शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
AI Smart Glasses मास्क घालून गाडी चालवणे महागात पडू शकते, त्यामुळे 'हे' राज्य त्यावर बंदी घालण्याच्या तयारीत आहे( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
AI smart glasses ban during driving : तंत्रज्ञानाच्या जगात सध्या ‘आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स’ म्हणजेच एआय (AI) ची प्रचंड क्रेझ पाहायला मिळत आहे. स्मार्टफोननंतर आता जगभरातील टेक कंपन्या एका नव्या क्रांतीकडे वळल्या आहेत, ती म्हणजे ‘एआय स्मार्ट ग्लासेस’ (AI Smart Glasses). गूगल (Google), सॅमसंग (Samsung) आणि ॲपल (Apple) सारख्या दिग्गज कंपन्या सध्या या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानावर वेगाने काम करत आहेत आणि अनेक युजर्ससाठी हा चष्मा आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरत आहे. मात्र, दुसरीकडे याच स्मार्ट चष्म्याने आता ट्रॅफिक पोलीस आणि सुरक्षा यंत्रणांची चिंता वाढवली आहे. वाहन चालवताना या स्मार्ट ग्लासेसचा वापर करणे अत्यंत धोकादायक ठरू शकते, म्हणूनच अमेरिकेतील इलिनॉय (Illinois) राज्याने यावर पूर्णपणे बंदी घालण्याची कायदेशीर तयारी सुरू केली आहे.
इलिनॉय राज्याच्या विधानसभेत वाहन चालवताना एआय-सक्षम स्मार्ट ग्लासेस वापरण्यावर बंदी घालणारे एक विशेष विधेयक बहुमताने मंजूर करण्यात आले आहे. आता हे विधेयक केवळ तिथल्या राज्यपालांच्या स्वाक्षरीच्या प्रतीक्षेत आहे. राज्यपालांची मंजुरी मिळताच या कायद्याची अंमलबजावणी सुरू होईल. असे पाऊल उचलणारे आणि ड्रायव्हिंग दरम्यान स्मार्ट ग्लासेसवर बंदी घालणारे इलिनॉय हे अमेरिकेतील तसेच जगातील पहिले राज्य ठरणार आहे. या कायद्याच्या कक्षेत ते सर्व स्मार्ट चष्मे येतील, ज्यामध्ये डिजिटल डिस्प्ले, स्क्रीन किंवा एआय फीचर्स दिलेले असतात.
हा नवा प्रस्तावित कायदा अत्यंत कडक करण्यात आला आहे. नवीन नियमांनुसार, जर एखादा वाहनचालक गाडी चालवताना एआय स्मार्ट ग्लासेस वापरताना पकडला गेला, तर त्याला ७,००० रुपयांपासून ते १५,००० रुपयांपर्यंतचा मोठा आर्थिक दंड ठोठावला जाऊ शकतो. परंतु, ही कारवाई केवळ दंडापुरतीच मर्यादित नाही. जर एखाद्या चालकाने हा चष्मा घातलेला असताना रस्त्यावर अपघात झाला आणि त्यात एखादी व्यक्ती जखमी झाली किंवा तिचा मृत्यू झाला, तर चष्मा वापरणाऱ्या चालकावर थेट फौजदारी गुन्हा (Criminal Charges) दाखल केला जाईल. म्हणजेच, एका छोट्या चुकीमुळे वाहनचालकाला थेट तुरुंगाची हवा खावी लागू शकते.
हे देखील वाचा : कियाचा मोठा धमाका! कियाच्या ३ नवीन एसयूव्ही लवकरच येणार मार्केटमध्ये!
आता प्रश्न पडतो की, या स्मार्ट ग्लासेसबद्दल जगभरात इतकी चिंता का व्यक्त केली जात आहे? संरक्षण आणि वाहतूक तज्ज्ञांच्या मते, वाहन चालवताना डोळ्यांसमोर सतत डिजिटल माहिती दिसणे हे मानवी लक्ष विचलित करण्याचे (Distraction) सर्वात मोठे कारण बनू शकते. हे स्मार्ट ग्लासेस युजर्सच्या थेट दृष्टीक्षेपात (Field of Vision) गुगल मॅप्सचे नेव्हिगेशन, व्हॉट्सॲप मेसेजेस, सोशल मीडिया नोटिफिकेशन्स आणि इतर रिअल-टाइम माहिती दाखवतात. गाडी चालवत असताना अचानक डोळ्यांसमोर एखादे मोठे नोटिफिकेशन किंवा मेसेज फ्लॅश झाला, तर चालकाचे लक्ष रस्त्यावरून हटते. अवघ्या काही सेकंदांचे हे दुर्लक्ष महामार्गावर भीषण अपघाताला कारणीभूत ठरू शकते.
या वाढत्या धोक्यामुळेच केवळ रस्ते किंवा वाहतूक क्षेत्रातच नव्हे, तर अनेक आंतरराष्ट्रीय न्यायालये, सरकारी परीक्षा केंद्रे, गोपनीय कार्यालये आणि महत्त्वाच्या सार्वजनिक ठिकाणी स्मार्ट ग्लासेसच्या वापरावर आधीच कडक निर्बंध किंवा बंदी घालण्यात आली आहे. कारण या चष्म्यामधून छुप्या पद्धतीने व्हिडिओ रेकॉर्डिंग आणि डेटा चोरी होण्याचाही मोठा धोका असतो.
हे देखील वाचा : २०२७ पूर्वी भारतात होणार ‘या’ नवीन इलेक्ट्रीक कार लॉन्च! संपूर्ण यादी जाणून घ्या
सध्याच्या काळात एआय स्मार्ट ग्लासेसला जरी भविष्यातील एक मोठी तांत्रिक क्रांती मानले जात असले, तरी मानवी जीवनाचा आणि रस्ते सुरक्षेचा प्रश्न त्याहून अधिक महत्त्वाचा आहे. इलिनॉय राज्याने घेतलेला हा धाडसी निर्णय भविष्यात भारत, युरोप आणि इतर देशांसाठी एक महत्त्वाचा वस्तुपाठ ठरणार आहे. येत्या काळात जगभरातील इतर सरकारे देखील आपल्या नागरिकांच्या सुरक्षेसाठी तंत्रज्ञान आणि रस्ते सुरक्षा यांच्यात योग्य संतुलन साधण्यासाठी असेच कडक कायदे लागू करण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
