. एकीकडे सध्याच्या लष्करी मोहिमांसाठी आवश्यक असलेला शस्त्रसाठा कायम ठेवणे आणि दुसरीकडे भविष्यातील संभाव्य संघर्षांसाठी पुरेसा राखीव साठा तयार करणे, अशी दुहेरी कसरत अमेरिकेला करावी लागत आहे.
पेंटागॉनच्या या हालचालीमुळे अमेरिकेच्या संरक्षण उद्योगावरही मोठी जबाबदारी आली आहे. उत्पादन क्षमता वाढवून कमी झालेला शस्त्रसाठा पुन्हा पूर्ववत करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक आणि दीर्घकालीन नियोजनाची गरज भासणार आहे. त्यामुळे अमेरिकेच्या संरक्षण धोरणात आगामी काळात शस्त्रनिर्मिती आणि दारुगोळा उत्पादनाला अधिक महत्त्व मिळण्याची शक्यता आहे.
