बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
Yemen Civil War: येमेनमध्ये पुन्हा हिंसेचा भडका! सरकारी सैन्य अन् हुथी बंडखोरांमध्ये भीषण युद्ध; २४ तासांत ४४ ठार ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
मध्य पूर्वेतील पश्चिम आशियाई देश येमेनमध्ये गेल्या अनेक वर्षांपासून सुरू असलेले गृहयुद्ध पुन्हा एकदा अत्यंत भीषण व हिंसक वळणावर पोहोचले आहे. देशातील आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त सरकारी सैन्य आणि इराणसमर्थित हुथी बंडखोरांमध्ये गेल्या २४ तासांत अनेक आघाड्यांवर झालेल्या भीषण संघर्षात किमान ४४ जणांचा मृत्यू झाला आहे. नैऋत्य येमेनमधील (Yemen Civil War) तैझ आणि लहज या दोन अत्यंत महत्त्वाच्या प्रांतांमध्ये ही चकमक झाली असून, यामुळे संपूर्ण लाल समुद्र (Red Sea) क्षेत्रातील व्यापारी मार्ग आणि सुरक्षेबाबत मोठी चिंता निर्माण झाली आहे.
स्थानिक लष्करी सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, दोन्ही बाजूंनी आपापल्या ताब्यातील रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर पकड मजबूत करण्यासाठी अतिरिक्त लष्करी तुकड्या आणि अत्याधुनिक शस्त्रसामग्री तैनात करण्यास सुरुवात केली आहे. विशेषतः जागतिक सागरी व्यापारासाठी अतिशय संवेदनशील असलेल्या ‘बाब अल-मंदेब’ सामुद्रधुनीच्या (Bab al-Mandab Strait) नजीक असलेल्या कहाबुब, अल-काधा आणि अल-वाजिया या भागांमध्ये युद्धाची तीव्रता सर्वाधिक दिसून येत आहे.
नाव न छापण्याच्या अटीवर एका वरिष्ठ सरकारी लष्करी अधिकाऱ्याने दिलेल्या माहितीनुसार, तैझ आणि लहज प्रांतांमधील आघाडीवर दोन्ही सैन्यांमध्ये जोरदार गोळीबार अन् क्षेपणास्त्र हल्ले सुरू आहेत. हुथी बंडखोरांनी तैझ प्रांतातील अल-काधा आणि अल-वाजिया येथील सरकारी सैन्याच्या चौक्यांवर आणि मोक्याच्या ठिकाणांवर ताबा मिळवण्यासाठी एकापाठोपाठ एक अनेक प्राणघातक हल्ले केले. मोठ्या प्रमाणावर सैनिकांची कुमक पाठवून सरकारी सैन्याची तटबंदी भेदण्याचा प्रयत्न हुथी लढवय्यांनी केला.
तथापि, येमेनी सरकारी सैन्याने जोरदार प्रत्युत्तर देत हुथी बंडखोरांचे हे सर्व हल्ले यशस्वीरीत्या हाणून पाडले. या भीषण चकमकीत ६ सरकारी सैनिकांना आपले प्राण गमवावे लागले, तर लष्कराच्या प्रत्युत्तरदायी कारवाईत ११ हुथी बंडखोर मारले गेले. या भागातील ताबा राखण्यासाठी अद्यापही दोन्ही बाजूंनी अधूनमधून गोळीबार सुरूच आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World Cleanup Day: एस्टोनियातील ‘या’ एका कल्पनेने बदलले जग; जाणून घ्या 20 सप्टेंबरचे महत्त्व आणि इतिहास
दुसरीकडे, लहज प्रांतातील कहाबुब हा दुर्गम आणि पर्वतीय भाग युद्धाचे मुख्य केंद्र बनला आहे. हा भाग आंतरराष्ट्रीय जलमार्गावर देखरेख ठेवण्यासाठी अत्यंत मोक्याचा मानला जातो. या कहाबुब आघाडीवर झालेल्या धुमश्चक्रीत दोन्ही बाजूंचे अतोनात नुकसान झाले आहे. सरकारी लष्करी अधिकाऱ्याने पुष्टी केली आहे की, या भागात हुथींशी लढताना गेल्या २४ तासांत १२ सरकारी सैनिकांना वीरमरण आले.
त्याच वेळी, हुथी गटाच्या लष्करी सूत्रानेही या भागात आपल्या सैन्याचे मोठे नुकसान झाल्याचे मान्य केले आहे. हुथींच्या दाव्यानुसार, कहाबुब भागातील चकमकीत त्यांच्या एका प्रमुख कमांडरासह १५ हुथी लढवय्ये ठार झाले आहेत. दोन्ही बाजूंनी या परिसरात तोफखाना आणि अवजड शस्त्रास्त्रांचा वापर वाढवला असून, यामुळे आजूबाजूच्या नागरी वस्त्यांमध्ये भीतीचे वातावरण पसरले आहे.
येमेनमधील या ताज्या हिंसेची पार्श्वभूमी या महिन्याच्या सुरुवातीला घडलेल्या घटनांशी जोडलेली आहे. सप्टेंबरच्या सुरुवातीपासूनच हुथी बंडखोरांनी येमेनच्या नैऋत्येकडील लाल समुद्राच्या किनारपट्टीवर वेगाने आगेकूच केली होती. १० सप्टेंबर रोजी हुथींनी रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या ‘मोखा’ (Mokha) या बंदर शहरावर पूर्ण ताबा मिळवला होता. त्यानंतरच्याच दिवशी, म्हणजेच ११ सप्टेंबर रोजी, त्यांनी बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनीच्या अगदी मध्यभागी असलेल्या ‘मय्यून’ (पेरिम) बेटावर आपले नियंत्रण प्रस्थापित केले.
मय्यून बेट आणि मोखा बंदरावर ताबा मिळवल्यानंतर हुथी बंडखोरांचे मनोबल वाढले असून, त्यांनी जमिनीवरून पुढे सरकत तैझ आणि लहज प्रांतावर वर्चस्व मिळवण्याचे प्रयत्न तीव्र केले आहेत. या भागातून जगातील मोठा खनिज तेल आणि व्यापारी वाहतुकीचा मार्ग जात असल्याने, आंतरराष्ट्रीय समुदायाचे लक्ष या युद्धाकडे लागले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Trump Jr Wedding: 500,000 डॉलर्सचे बेट अन फटाके; पुतिन यांच्या जवळच्या सहकाऱ्याने प्रायोजित केले ट्रम्पच्या मुलाचे लग्न
येमेनमधील या विनाशकारी संघर्षाची सुरुवात २०१४ च्या अखेरीस झाली होती. शिया पंथीय हुथी बंडखोरांनी येमेनची राजधानी ‘सना’ (Sanaa) आणि उत्तर येमेनचा बहुतांश भाग आपल्या ताब्यात घेऊन तत्कालीन सरकार उलथवून टाकले होते. त्यानंतर मार्च २०१५ मध्ये सौदी अरेबियाच्या नेतृत्वाखालील आंतरराष्ट्रीय आघाडीने येमेनच्या अधिकृत सरकारला पुन्हा सत्तेत आणण्यासाठी लष्करी हस्तक्षेप केला.
गेल्या एका दशकापासून सुरू असलेल्या या गृहयुद्धात लाखो नागरिकांचा मृत्यू झाला आहे, तर कोट्यवधी लोक बेघर झाले आहेत. संयुक्त राष्ट्रांनी (UN) यापूर्वी अनेकदा या परिस्थितीला जगातील सर्वात मोठे मानवी संकट घोषित केले आहे. आता पुन्हा एकदा या भागात सुरू झालेल्या तीव्र युद्धामुळे शांततेच्या आशा मावळल्या असून, येमेन पुन्हा एकदा महाविनाशकारी संघर्षाच्या गर्तेत ढकलला गेला आहे.
